به گزارش سراج24؛ به نقل از بخش اسپانیولی تارنمای رسمی سازمان ملل متحد، هوش مصنوعی به تدریج در حال وارد شدن به مراحل مختلف فرایندهای انتخاباتی در آمریکای لاتین است؛ از پایش اطلاعات نادرست گرفته تا بررسی هزینههای انتخاباتی و پاسخگویی به پرسشهای شهروندان.
در جریان نشست منطقهای که از سوی برنامه توسعه سازمان ملل متحد (PNUD) برگزار شد، مقامهای انتخاباتی شیلی، مکزیک و پاناما اقداماتی را که برای بهرهبرداری از این ابزارها بدون به خطر انداختن شفافیت، حفاظت از دادهها و اعتماد رایدهندگان در پیش گرفتهاند، به اشتراک گذاشتند.
بر اساس این گزارش، این سه کشور آمریکای لاتین هم اکنون از ابزارهای دیجیتال برای پایش گفتوگوی عمومی و بحثها و جریانهای در حال شکلگیری در افکار عمومی، بهبود نظارت و رسیدگی به رایدهندگان استفاده میکنند. برنامه توسعه سازمان ملل متحد بر ظرفیت این ابزارها برای تقویت فرایندهای انتخاباتی تاکید کرد، با این حال خواستار آن شد که بهکارگیری آنها با مقررات، شفافیت و نظارت انسانی همراه باشد.
تجربههای به دستآمده نشان میدهد که فناوری میتواند به پردازش حجمهایی از اطلاعات کمک کند که بررسی دستی آنها دشوار است، خطرها را در سکوهای دیجیتال شناسایی کند و برخی وظایف اداری را کارآمدتر سازد.
با این حال، شرکتکنندگان بر سر این موضوع اتفاق نظر داشتند که این فناوری نباید جایگزین تصمیمهای مقامهای انتخاباتی شود و استفاده از آن مستلزم قواعد روشن، سازوکارهای کنترل و کارکنان آموزشدیده است.
تعیین قواعد پیش از بهکارگیری ابزارهای جدید
مکزیک اصولی را برای هدایت توسعه، خرید و استفاده از سامانههای هوش مصنوعی در موسسه ملی انتخابات خود تعیین کرده است. این کشور همچنین دورههای آموزشی اجباری ایجاد کرده تا کارکنان این نهاد به درستی درک کنند که این فناوریها چگونه کار میکنند و محدودیتهای آنها چیست.
نورما د لا کروز مشاور انتخاباتی تشریح کرد که وارد کردن هوش مصنوعی صرفا پاسخی به یک مُد فناورانه نیست، بلکه ناشی از ضرورت حفاظت از اصولی است که انتخابات را اداره میکنند.
وی گفت: «این کار فقط به این دلیل نبود که مد شده است. این بخشی از یک فرایند حکمرانی است برای پاسخ به این پرسش که چگونه این فناوری را وارد کنیم بیآنکه اصول قطعیت، شفافیت، حفاظت از دادهها، حقوق بشر و نظارت دموکراتیک به خطر بیفتد.»
این نهاد همچنین فهرستی از ابزارهای مورد استفاده را جمعآوری کرده، نتایج آنها را ارزیابی و الزام میکند که افراد، تصمیمها یا محصولات تولیدشده با هوش مصنوعی را بازبینی کند.
این اقدامات با راهنمایی که از سوی برنامه توسعه سازمان ملل و اداره امور سیاسی و تحکیم صلح سازمان ملل تهیه شده همراستا است؛ راهنمایی که بر پایه تجربه سازمان ملل در کمک انتخاباتی در بیش از ۱۰۰ کشور و قلمرو تنظیم شده است.
بر اساس این سند، هوش مصنوعی میتواند برای پالایش فهرستهای رایدهندگان، شناسایی موارد تکراری، بررسی اسناد، پاسخ به پرسشهای شهروندان، تحلیل هزینههای کارزارها و شناسایی ناهنجاریها یا تهدیدهای دیجیتال به کار گرفته شود.
با این حال، هشدار میدهد که هر کاری که قابلیت خودکار شدن داشته باشد، نباید لزوما به یک سامانه سپرده شود.
در یک فرایند انتخاباتی، حتی خطایی که در ظاهر کوچک به نظر میرسد میتواند پیامدهای مهمی داشته باشد: حذف یک فرد از فهرست رایدهندگان، گزارش نادرست یک تخلف، افشای دادههای حساس یا دامن زدن به تردیدها درباره اعتبار نتایج.
به همین دلیل، این راهنما توصیه میکند که هر ابزار پیش از بهکارگیری ارزیابی شود، در شرایط واقعی آزمایش شود، شیوه کار آن توضیح داده شود و مشخص شود هنگام خطا چه کسی پاسخگو است.
همچنین، تصمیمهایی که بر حق رای، صلاحیت یک نامزدی یا نتایج انتخابات اثر میگذارند باید قابل بازبینی باشند و مسئولیت آنها به افراد و نهادها نسبت داده شود.
این سند همچنین خواستار آن است که از دادههای زیستسنجی و انتخاباتی بهطور ویژه محافظت شود، سوگیریها علیه زنان، اقلیتها، افراد دارای معلولیت و جوامع کمنمایندهشده تحت نظر قرار گیرند، و وابستگی به تامینکنندگان خصوصی که سامانههایشان همیشه از سوی مقامها قابل بررسی نیست، کاهش یابد.
این راهنما میافزاید که نظارت انسانی ضروری است، اما به تنهایی کافی نیست. کارکنان باید آموزش، زمان و توان فنی لازم را داشته باشند تا بتوانند نتایج ابزار را به چالش بکشند، نه اینکه صرفا آنها را بهطور خودکار تایید کنند.
شناسایی خشونت سیاسی دیجیتال
به عنوان نمونه، در شیلی، سرویس انتخاباتی از سال ۲۰۲۰ سامانههای پایش را برای تحلیل گفتوگوها درباره انتخابات و شناسایی تهدیدهای احتمالی علیه نهاد انتخاباتی و فرایند انتخابات به کار میگیرد.
این پایش همچنین نشان داده است که خشونت سیاسی در سکوهای دیجیتال بهطور خاص بر نامزدهای زن و دیگر زنانی که در عرصه عمومی حضور دارند اثر میگذارد.
پاملا فیگِروآ رئیس سرویس انتخاباتی شیلی اعلام کرد که این کشور در حال آمادهسازی برای راهاندازی یک رصدخانه ویژه این پدیده است.
وی گفت: «نظاممند کردن اطلاعات و این دانش، به ما امکان میدهد در جهت قانونگذاری بهتر و سیاستهای عمومی بهتر پیش برویم.»
این ابتکار در پی آن است که ابزارهایی برای پیگیری خشونت سیاسی دیجیتال تولید کند و امکان دهد این تجربه در کشورهای دیگر نیز به کار گرفته شود.
وی افزود: «اینها پدیدههایی جهانی هستند، نه پدیدههایی ملی، و ما به این همکاری نیاز داریم.»
شیلی همچنین در حال بررسی وارد کردن فرایندهای خودکار به نظارت بر هزینههای انتخاباتی است. این ابزارها میتوانند حجم بزرگی از اسناد و حسابها را بررسی کنند، هرچند نتایج آنها همچنان منوط به راستیآزمایی انسانی خواهد بود.
نمایی نزدیک از یک تراشه درخشان هوش مصنوعی روی یک برد الکترونیکی رایانه با نور سبز.
پایش دیجیتال در شبکههای اجتماعی
پاناما یکی از نخستین کشورهای منطقه بود که واحدی تخصصی برای پایش دیجیتال انتخابات ایجاد کرد.
دادگاه انتخاباتی این کشور از ابزارهای پایش دیجیتال برای شنود فعال شبکههای اجتماعی، شناسایی اطلاعات نادرست و کشف کارزارهای تخریبی یا اقدامهای خشونت دیجیتال استفاده میکند؛ مواردی که سپس میتوانند به واحدهای مسئول تحقیق ارجاع داده شوند.
یارا کامپو مدیر اجرایی این نهاد تاکید کرد که فناوری همچنین فرصتهایی برای بازبینی فهرستهای رایدهندگان، تقویت امنیت، نظارت بر تامین مالی سیاسی و پاسخ به پرسشهای ساده شهروندان فراهم میکند.
با این حال، وی هشدار داد که هوش مصنوعی میتواند امکان هدفگیری و دستهبندی جزئی و دقیق رایدهندگان انتخاباتی برای پیامهای سیاسی را فراهم کند.
وی تشریح کرد: «در این چارچوب، ممکن است در حال دستکاری باشید تا رایدهنده چیزی را بشنود که میخواهد بشنود و به سوی انتخاب یک نامزد مشخص متمایل شود.»
جلوگیری از نابرابری و شکاف دیجیتال
بر اساس این گزارش، پذیرش این ابزارها به ظرفیتهای واقعی نهادهای انتخاباتی نیز بستگی دارد.
محدودیتهای بودجهای، کمبود نیروی متخصص و وابستگی به تامینکنندگان فناوری بیرونی میتواند توان نهادها را برای ارزیابی، کنترل و حفظ سامانههایی که خریداری میکنند، محدود کند.
به این موارد باید شکاف دیجیتال و سوگیریهای احتمالی فرهنگی و زبانی فناوریهایی را نیز افزود که در بسیاری موارد خارج از آمریکای لاتین توسعه یافتهاند.
دلا کروز، مشاور انتخاباتی مکزیکی هشدار داد که همه افراد در منطقه دسترسی یکسانی به اطلاعات و فناوریها ندارند و این نبود توازنها باید پیش از وارد کردن ابزارهای جدید به رابطه میان مقامها و شهروندان در نظر گرفته شود.
وی همچنین خاطرنشان کرد که نهادهای انتخاباتی نمیتوانند به خود اجازه دهند روی سامانههایی سرمایهگذاری کنند که آنها را درک نمیکنند یا نمیتوانند در بلندمدت نگهداری کنند، زیرا یک تصمیم فناورانه نادرست ممکن است در نهایت به اعتبار خود نهاد یا حتی کل فرایند انتخاباتی آسیب بزند.
به همین دلیل، برنامه توسعه سازمان ملل توصیه میکند که مقامها ابتدا مشخص کنند چه مسالهای را باید حل کنند و سپس ارزیابی کنند که آیا واقعا هوش مصنوعی ابزار مناسبی برای آن هست یا نه.
به گفته این نهاد، استفاده از هوش مصنوعی باید به انتخاباتی فراگیرتر، شفافتر و قابلاعتمادتر کمک کند، نه اینکه صرفا به این دلیل به کار گرفته شود که این فناوری در دسترس است.
