هر از چندگاهی در رسانه های اقداماتی از سوی مقامات ترکیه منتشر می شود که انجام آن از سوی یک دولت لائیک در ابتدای امر بسیار عجیب به نظر می رسد.
به گزارش گروه فرهنگی سراج24، معاون نخست وزیر ترکیه «بولنت آرینچ» در سخنرانی روز عید فطر از لزوم رعایت عفاف و حیا از سوی زنان سخن گفت و به آنها توصیه کرد که قهقهه نزنند و بلند نخندند.
همینکه او در حرفهایش اعلام کرد زنان نباید درملأعام بخندند، کمپینی در شبکههای مجازی ایجاد شد که از زنان میخواست تصاویر خود را در حال خنده در توییتر و شبکههای اجتماعی منتشر کنند. میلیونها نفر عکسهای خود را در حال قهقهه زدن منتشر کردند چون نام این کمپین «کهکها» بود؛ یعنی همان قهقهه.
هشتگ این کمپین را میشود این گونه ترجمه کرد: «خنده برای مقاومت» یا «مقاومت زنانه». این هشتگ خیلی زود از هشتگهای پرهوادار توییتر شد و خیلیها از کشورهای مختلف به آن پیوستند.
سایت «گوناز تی وی» گزارش داده که تاکنون بیش از 300 هزار تصویر از «خندیدن» توسط کاربران زن ترک در شبکههای اجتماعی، از توییتر تا فیس بوک و اینستاگرام منتشرشده است.
بولنت آرینچ، معاون نخستوزیر ترکیه در صحبتهای خود بعد از توصیه زنان به نخندیدن،گفته بود: «عفت و پاکدامنی خیلی مهم است. این تنها یک حرف نیست بلکه باعث زیبایی و افتخار زنان ترکیه است. زن باید پرهیزگار باشد باید تفاوت میان جمعهای عمومی و خصوصی را بداند».او دختران نجیب را اینگونه توصیف کرده بود: «آن دسته از دختران که با نگاه ما صورتشان سرخ میشد، سرشان را به پایین میانداختند و بهسوی دیگری نگاه میکردند، کجا هستند؟»
البته فقط زنها نبودند که از سوی معاون رییسجمهور ترکیه موردانتقاد قرار گرفتند؛ نقد مصرفگرایی و استفاده بیشازحد زنان از تلفن همراه هم در سخنرانی آرینچ مطرحشده بود. او تلویزیون و رسانهها را نیز بهعنوان عامل تبدیل جوانان ترکیه به «معتادان جنسی» معرفی کرد.
همه اینها در کنار توصیههای اخلاقی دیگر مثلاینکه مردها باید به زنان خود متعهد باشند و حلال و حرام را رعایت کنند، برای آرینچ دردسر درست کرد و هزاران زن ترک را به «جنبش خنده» پیوند داد؛ جنبشی که خالی از جنبههای سیاسی نیست و توانسته سیاستمداران مخالف دولت «اردوغان» را هم به خود جلب کند.
هرچند آرینچ پسازاین اتفاقات به خبرنگاران گفت صحبتهایش تحریفشده است اما کمتر کسی این حرفهای او را جدی گرفت. آرینچ گفت که سخنرانی یک ساعت و نیمهاش تحریفشده و فقط قسمتهای خاصی از آن مورد توجه قرارگرفته است.
او گفت: «اگر به تمام سخنانم گوش کنند، متوجه حرفهایم خواهند شد. من فقط نگفتم که زنان نباید بخندند، این حرف عاقلانهای نیست. سخنان من بیشتر در مورد اخلاق بود.
«اکملالدین احسان اوغلو»، رییس پیشین «سازمان همکاری اسلامی» که رقیب انتخاباتی «رجب طیب اردوغان»، نخستوزیر ترکیه هم هست، در توییتر خود نوشته است: «بیش از هر چیز دیگری، کشور ما به زنانی احتیاج دارد که لبخند بزنند و خنده دیگران را بشنوند».«ملدا آونور»، نماینده استانبول در مجلس ترکیه و عضو حزب مردم جمهوریخواه هم به این گفتهها واکنش نشان داده و در توییتر خود، از مردم خواسته هفته آینده در دفاع از حقوق زنان دست به راهپیمایی اعتراضی بزنند.
دو سال قبل، در ژوئن 2012، هزاران زن معترض علیه سخنان رجب طیب اردوغان درباره سقطجنین تظاهرات کردند. اردوغان در سخنان بیسابقهای، سقطجنین و سزارین را قتل دانسته و از لایحهای خبر داده بود که بر اساس آن، زمان سقطجنین از 10 هفته به 4 هفته کاهش مییافت.
با انتشار این خبر نیز زنان و مردان مدافع حقوق برابر و مدافعان حق کنترل زنان بر بدن خود، در شهرهای استانبول، آنکارا، ازمیر و...به خیابانها ریختند و با شعارهایی مانند «سقطجنین حق ما است»، «بدن ما از آن ما است»، به این سخنان معترض شدند.
مواضع اسلامی مقامات ترک تبلیغاتی است یا از روی غیرت دینی؟!
مسلما قضاوت پیرامون اینکه عمل اشخاص با چه نیتی انجام می شود کاری بس مشکل است اما زمانی که این عمل در عرصه عیانی چون سیاست انجام می شود، این قضاوت اندکی آسان می گردد و ضمن آنکه این قبیل اقدامات با هر نیتی که باشد، ظاهر امر بسیار پسندیده است و باید از آن تقدیر شود.
احتمالا حرکت جالب رجب طیب اردوغان در نشست چند سال پیش داووس برای همه یک خاطره باشد که اردوغان هنگام سخنرانی نخست وزیر رژیم صهیونیستی جلسه را به نشانه اعتراض ترک کرد و این اقدام وی محبوبیت زیادی را برایش به همراه داشت.
یا فیلم تبلیغاتی وی در اتنخابات نیز به خاطر داشتن عناصر دینی و اعتقادی نظیر صدای اذان، سجاده و زن محجبه، اقدامی غیرقانونی خوانده شد و همین کافی بود که به آراء وی بیش از پیش افزون گردد.
همچنین چندماه پیش از این بود که اردوغان تبلیغ نوشابههای الکلی را در سراسر این کشور ممنوع کرد و اعلام شد که از این پس کسی که اقدام به نمایش آرم مشروبات الکلی بکند، مجازات خواهد شد و متخلفان با مجازات نقدی روبرو میشوند.
البته این اقدامات دولت برخاسته از حزب عدالت و توسعه پاسخگوی بخشی از مطالبات رای دهندگان به آن است و باید از بی انصافی به دور باشیم اما سطح تقاضاها و مطالبات رای دهندگان به این حزب بسیار فراتر از این قبیل اقدامات است و رویکرد عملی دولت به خصوص در سیاست خارجی بسیار مورد توجه این افراد قرار دارد.
به عبارت دیگر آنچه که امروز موجب بروز نگرانی و بحران هایی(مانند شورش های میدان تقسیم) در ترکیه می شود از این قرار است که دولت روی کار از سویی با این اقدامات در آستانه انتخابات ها مطالباتی را در جامعه ایجاد می کند و از سوی دیگر رویکرد دولت ترکیه در قبال مسائلی چون سوریه و سایر مسائل منطقه آن چنان که باید و شاید در جهت تحقق خواست مردم ترکیه نیست.
عامل مهم این است که دولت اردوغان بدون لحاظ نمودن متغیرهای تاثیر گذار محیطی به صورت رادیکال به مسائل منطقه ورود می کند؛ امری که در داخل کشور موجب فعال شدن گسل های هویتی ترکیه شد.
علویان که حدود 20 میلیون ازجمعیت ترکیه را تشکیل می دهند رویکرد اردوغان در سوریه را بر مبنای تعصبات مذهبی سنی ارزیابی کردند،کردهای ترکیه با ایجاد خلا قدرت در کردستان سوریه ،فرصت ها و قابلیت های ژئوپلیتیک شان را ارتقا دادند و چپ های سوسیالیست اقدامات دولت اردوغان را در چارچوب راهبردهای آمریکا و نظام سلطه ارزیابی نمودند.
در سطح منطقه ای نیزترکیه وارد قطب بندی جدیدی شد که در نهایت هزینه های امنیتی ترکیه را به مراتب افزایش داد.
در کنار عوامل مذکور مسئله مربوط به مخالفت ملی گرایان ترک با فرایند آشتی با پ.ک.ک، تهدید دولت به ارایه گزارش تهیه شده توسط میت در مورد ارتباطات قبلی حزب جمهوری خواه با آمر و طراح انفجارات ریحانلی، نگرانی طیف های لاییک ترکیه از تصمیم دولت در ایجاد محدودیت در فروش مشروبات الکلی،را می توان اشاره کرد.
همه این مسایل دست به دست هم می دهد تا با اقدامات اسلامی مقامات ترک همواره با تردید روبرو شویم و در خلوص آن شک کنیم.
