آفتی به نام نمایش‌های ایرانی - خارجی

 آفتی به نام نمایش‌های ایرانی - خارجی

به گزارش « سراج24 »، تولید تئاترهای مشترک میان ایران و دیگر کشورها در شرایطی در جشنواره‌های داخلی ایران در چند سال اخیر بازار گرمی پیدا کرده که به نظر می‌رسد امسال داوران تئاتر فجر روی خوشی به این تولیدات نشان نخواهند داد و برخی هنرمندان و کارشناسان هم انتقادهایی جدی به این آثار مطرح می‌کنند.

جشنواره تئاتر فجر نخستین بار سال 1370 به شکل بین‌المللی برگزار شد و البته از نگاه کارشناسان از سال ‌77، یعنی دوره مدیریت حسین سلیمی بر مرکز هنرهای نمایشی بود که ورود آثار خارجی به ایران با اجرای آثاری از کارگردان‌های بزرگی چون روبرتو چولی شکل جدی به خود گرفت.

اما در چند سال گذشته پدیده دیگری با عنوان تولید تئاترهای مشترک میان ایران و دیگر کشورها هم فراگیر شده است، این پدیده در سال‌های گذشته میان داوران، منتقدان و مخاطبان موافقانی داشته است و آثار مشترکی که تولید می‌شد توانسته بود جایگاه مطلوبی را بخصوص در جشنواره تئاتر فجر باز کند. به‌طور مثال در جشنواره سال گذشته آثاری چون «1+1» کار مشترک ایران و ایتالیا و «تل ضحاک» اثر مشترک ایران و سوئیس توانست نظر مخاطبان و منتقدان را به خود جلب کند.

با این همه به نظر می‌رسد که آش تولید این نمایش‌ها دیگر خیلی شور شده است و برخی کارشناسان مسیر حرکت این پدیده را چندان طبیعی نمی‌دانند و بخصوص امسال انتقادهای جدی به آثار مشترک وارد می‌کنند. نمونه‌ای از این اتفاق در جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک هم دیده شد که داوران و مخاطبان روی خوشی به تئاتر «ماه پیشونی» محصول مشترک ایران و ایتالیا نشان ندادند. حالا هم به نظر می‌رسد این اتفاق در جشنواره تئاتر فجر امسال رخ خواهد داد. قطب‌الدین صادقی، کارگردان تئاتر و از داوران هیأت بازبینی آثار جشنواره بین‌المللی فجر امسال در گفت‌و‌گو با جام‌جم می‌گوید: تاکنون از میان آثاری که اجرای مشترک میان ایران و دیگر کشورها هستند، هیچ اثری برای اجرا انتخاب نشده است. به گفته صادقی طی روزهای گذشته اجراهای مشترک ایران با ایتالیا و تاجیکستان مورد تائید قرار نگرفته است. او ادامه می‌دهد: با همه احترامی که برای هنرمندان این آثار قائل هستم، می‌گویم سطح این کارها حتی از آثار دانشجویی ما هم پایین‌تر است.

*ره صد ساله را یک شبه رفتن

همه ما این ضرب‌المثل را شنیده‌ایم «ره صد ساله را یک‌شبه طی کردن»، صادقی اغلب کارهای مشترک را شامل این ضرب‌المثل می‌داند و توضیح می‌دهد: این روزها اجراهای مشترک دستاویزی شده‌اند برای کسانی که فکر می‌کنند از این طریق می‌توانند براحتی پیشرفت کنند. اغلب این گروه‌ها ایرانی‌هایی هستند که در کشور دیگری مشغول تحصیل‌اند و یک گروه تئاتری از آن کشور را با خود همراه می‌کنند تا در جشنواره شرکت کنند.

این کارگردان تئاتر و بازیگر سینما و تلویزیون با بیان این‌که این آثار قابل اعتنا نیستند، تاکید می‌کند: این تلاش‌ها خوب است اما وقتی به خلق اثری مورد اعتنا نرسند باید هنرمندان آنها مسیر خود را دوباره بررسی کنند و با دست پر به جشنواره بیایند.

*تور اروپا گردی یا تعامل فرهنگی

سال گذشته در جریان جشنواره تئاتر فجر یک اثر نمایشی با عنوان «تِل ضحاک» روی صحنه رفت و با استقبال بسیار خوبی مواجه شد. حبیبی، از بازیگران این نمایش بود که در آن بازیگران ایرانی و سوئیسی روی صحنه رفتند.

او درباره این تئاتر توضیحاتی ارائه کرده و اظهار می‌کند: این کار تهیه‌کننده‌ای خصوصی در سوئیس داشت و با حمایت ایران تولید نشده بود، فقط چند بازیگر ایرانی هم در آن بازی می‌کردند. در کل اثر برای اجرا در این کشور تدارک دیده شده بود و به علت این‌که بخشی از داستان آن به ضحاک و شاهنامه برمی‌گشت آن را در ایران هم اجرا کردیم.

او می‌افزاید: وقتی یک هنرمند تئاتر می‌تواند در یک کشور دیگر اجرا داشته باشد، به این معنی است که بخشی از فرهنگ کشورش را به کشور دیگر می‌برد و چیزهای تازه‌ای هم از آنها یاد می‌گیرد که می‌تواند در روند تئاتر کشورمان موثر باشد.

حبیبی گرچه خود چنین تجربه‌ای را سال گذشته داشته است، اما درباره اجراهای مشترک ایران و دیگر کشورها نظر مساعدی ندارد و معتقد است در اجراهای مشترک هنوز به جایی نرسیده‌ایم. هنوز نمی‌دانیم چه می‌خواهیم و چگونه باید از این موضوع به عنوان بستری برای حرفه‌ای‌تر کردن تئاترمان استفاده کنیم. مثلا برویم سالن‌های تئاتری دیگر کشورها را ببینیم و وقتی قرار است سالن بسازیم ایرانشهر را نسازیم که شبیه سالن‌های قدیمی‌مان است. او می‌افزاید: هنوز هم اغلب گروه‌های ایرانی فکر می‌کنند باید کاری اجرا کنند که بتواند در جشنواره‌های خارجی شرکت کنند و به همین دلیل هم سراغ اجراهای مشترک می‌روند. چون این اجراها می‌تواند برایشان موقعیت تور اروپاگردی را هم فراهم کند./جام چم

اخبار مرتبط

جشنواره تئاتر فجر و آثاری در ضدیت با نظام و ارزشها/ رقاصی مختلط در نمایش تخلف میزانسنیک سهراب / تمسخر شعار مرگ بر آمریکا

مصطفی محمودی مدیر روابط عمومی جشنواره تئاتر فجر شد

معرفی نامزدهای جشنواره تئاتر فجر

0 نظر

ارسال نظر

capcha