گروه فرهنگی «سراج24»، سی یکمین جشنوارهی فیلم فجر، در سال گذشته در حالی کار خود را به پایان رساند که کم رنگ شدن حضور نسل سینمای انقلاب در آن مشهود بود، جشنوارهای که قرار بوده زبان و تریبون سینمای انقلاب باشد، عملاً به بازار فیلمهای تولیدی تبدیل شده، فیلمهایی که نه مدافع ارزشی بودند و نه منتقد جدی آسیبی که مردم با آن دست به گریبان هستند؛ نه «ژانر اجتماعی» آنگونه که باید زبان مردم و اجتماع بود و نه «ژانر سیاسی» به گفتمان سیاسی کشور ربطی داشت و امروز با رونمایی از تندیس دوره سی و دوم این جشنواره بیم آن می رود که قطار آن همچنان در ریل منتهی به پرتگاه فرهنگی حرکت کند .
جشنوارهی بینالمللی فیلم فجر جشنوارهای سینمایی است که از سال 1361 تا کنون معمولاً در میانهی بهمنماه هر سال در تهران برگزار میگردد. تا کنون سی دوره از این جشنواره برگزار شده است که آخرین آن در سال 1390 بود. این جشنواره توسط بنیاد سینمایی فارابی و زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار میشود. جشنوارهی فیلم فجر تا سال 1374 فقط به تولیدات سالانهی سینمای ایران میپرداخت. از سال 1374 جشنواره به صورت بینالمللی برگزار میشود و علاوه بر سینمای ایران، در بخش بینالملل، به بررسی فیلمهایی از سینمای جهان میپردازد. در بخشهای رقابتی این جشنواره، شرکتکنندگان برای کسب جایزهی مخصوص، که «سیمرغ بلورین» نام دارد، با هم رقابت میکنند. دیپلم افتخار و لوح زرین از دیگر جوایز این جشنواره هستند. طی سالیان اخیر مسابقههای سینمای مستند و فیلم کوتاه نیز به بخش سینمای ایران اضافه شده است.
اما ظرفیتهای استفادهنشده و پتانسیلهای هدررفتهی جشنوارهی فیلم فجر، که در آستانهی دههی چهارم از فعالیت خود قرار گرفته است نیز کم نیستند ، منتقدان دلسوز و متعهد جشنوارهی فیلم فجر و سینمای کشور دربارهی این مهم حرفهای شنیدنی فراوانی دارند. به اعتقاد آنها، جشنواره در جایگاه و منزلتی که باید در سطح ملی و بینالمللی باشد، قرار ندارد. این اتفاق ناخوشایند، دلسوزان و متعهدان عرصهی هنر را آزار میدهد.
نام «جشنوارهی فیلم فجر» نشاندهندهی ماهیت و اهدافی است که این جشنواره باید آن را دنبال کند، اما متأسفانه در واقعیت این گونه نشده است. این جشنواره منسوب به انقلاب اسلامی است. جشنوارهی فیلم فجر باید مستقل از فرآیند و جریان سینمای ایران فعالیت کند. مگر جشنوارهی کن خصوصیات سینمای فرانسه را دارد؟ در دورانی جشنوارهی فجر موجساز بوده است، ولی اکنون نیست. در سینمای ایران چه میخواهیم؟ برای آیندهی کشور، برنامهریزی و چشمانداز وجود دارد. دین اسلام هم یک افق چشمانداز با محوریت انتظار فرج دارد، اما سینمای ایران چه چشماندازی دارد؟ آن چشمانداز چه شکلی دارد و چشمانداز آن چه تناسبی با انقلاب اسلامی پیدا میکند؟ تصمیم اولیه این بود که گفتمان انقلاب اسلامی در عرصهی فرهنگ، در سینما و جشنوارهی فیلم فجر تبلور یابد و گفتمان انقلاب به جهان صادر شود.
جشنوارهی فیلم فجر ذاتاً دو ویژگی اصلی دارد؛ اول اینکه «جشنواره» است و نه یک جشن و دوم اینکه منتسب به انقلاب است. دربارهی وجه اول میتوان گفت این مهمترین اتفاق هنری کشور، بیشتر شباهت به یک جشن دارد، نه یک جشنواره و ماهیت جشنوارهای ندارد. از لحاظ انتساب آن به انقلاب هم که شاهد یک افول قابل توجه هستیم. جشنوارهی فیلم فجر اساساً مولود انقلاب است و معمار انقلاب، حضرت امام خمینی (رحمت الله علیه)، در اولین سخنرانی پس از بازگشت به کشور، تنها هنری که بر روی آن تأکید ورزید، هنر «سینما» بود. در طول این سالها، هزینهی سنگینی برای جشنوارهی فیلم فجر و سینما شده است و قرار بود پیامآور اهداف و آرمانهای انقلاب باشد، اما در واقع خلاف اهداف و آرمانهای انقلاب نتیجه داده است.
