به گزارش «سراج24» یکی از مهمترین وظایف پدر و مادر، تربیت صحیح فرزندان است. این مهم در کشور ایران که کودک باید ضمن تربیت صحیح تعالیم اسلامی را نیز فراگیرد، از اهمیت بسزایی برخوردار است.
در همین راستا نشریه حلقه وصل به بررسی ده اشتباه رایج در تربیت فرزندان پرداخته است.
خجالت بکش پروفسور!
1-سرزنش: شما فرزند خود را بابت رفتارش سرزنش می کنید مثلا «تو که هنوز اتاقت را مرتب نکرده ای!» یا «تو که دوباره خواهر کوچکت را اذیت کردی!» گاهی این سرزنش ها جای خود را به جمله های حقارت آمیز می دهند مثلا «این رفتار تو واقعا دوستانه نیست» آیا فرزند شا بعد از شنیدن چنین سرزنش هایی، رفتار خود را تغییر داده است؟ شما دقیقا همان کاری را به کودک خود می گویید که در آن لحظه انجام می دهد، در صورتی که فرزند شما کاملا به عمل خود واقف است آگاهی از نامناسب بودن رفتار کودک، معمولا هیچ سودی ندارد از نظر کودک این سرزنش ها صرفا عیب جویی از سوی شماست.
2-تنبیه بدنی: آیا شما هم تا به حال اختیار خود را از دست داده اید؟ آیا تا به حال اثر دست خود را روی صورت یا بدن فرزند خود زده اید؟ تقریبا همه ما حداقل یک بار، دانسته یا ندانسته، کودک خود را به گونه ای تنبیه بدنی کرده ایم. درک چگونگی اثر تنبیه بدنی روی کودکان، بسیار آسان است. کودکانی که مرتب از والدین خود کتک می خوردند بعد از مدتی حساسیت شان در برابر درد کاسته می شود. کودکانی که کتک می خوردند، همانند دیگر رفتارهای خصمانه والدین، اغلب حس انتقام جویی در آنان قوی می شود در ضمن نباید فراموش کرد که کودکان هر آنچه از ما می آموزند به فرزندان خود منتقل می کنند هر ضربه ای که به فرزندان وارد کنید ضربه ای به ارتباط شما و فرزندتان وارد خواهد آمد. تنبیه بدنی تحقیر آمیز و به کارگیری آن در راه تربیت کودکان، کاملا نامناسب است.
3-نادیده گرفتن رفتارهای مطلوب: بعضی از کودکان مشکلات رفتاری زیادی دارند، زیرا والدینشان بسیار کم به رفتارهای خوب آنان توجه می کنند و آنان را مورد تشویق قرار می دهند؛ ولی هر بار کار اشتباهی از آنان سر می زند به شدت مورد مواخذه قرار می گیرند اگر رفتار شایسته کودک مورد بی توجهی و بی مهری قرار گیرد در آینده رفتارهای پسندیده کمتر از او سر می زند اگر بر اثر بی توجهی رفتار خوبی از بین رفت، اصلا تعجب نکنید.
4-ترور شخصیت: هنگامی که والدین روی فرزندان خود اسم می گذارند و آنان را با همان اسامی صدا می زنند ممکن است مشکلات عاطفی و رفتاری در کودکان ایجاد کنند کودکان نسبت به این مسئله خیلی حساس هستند مثلا هنگامی که والدینشان آنان را احمق، کودن، گیج، خرفت، خنگ، پروفسور، مزاحم و... صدا می زنند. گاهی اوقات والدین از این القاب برای ترور شخصیت کودک استفاده می کنند ولی ممکن است گهگاه بدون اینکه منظور خاصی داشته باشند از این القاب استفاده کنند این این لغات ممکن است منعکسکننده خشم پدر یا مادر نسبت به کودک باشد، اما معمولا نه تنها باعث بهبود اوضاع نمیشود؛ بلکه آن را وخیمتر نیز میکند.
5-تسلیم: والدین تسلیم را میتوان والدین لوسکننده هم نامید. این دسته از والدین هیچ محدودیتی قائل نمیشوند و محدودیتهایی را که در نظر میگیرند غالبا لغو میکنند. فرزندان این گونه والدین بدون داشتن خطوط راهنمایی معین بزرگ میشوند. والدین به آنچه کودکان میخواهند، تسلیم میشوند. ما اغلب این قبیل کودکان را با صفت لوس توصیف میکنیم. کودکانی که هیچگونه محدودیتی برای آنها منظور نمیشود، ممکن است در برخورد با دیگران دچار مشکل شوند.
6-بزرگنمایی: یک امر عادی و ساده را به صورت مسالهای پیچیده درمیآورید و فکر میکنید اگر فرزندتان این طور عمل نکند، آن غذا را نخورد، یا کمی تب داشته باشد، دیگر دنیا به آخر رسیده است. دائم دست و پایتان میلرزد. خودتان تمام کارهای بچه را انجام میدهید، به جزئیات کارش دخالت میکنید و دیگر فکر نمیکنید بچه باید مستقل بار بیاید.
پدر و مادری که زیاده از حد از بچهها حمایت میکنند، فرزندشان برای رویارویی موفقیتآمیز با زندگی تجربه کسب نمیکند و بزرگ هم که شد، حاضر نیست کمترین مسوولیتی به عهده بگیرد.
7-انتظارات بیش از حد: داشتن انتظارات منطقی از کودکان بستگی به سن و میزان رشد آنان دارد. والدینی که از فرزندان خود خواستههای زیادی دارند که بیش از توان آنان است، با مقاومت و حتی گاهی با تنفر کودکانشان مواجه میشوند. به عنوان مثال اگر دنبال دردسر میگردید، از کودک 3 سالهای بخواهید بدون کمک گرفتن از دیگران اتاق به هم ریختهای را مرتب کند.
8-رشوه: اگر چنین کنی، چنان خواهیم کرد! رشوهدادن نیز همانند روشهای دیگر قطعا با شکست مواجه خواهد شد؛ روشی که در آن بوضوح به کودک گفته میشود که اگر کاری را بکند (یا نکند) پاداشی دریافت خواهد داشت."اگر با برادر کوچک خوب رفتار کنی، تو را میبرم سینما." "اگر شعر را حفظ کنی، تو را میبرم مسابقه فوتبال." این نوع برخوردهای شرطی ممکن است طفل را وادار کند برای به دست آوردن یک هدف آنی، کاری را انجام دهد، ولی بندرت باعث کوشش مداوم کودک خواهد شد.
9-تهدید:"اگر یک بار دیگر دوستت را اذیت کنی، یک کتک مفصل میخوری." "صد بار بهت گفتم سنگ پرت نکن، اگر یک بار دیگر این کار را تکرار کنی من میدانم با تو. دیگر کمربند را میآورم."، "صبر کن تا بابا بیاید خانه." هنگامی که کودک بارها تهدیداتی از والدین خود میشنود، ولی بندرت عواقب کار بد خود را میبیند، باید گفت تهدید به تنبیه کردن مبدل به روشی نامناسب و بیحاصل برای مهار رفتار کودک میشود. گاهی اوقات این تهدیدها حتی به کودکان این جرات و شهامت را میدهد تا پدر و مادر خود را در آن محدوده امتحان کند و صبر و تحمل آنان را بسنجد.
10-مشاجره: هر کودکی نیاز به امنیت روانی دارد و والدین موظف هستند این نیاز را برای کودک تامین کنند. روشهایی از قبیل عیبجویی، لجبازی، سرزنش، داد و فریاد، بددهنی و مشاجره با کودک موجب میشود کودک احساس ناامنی کند و دچار اضطراب شود. به کار بردن این روشها موجب میشود احترام متقابل بین شما و فرزندتان از بین برود و والدین اقتدار خود را از دست بدهند.
