شرح جزء ۱۲ قرآن؛

پیامبری که پدر دوم بشر نام‌ گرفت

پیامبری که پدر دوم بشر نام‌ گرفت

به گزارش سراج24؛ در ادامه انتشار شرح آیات منتخب قرآن و در دوازدهمین روز از ماه مبارک رمضان شرح و تفسیر آیات منتخب جزء‌ ۱۲ قرآن کریم بر اساس تفسیر نورتقدیم می‌شود.


آیات ۲۵ و ۲۶ سوره مبارکه هود

«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى‏ قَوْمِهِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُبِینٌ» * «أَنْ لا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّی أَخافُ عَلَیکُمْ عَذابَ یوْمٍ أَلِیمٍ» و همانا ما نوح را به سوى قومش فرستادیم، (او به مردم گفت:) من براى شما هشدار دهنده‏ روشنى هستم. (دعوت من این است) که جز خداوند را نپرستید، که همانا من از عذاب روزى دردناک بر شما مى‏‌ترسم.

نوح پدر دوم بشر

حضرت نوح علیه‌السلام اوّلین پیامبر اولوالعزم است که علیه شرک و بت‏‌پرستى قیام کرد و چون نسل بشر پس از غرق شدن کفّار، همه از حضرت نوح و همراهان اوست، لذا او را پدر دوّم گفته‏‌اند و چون عمرش از همه‏ پیامبران بیشتر بوده است، او را «شیخ‏‌الانبیا» خوانده‏‌اند.

شاید مراد از عذابى که حضرت نوح از نزول آن بر قومش مى‏‌ترسید، قهر الهى در همین دنیا باشد. چنانکه در چند آیه‏ بعد مى‏‌خوانیم که کفّار به نوح مى‏‌گفتند: «فَأْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ کُنْتَ مِنَ الصَّادِقِینَ»

پیام‏‌هایی از آیات ۲۵ و ۲۶ سوره مبارکه هود

۱- حوزه‏ تبلیغ پیامبران، در مرحله اوّل قوم خودشان است. «أَرْسَلْنا ... إِلى‏ قَوْمِهِ‏»
۲- هشدار انبیا، به نفع مردم است. «إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ»
۳- انسان غافل، بیش از هر چیز به هشدار نیاز دارد. «إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ»
۴- پیام و تبلیغ باید روشن و روشنگر باشد. «نَذِیرٌ مُبِینٌ»
۵- پیامبران هم هشدار مى‌‏دهند، هم مصالح مردم را بیان مى‌‏کنند. «نَذِیرٌ مُبِینٌ»
۶- هدف و وظیفه‏ انبیا، بیان مسئله‏ توحید است. «أَنْ لا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ»
۷- تاریخ شرک، به زمان حضرت نوح نیز بر مى‏‌گردد. «لا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ»
۸- اصل پرستش و عبادت در هر انسانى وجود دارد، لکن پیامبران مسیر و جهت آن را معین مى‌‏کنند. «لا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ»
۹- انبیا، خیرخواه و دلسوز مردم بوده‌‏اند. «إِنِّی أَخافُ عَلَیکُمْ»
۱۰- وظیفه‏ مبلّغ و مربّى، بیان خطرات و عواقب سوء شرک به خداوند است. «أَخافُ عَلَیکُمْ عَذابَ یوْمٍ أَلِیمٍ»

آیه ۲۷ سوره مبارکه هود

«فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما نَراکَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا وَ ما نَراکَ اتَّبَعَکَ إِلَّا الَّذِینَ هُمْ أَراذِلُنا بادِی الرَّأْی وَ ما نَرى‏ لَکُمْ عَلَینا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّکُمْ کاذِبِینَ» پس سران قومش که کافر بودند گفتند: ما تو را جز انسانى مثل خودمان نمى‏‌بینیم و جز اراذل و اوباش که ساده ‏لوحند (و نسنجیده در نگاهِ اوّل یار تو گشته‏‌اند)، کس دیگرى را پیرو تو نمى‌‏یابیم، و براى شما هیچ برترى بر خودمان نمى‏‌بینیم، بلکه شما را دروغگو مى‏‌پنداریم.

تضعیف و تحقیر روش مخالفان رهبران الهی برای مقابله با حق

مخالفانِ حقّ، گاهى رهبران الهى را تضعیف کرده و مى‌‏گفتند: شما انسان‌‏هایى مثل ما هستید، نه برتر از ما. گاهى پیروان آنها را کوچک مى‏‌شمرند و مى‌‏گفتند: آنها افرادى بى‌‏سر و پا و بى‌‏شخصیت هستند و گاهى مکتب را تضعیف مى‌‏کردند و مى‏‌گفتند: سخن شما دروغ و افترا یا سحر یا افسانه‏‌هاى پیشینیان است و یا سخنان شما حرف‏‌هاى عادّى است که اگر بخواهیم ما نیز مثل آن را مى‏‌آوریم.

پیام‏‌هایی از آیه ۲۷ سوره هود

۱- معمولًا اشراف در خط اوّل مخالفان انبیا بوده‏‌اند. «فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِینَ کَفَرُوا»
۲- مستکبران، از مساوات با توده‏ مردم و خصوصاً محرومان ناراحت هستند. «هُمْ أَراذِلُنا»
۳- کسانى که وابستگى کمترى به دنیا دارند، بهتر و زودتر ایمان مى‏‌آورند. «ما نَراکَ اتَّبَعَکَ إِلَّا الَّذِینَ هُمْ أَراذِلُنا»
۴- در دید دنیاپرستان، مال و ثروت ارزش است، نه حقّ و حقیقت. «ما نَرى‏ لَکُمْ عَلَینا مِنْ فَضْلٍ»
۵- مخالفان انبیا، برهان ندارند و آنچه مى‏‌گویند بر اساس ظنّ و گمان و وهم است. «بَلْ نَظُنُّکُمْ»
۶- عقل کفّار در چشم آنهاست. در این آیه 3 بار کلمه‏ «ما نَرى‏» آمده است.

آیه ۲۸ سوره مبارکه هود

«قالَ یا قَوْمِ أَ رَأَیتُمْ إِنْ کُنْتُ عَلى‏ بَینَةٍ مِنْ رَبِّی وَ آتانِی رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّیتْ عَلَیکُمْ أَ نُلْزِمُکُمُوها وَ أَنْتُمْ لَها کارِهُونَ» (نوح به قوم خود) گفت: آیا اگر ببینید که من بر دلیل روشنى از طرف پروردگارم باشم و او از نزد خودش، رحمت (ویژه‏ نبوّت) را به من داده باشد که بر شما مخفى مانده است، (آیا باز هم سرپیچى مى‌‏کنید؟) آیا شما را به پذیرش آن وادار کنیم، در حالى که نسبت به آن کراهت دارید؟

پاسخ قرآن به مخالفان حق

این آیه به دو ایراد مخالفان که در آیه قبل مطرح شد پاسخ مى‏‌دهد.

الف: کفّار مى‏‌گفتند: تو انسانى مثل ما هستى. آیه پاسخ مى‏‌دهد: گرچه من در ظاهر مانند شما هستم، امّا مورد لطف و رحمت مخصوص پروردگار قرار گرفته‌‏ام و به من وحى مى‌‏شود. ب: مخالفان مى‌‏گفتند: پیروان تو افرادى ساده ‏لوح و کوته فکر هستند. آیه پاسخ مى‏‌دهد که چنین نیست. گرچه آنها در ظاهر از شما ضعیف‏‌ترند، امّا با دیدن بینه و برهان ایمان آوردند، نه بى‏‌دلیل.

انبیا در برابر مخالفان خود سعه‏ صدر دارند، در مقابل آن همه سخنان ناروا و تهمت‌‏هاى نابجا، باز هم سخن از منطق و برهان و عاطفه مى‌‏زنند.

پیام‏‌هایی از آیه ۲۸ سوره مبارکه هود

۱- انبیا از مردم، با مردم و نسبت به مردم مهربان بوده‌‏اند. «قالَ یا قَوْمِ»
۲- در شیوه‏ تبلیغ، از اهرم عاطفه استفاده کنیم. «یا قَوْمِ»
۳- دعوت انبیا همراه با بینه و برهان بوده است. «کُنْتُ عَلى‏ بَینَةٍ»
۴- مقام نبوّت، یک رحمت الهى است. «رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ»
۵- انبیا تمام کمالات خود را از خدا مى‏‌دانند. «مِنْ رَبِّی، مِنْ عِنْدِهِ»
۶- کسى که نتواند برهان، معنویت و نبوّت را درک کند، کور است. «فَعُمِّیتْ عَلَیکُمْ»
۷- انسان در انتخاب دین و مذهب اختیار دارد. «أَ نُلْزِمُکُمُوها»
۸- تا انسان زمینه‏ پذیرش حقّ را دارا نباشد، نمى‏‌تواند از نور وحى استفاده کند. «أَنْتُمْ لَها کارِهُونَ»

آیه ۲۹ سوره مبارکه هود

«وَ یا قَوْمِ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیهِ مالًا إِنْ أَجرِی إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَ ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ لکِنِّی أَراکُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ» (نوح ادامه داد که) اى قوم من! از شما در برابر این دعوت، اجرتى درخواست نمى‏‌کنم، پاداش من تنها بر خداست و من کسانى را که ایمان آورده‌‏اند (به خاطر خواست نابجاى شما) طرد نمى‏‌کنم، (چرا که) آنان پروردگارشان را ملاقات خواهند کرد (و از من شکایت خواهند نمود)، ولى من شما را قوم جاهلى مى‏‌بینم.

اگر انبیا دنبال سوء استفاده بودند، به سراغ اشراف مى‏‌رفتند، نه فقرا

۱- بى‌‏توقّعى پیامبران، یکى از نشانه‌‏هاى حقّانیت آنهاست. «لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیهِ مالًا»
۲- رمز موفّقیت مبلّغ، توقّع نداشتن از مردم و بى‌‏اعتنایى به سرمایه‌‏داران است. «لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیهِ مالًا» البتّه مبلّغان دینى نزد خداوند، اجر بزرگى دارند. «إِنْ أَجرِی إِلَّا عَلَى اللَّهِ»
۳- اگر انبیا دنبال سوء استفاده بودند، به سراغ اشراف مى‏‌رفتند، نه فقرا. «لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیهِ مالًا»
۴- اشراف براى ایمان آوردن خود شرط مى‏‌کردند که فقرا رانده شوند، ولى انبیا قاطعانه با این درخواست مخالفت مى‏‌کردند. ما أَنَا بِطارِدِ ... (جمله اسمیه و حرف (باء) نشانه‏ قاطعیت است)
۵- کسى که هدفش از تبلیغ، مال و مقام نیست، فقیر و غنى در نزد او یکسان است. «ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا»
۶- به توقّع مستکبران اعتنا نکنیم. «ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا»
۷- کفّار مؤمنان را اراذل مى‏‌شمردند، امّا پیامبر صلى الله علیه و آله مى‏‌فرمود: من آنها را با شما عوض نمى‌‏کنم. «ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا»
۸- حکومتِ حقّ نباید به خاطر جلب رضایت مرفّهین، طبقه محروم را از دست بدهد. «ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا»
۹- آنها که نزد خدا آبرو دارند نباید طرد شوند. «ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا»
۱۰- یاد قیامت، به موضع‏‌گیرى‏‌هاى دنیوى جهت صحیح مى‏‌دهد. «مُلاقُوا رَبِّهِمْ»
۱۱- تحقیر مؤمنان به خاطر فقرشان، نشانه بى‌‏خردى است. «قَوْماً تَجْهَلُونَ»
۱۲- قرآن کسانى که مؤمنان را اراذل مى‏‌شمرند، جاهل و نادان معرّفى مى‏‌کند. «قَوْماً تَجْهَلُونَ» (نه اشرافى‌‏گرى نشانه‏ فهم است و نه فقر نشانه جهل)
۱۳- یکى از درجات عرفان، ملاقات و شهود است که مرفّهان نسبت به این مقام بى‌‏خبرند. «الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ لکِنِّی أَراکُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ»

آیه ۳۰ سوره مبارکه هود

«وَ یا قَوْمِ مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ أَ فَلا تَذَکَّرُونَ» (نوح در جواب تقاضاى طرد مؤمنانِ تهى‌‏دست و گمنام گفت:) اى مردم! اگر من آنان را (از خود) برانم، چه کسى مرا در برابر خدا یارى خواهد کرد؟ چرا اندیشه نمى‏‌کنید؟

پیام‌‏هایی از آیه ۳۰/ رضاى مخلوق را با غضب خالق معامله نکنیم

۱- طرد و تحقیر مردمِ با ایمان، (حتّى از طرف انبیا) قهر الهى را به دنبال خواهد داشت. «مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ»
۲- هیچ کس نمى‏‌تواند مانع قهر خداوند شود. «مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ»
۳- با طرد مؤمنان، چه کسى به یارى دین خدا مى‌‏آید؟ «مَنْ ینْصُرُنِی»
۴- رضاى مخلوق را با غضب خالق معامله نکنیم. «مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ»
۵- مردم‌‏دارىِ انبیا، از روى وظیفه‏ الهى بوده است، نه به خاطر موقعیت شخصى یا اجتماعى خودشان. «مَنْ ینْصُرُنِی مِنَ اللَّهِ»
۶- در تبلیغ، با شیوه سؤال، وجدان و فکر مردم را به قضاوت بخوانیم. «مَنْ ینْصُرُنِی، أَ فَلا تَذَکَّرُونَ»
۷- ناتوانى همه‏ موجودات را در برابر قهر الهى، همگان به آن اعتراف دارند، گرچه گاهى از آن غفلت کنند. «أَ فَلا تَذَکَّرُونَ»

اخبار مرتبط

طرح ۱۴۵۵ با شعار «قرآن، امید، زندگی» آغاز می شود

راه‌اندازی پایگاه‌های قرآنی در حرم امام رضا (ع)

کتاب «دین در قرآن» منتشر شد

0 نظر

ارسال نظر

capcha