به گزارش « سراج24 » شورای نظارت بر صدا و سیما در اقدامی دور از ذهن و پرشائبه ریز تخلفات برنامههای شبکههای مختلف سیما را در شش ماهه دوم سال 91 اعلام و منتشر کرده است که بر اساس آن شبکه تهران با 8624 مورد تخلف در صدر و شبکه یک نیز با 8503 مورد تخلف، شبکه سه سیما با 8461 مورد تخلف و شبکه دو با 7650 مورد تخلف به دنبال آن قرار دارند و این تخلفات شامل مواردی چون آرایش، پوشش و حجاب، موسیقی نامناسب و رقص، خط و زبان بیگانه، ناسزاگویی و الفاظ نامناسب و نحوه تعامل افراد نامحرم میشود. این اولین بار در تاریخ صدا و سیما است که چنین گزارشی از سوی شورای نظارت بر صدا و سیما منتشر و علنی میشود؛ اقدامی که نقدهای بسیاری بر آن وارد است.
از قضا چندی است که شورای نظارت بر صدا و سیما نقد محتوایی برنامهها و محتوای رسانه ملی را جدی گرفته است. این شورا چندی پیش نیز در بررسی عملکرد تلویزیون در شش ماهه دوم سال 91 تحلیلی مبنی بر ضعف پرداختن به مقولات سبک زندگی را منتشر کرده بود، حالا این شورای نظارتی در گزارش جدید خود «پوشش و حجاب»، «آرایش»، «نحوه تعامل و روابط افراد نامحرم»، «ناسزاگویی و الفاظ نامناسب»، «موسیقیهای نامناسب و رقص» و «استفاده از خط و زبان بیگانه» را شاخصهای سبک زندگی قلمداد و بر اساس آن در گزارشی موشکافانه موارد تخلف در این حوزهها را اعلام و علنی کرده است. هر چند ممکن است برخی این اقدام را مصداق شفافسازی و انجام وظیفه یک نهاد نظارتی بدانند اما برخی دیگر افشای این گزارشهای درون سازمانی در فضای علنی جامعه را ایده درستی نمیدانند. تهیه چنین گزارشهایی در شورای نظارت بر صدا و سیما اتفاق تازهای نیست. این گزارشها همیشه در سازمان عریض و طویل صدا و سیما تهیه میشده، میشود و خواهد شد؛ هر روز صدها نفر از کارکنان شورای نظارت بر صدا و سیما نه تنها شبکههای سراسری بلکه شبکههای استانی صداوسیما را زیر ذرهبین خود قرار میدهند تا با دیدن کوچکترین انحرافی آن را ثبت کرده و به گزارش تخلفات شبکههای مختلف سیما بیفزایند. تنها تفاوت بر سر نحوه اطلاعرسانی این گزارشها به مدیران شبکههای مختلف سیما است. شورای نظارت بر صدا و سیما در اقدامی ساختارشکنانه همان گزارشهای روتین، درونسازمانی و محرمانه صداوسیما را این بار در قالب جدیدترین گزارش خود افشا کرده است اما آبشخور این قضیه به کجا باز میگردد؟
در گزارش جدید شورای نظارت بر صدا و سیما که برای مثال در آن میزان تخلفات آرایش شبکه سه سیما 2926 تخلف یا تعداد تخلفات مربوط به موسیقی نامناسب و رقص 836 مورد ذکر شده است، اشارهای به تخلفاتی چون نمایش صحنههای خشونتآمیز که به وفور در بخشهای مختلف خبری دیده میشود و نیز استعمال دخانیات و مشروبات الکلی و غیره نشده است؛ صحنههایی که سانسور آنها در تلویزیون بسیاری از کشورها با خطوط قرمز کمتر رعایت میشود. اما جدا از قطار کردن ریزگزارشها و ارسال آنها به رسانههای مختلف به نظر میرسد که موضوع از پایه مشکل داشته باشد. برخی کارشناسان کمی کردن مشکلات صداوسیما و شمردن آنها را از اساس رویهای نادرست میدانند. از نمایی کلیتر، کمی کردن گزارشهای فرهنگی اعم از مثبت و منفی پر از ایراد است. در واقع آنچه جای بحث و نقد موشکافانه دارد، رویکردهای کلان مدیریت فرهنگی است، نه برشمردن تعداد کمی موارد بدحجابی، آرایش، ناسزا و موسیقی و رقص.
شاید گزارش جدید و جنجالی شورای نظارت بر صدا و سیما نشئت گرفته از چالشهای اخیر عزتالله ضرغامی، رئیس سازمان صدا و سیما با شورای نظارت باشد که اصطکاکهایشان در ماههای اخیر شدت گرفت. ضرغامی در اکثر مصاحبههایش در اشاره به نقدهای وارد بر برنامههای سیما این مثال را بازگویی میکند که «خیلیها به ما انتقاد میکنند که چرا یک زن باید گوینده اخبار باشد یا اینکه ممکن است این موضوع مفسده داشته باشد».
این پرتکرارترین مثالی است که تا کنون ضرغامی در مصاحبههایش به کار برده تا به این ترتیب همگان را از میزان و سطح انتقاداتی که به ویژه از سوی شورای نظارت بر صدا و سیما بر این سازمان وارد میشود، آگاه سازد. اما آیا گزارش جدید شورای نظارت که احتمالاً پاسخ این شورا در جنگ پنهان با رئیس صدا و سیما است برای این سازمان یا حتی برای جریان منتقد آورده و سودی خواهد داشت؟ به نظر میرسد که این اقدام نتیجهای جز پایین آوردن سطح بحثها پیرامون موضوع مهمی چون سبک زندگی نداشته باشد.
تنها برآیند این گزارش آن است که برای مثال امروز ضرغامی طی بخشنامهای به برنامهسازان از آنها بخواهد که کمتر آرایش کرده یا از موسیقیهای مناسبتر استفاده کنند، اما آیا با این کار و با کشاندن بحث به 1418 مورد تخلف مربوط به موسیقی نامناسب و رقص مشکلات کلان صداوسیما اعم از مشکلات مربوط به برخی انحصارطلبیها حل خواهد شد؟ اگر تمام مشکلات صدا و سیما در این امور خلاصه شود رئیس رسانه ملی میتواند به راحتی و پس از ارسال بخشنامه جدیدی به برنامهسازان و تأکید به لزوم دوری از تخلفات به راحتی بگوید: «مشکل شما همین بود؟! دستور دادم حلش کنند!» حالا این چه حاصلی برای سازمان صدا و سیما، انقلاب، مردم و مشکلات اصلی برنامهسازی در این سازمان دارد؟/جهان
