قدرت گیری آرام دیپلماسی دفاعی ایران؛ از پکن و مسکو تا کاراکاس و عشق آباد + عکس

به گزارش خبرنگار سیاسی «سراج24» ، امروزه با گذشت چندین دهه از جنگ جهانی دوم و گذشت سالیان طولانی از جنگ سرد آمریکا و شوروی سابق، نبردها در عرصه میدانی و رزم نظامی، تقریبا پایان یافته تلقی شده و کمتر جنگی در جهان به وقوع می پیوندد.

البته تهدیدها همچنان ادامه دارد و حتی می توان گفت که جنگ سرد نه چندان شدیدی هم بین برخی ابر قدرت ها و حتی میان قدرت های منطقه ای نیز در جریان است اما جنگ ها به مثابه نبردهای میدانی میان کشورها، دولت ها و ملت ها تقریبا پایان یافته تلقی می شود.


با خروج جهان از دوران جنگ ها و نبردهای نظامی، باید چیزی شبیه و یا قوی تر از آن به عرصه میدان وارد شده و منازعات از نبرد میدانی به آن منتقل شود یعنی چیزی شبیه "دیپلماسی" و نبرد مجازی.


پس از جنگ جهانی دوم مفهومی وارد ادبیات سیاسی کشورهای جهان شد که این مفهوم با شکل گیری نهادهای جدید در سطح اروپا از جمله اتحادیه اروپایی، گسترش بیشتری یافت تا اینکه به ادبیات رایج در جهان از جمله غرب تبدیل شد.


دیپلماسی یا روابط دیپلماتیک به دانش ارتباط میان سیاست‌مداران و سران کشورهای جهان گفته ‌می‌شود که محدوده و سطح خاصی نداشته و مقامات کشورها در هر سطحی می توانند با همتایان خود در همان سطوح و در برخی موارد با سطوح بالاتر روابط دیپلماتیک داشته باشند.


از این رو معمولا سران، وزرا، نمایندگان و حتی نمایندگان مقامات کشورها اعم از فرستاده های ویژه به کشورهای دیگر سفر کرده و روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و یا دفاعی و امنیتی را بسط می دهند
 
یکی از مهمترین بخش های دیپلماسی، دیپلماسی سیاسی و یا روابط خارجی میان کشورهاست اما محدوده دیپلماسی فقط به سیاسی و روابط سیاستمداران محدود نیست بلکه وجوه دیگری هم دارد که شاید دیپلماسی اقتصادی و دفاعی، از مهمترین بخش های دیگر دیپلماسی پس از دیپلماسی سیاسی باشد.


** دیپلماسی دفاعی


در عصر حاضر که جهان از جنگ های جهانی و نبردهای نظامی میان کشورها فارغ شده و 10ها سال است که در جهان به طور گسترده درگیری و جنگ واقع نشده است اما جای خالی این نبردها با یک روابط خاص دیپلماتیک به نام دیپلماسی دفاعی پر شده است.

 

سفر سردار دهقان به پکن

در واقع، دیپلماسی دفاعی می تواند حلقه و زنجیره مکمل دیپلماسی سیاسی بوده و در عمق بخشیدن به دیپلماسی کشور کمک قابل توجهی کند.

البته ناگفته نماند که بعد از جنگ های جهانی اول و دوم، جنگ های موضعی در نقاط مختلف جهان رخ داده که شاید مهمترین آنها حملات چندباره نظامی اسرائیل به لبنان و فلسطین و حمله آمریکا به افغانستان و عراق باشد.

اما در مجموع، شاید امروزه شاید بتوان آمریکا و روسیه را پیش رو در دیپلماسی دفاعی دانست ولی کشورهای دیگری همچون ایران، آلمان، ایتالیا، فرانسه و انگلیس هم در زمره به کار گیرندگان این نوع از دیپلماسی هستند.

شاید اصلی ترین هدف دیپلماسی دفاعی، فشار نظامی غیرمستقیم به کشورهای هدف و یا باز کردن گره ها از قراردادهای نظامی و گسترش روابط دفاعی و امنیتی میان کشورها دانست.
 

** دیپلماسی دفاعی ایران


وزیر دفاع در بسیاری از کشورها وزیر خارجه دوم کابینه محسوب می شود چرا که علاوه بر وزیر خارجه، وزیر دفاع آن نیز در پیشبرد اهداف کشورها نقش مهمی دارد.

سفر سردار نجار وزیر دفاع وقت به کاراکاس

 

ایران نیز در عرصه دیپلماسی دفاعی چندین سال پیش وارد این میدان شده و ایران توانسته با اعزام هیئت های نظامی به برخی کشورها از جمله کره شمالی، روسیه، عراق، ترکیه، لبنان، سوریه و برخی از کشورهای دیگر، در این عرصه خودی نشان دهد.

 
در همین زمینه می توان سفرهای سردار نجار به روسیه و ونزوئلا و همچنین سفر سردار وحیدی به عراق، به عنوان وزرای وقت دفاع ایران را در راستای دیپلماسی دفاعی ایران دانست.

 

سفر سردار وحیدی وزیر سابق دفاع به عراق
 

 اما در دولت حجت الاسلام حسن روحانی، بکار گیری این دیپلماسی شدت بیشتری پیدا کرده و هیئت های نظامی ایران در سطوح بالا سفرهای تاثیرگذاری به دیگر کشورها داشته اند.

 یکی از مهمترین سفرهای خارجی هیئت های نظامی تاریخ ایران، سفر سردار دهقان وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به چین بود. این سفر در حالی انجام شد که بعد از 20 سال اولین وزیر دفاع ایران به چین سفر کرد.

 

وزیر دفاع در این سفر با مقامات عالی رتبه نظامی و سیاسی چینی دیدار داشته و از بسیاری از مراکز حساس نظامی اعم از فضایی و هوایی و مخابراتی این کشور به عنوان یکی از ابرقدرت های امروز جهان، بازدید کرد.

 سردار دهقان در این سفر با حضور در  تیپ 196 نیروی زمینی، لشکر 24 نیروی هوایی و یک مرکز فضایی که همان مرکز فرماندهی فضایی چین بوده، از نزدیک از توانمندی هایی چینی ها در این حوزه بازدید کرد.

 
شاید از این حیث، سردار دهقان را جزو معدود فرماندهان نظامی جهان معرفی کرد که به مهمترین تاسیسات نظامی و فضایی چین راه یافته و از نزدیک از آنها بازدید کرده است.

 این همان دیپلماسی دفاعی است که وزیر دفاع با حضور در یک کشور ابر قدرت نظامی، روابط پکن-تهران را تا حدی بالا می برد که وزیر دفاع می تواند از حساس ترین مراکز نظامی چینی که حتی سران بسیاری از کشورهای جهان مجوز نزدیک شدن به آن مراکز را ندارند، رفته و از نزدیک  از این مراکز بازدید کند.
 

 سفر سردار دهقان به پکن
 

این دیپلماسی توانسته روابط ایران و چین بیش از پیش به هم نزدیک کرده و حتی منجر به تفاهماتی در حوزه های مختلف نظامی و اقتصادی شود.

 

در نمونه دیگر، سفر سردار قاسم تقی زاده معاون وزیر دفاع ایران به جمهوری آذربایجان بود که اخیرا صورت گرفت. مهمترین نکته در این سفر این بود که سفر معاون وزیر دفاع ایران با سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی همزمان شده بود.

 

اگرچه هنوز از اهداف سفر موشه یلعون وزیر جنگ اسرائیل به باکو چیزی منتشر نشده اما وزیر دفاع جمهوری آذربایجان در دیدار معاون وزیر دفاع ایران در حالی که همتای صهیونیست وی نیز در باکو بوده، خطاب به معاون وزیر دفاع ایران دو نکته مهم و کلیدی گفته است.

 

وزیر دفاع آذربایجان اولا اعزام پهپاد جاسوسی هرمس 450 اسراییلی از خاک این کشور به داخل ایران را تکذیب کرد. هرمس 450، همان پهپاد صهیونیست ها بود که اخیراً در نزدیکی های سایت هسته ای نطنز توسط موشک های پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سرنگون شد.

 

دومین نکته ای که وزیر دفاع جمهوری آذربایجان گفته بود، کمی از نکته اول مهمتر بود. آنجایی که وی گفته بود که، "ما به شما اطمینان می دهیم که هرگز و به هیچ وجه از آسمان و خاک جمهوری آذربایجان اجازه اقدامی علیه جمهوری اسلامی ایران را نخواهیم داد."

 

او این سخنان را در حالی بیان کرده بود که همزمان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در کشورش بوده و قصد ملاقات با سران جمهوری آذربایجان را داشته است.

 

حالا وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح خبر داده که وزیر دفاع ایران امروز دوشنبه عازم ترکمنستان خواهد شد. این برای اولین بار است که وزیر دفاع ایران بعد از استقلال ترکمنستان از شوروی عازم این کشور می شود، کشوری که در شمال شرقی ایران، جایگاه مهمی در معادلات اقتصادی و حتی نظامی آن منطقه دارد.

 

 این چندمین سفر خارجی وزیر دفاع ایران در یک سال حضور در راس وزارت دفاع است، سفرهایی که حالا بیش از پیش به تقویت دیپلماسی دولت  کمک می کند.

انتهای پیام/