چرا دعاهایمان مستجاب نمی شود؟

به گزارش سراج24،دکتر حشمت‌الله قنبری در بخشی از سخنان خود، موانع استجابت دعا را با توجه به سخنان گهربار امیرالمومنین(ع) و امام سجاد (ع) تشریح کرد و گفت: دعا فرصت بسیار مهم و مغتنم برای پیوند انسان به ملکوت است.

وی افزود: معمولا یکی از معیارهایی که می‌توان با آنها، انسانها را محک زد، درخواست است، انسان آزاده، عزت انسانی اش را با خواسته‌های کوچک زیر سئوال نمی‌برد، بلکه در خصوص کمیت و کیفیت درخواستش تدبیر و تعقل می‌کند، این نکته را درک می‌کند که چه بخواهد و از چه کسی بخواهد، اگر رابطه‌ها به درستی تمییز داده شود، اراده و اقتدار انسان به سرچشمه فیض متصل می‌شود.

آقای قنبری اظهار داشت: یکی از موانع استجابت دعا، به تاخیر انداختن نمازهای واجب است، در نماز اول وقت، حقایق و آثاری نهفته است که باید جدی گرفته شود. انسان میل به ابدیت و یک وضعیت مطلوب دارد، هر چند در زمین زندگی می‌کند، اما ریشه اش در ملکوت است، بنابراین هویت او ملکوتی است، زمینی نیست، اگر نگاهش به پایین و زمین باشد، خواسته هایش دم دستی و نیازهای ابتدایی می‌شود، اگر انسان از آن ریشه‌های باعظمت پایین افتاد، دعاها و خواسته هایش ابتدایی می‌شود.

وی با بیان اینکه زندگی دنیایی، انسان را نیازمند می‌کند، به بروز پدیده چاپلوسی و تملق در جامعه اشاره کرد و گفت: وقتی خواسته خود را از مخلوق طلب می‌کنیم، چاپلوسی و تملق می‌کنیم، انسان اگر مبدا را رها کند، هویتش متلاشی می‌شود، چرا که سیر حرکت انسان به سوی کمالات است، حق تعالی می‌فرماید درخواست کنید تا اجابت کنم، وعده خداوند حتمی بوده و حد و مرزی برای آن مشخص نشده است.


موانع استجابت دعا

دکتر قنبری در ادامه سخنان خود با اشاره به سخنان گهربار حضرت علی (ع) به هفت خصلت اشاره کرد که مانع استجابت دعا می‌شود و افزود: حضرت امیر المومنین علی علیه السلام می‌فرماید در هفت خصلت به قلب خود خیانت کردید. اول خدا را شناختید اما حق خداوند را رعایت نکردید و به دستوراتش عمل نکردید، دوم، شما به رسول او ایمان آورید، به سنت او عمل نکردید، شریعت او را نابود کردید، سوم اینکه کتاب خدا را که برای شما نازل کرده بود، خواندید اما به آن عمل نکردید.

چهارمین مورد می‌فرماید گفتید از آتش جهنم می‌ترسید، اما برای شعله ور کردن آن مسابقه گذاشتید، هیزم‌های جهنم را جمع آوری کردید بعد می‌فرماید این ترس شما کجا رفت؟ پنجم اینکه گفتید میل و رغبت به بهشت دارید، اما نوع عملکرد شما متفاوت است، رغبت شما کجا رفت؟ حرکتی به سمت بهشت ندارید پس عافیت حاصل نمی‌شود. بهشت نجابت و پاکدامنی و عفاف است، چقدر از حریم مردم صیانت کردید. شما از نعمت‌های خداوند استفاده درست نکردید.

پنجم اینکه، خداوند دستور داد که با شیطان دشمنی کنید. بعد می‌فرمایند از خداوند خجالت بکشید و حیا کنید خودتان را اصلاح کنید.

باید با قرآن خود را اصلاح کنید. بعد می‌فرماید نیتهایتان را خالص کنید. زلال شوید. ما در غفلت به سر می‌بریم حکومت خدا را نمی‌شناسیم. اگر می‌شناختیم گناه نمی‌کردیم. با دوستان خدا باید دوستی کنید، اینها شما را نجات می‌دهند. بعد می‌فرمایند شما فقط کارتان پیدا کردن عیب مردم بود، اما عیب خود را نادیده گرفتید، فرصتی که برای دعا داشتید، صرف عیب جویی و تهمت و غیبت کردید. شما خودتان، درهای استجابت را به روی خود بستید.

این استاد دانشگاه با تاکید بر ضرورت اینکه باید با خودمان منصف باشیم و از خودمان مراقبت کنیم، افزود: باید مبنا را قربه الی الله قرار دهیم، زیرا اگر تحت سلطنت خداوند باشیم، امکان ندارد که در مقابل کلام خدا موضع بگیریم.

اتهام زنی در حوزه سیاست سبب بدگمانی و بی اعتمادی جامعه می‌شود

دکتر قنبری در ادامه با تشریح اهمیت فریضه امر به معروف و نهی از منکر و مستجاب نشدن دعا به عنوان یکی از عواقب ترک آن پرداخت و با اشاره به کلام امیرمومنان حضرت علی (ع) خاطر نشان کرد: ایشان می‌فرماید امر به معروف را از بین بردید و نهی از منکر نمی‌کنید، بنابراین حرفهایتان اثری ندارد. امر به معروف حقیقت مطلق قرآن است و اگر کسی آن را انکار کند، قرآن را انکار کرده است.

این کارشناس مذهبی با انتقاد از جامعیت نداشتن امر به معروف و نهی از منکر در جامعه و حرام اندوزی و تاثیرات مخرب آن گفت: چرا جامعه درباره برخی از این موارد مقاوم است وقتی برخورد با منکر گزینشی شد در همه جامعیت، امر به معروف نشد اثربخشی آن کم می‌شود. پست‌ترین نوع منکرات، منکرات مالی و سیاسی است. وقتی حرام قبح خود را ازدست داد اثراتش را در جامعه شاهد هستیم. اگر امر به معروف نشد دعای خوبها مستجاب نمی‌شود چون خوب راضی به زشتی و بدی است .

یک سیاستمدار نباید به خود اجازه بدهد رفتار بی ادبانه و هتاکانه داشته باشد

دکتر قنبری درباره دلایل اجرا نشدن فریضه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه گفت: فرهنگ سازی در رابطه امر به معروف نکرده ایم و این فریضه الهی را گزینشی عمل می‌کنیم. منکر همه اش منکر اخلاقی نیست، منکر سیاسی هم داریم، اتهام زنی در حوزه سیاست سبب بدگمانی و بی اعتمادی جامعه می‌شود. اگر با منکر و بی اخلاقی‌های اجتماعی برخورد نشود، منکر امنیت پیدا می‌کند.


وی آسیب دیدن غیرت دینی را یکی از پیامدهای ترک امر به معروف و نهی از منکر در جامعه دانست و افزود: در جامعه دینی یک سیاستمدار نباید اجازه به خود بدهد رفتار بی ادبانه و هتاکانه داشته باشد و از مدار تقوا خارج شود.

اگر امر به معروف و نهی از منکر تعطیل شد ناپاک‌ها بر شئون جامعه و مردم حاکم می‌شوند

امیر المومنین (ع) می‌فرماید اگر امر به معروف و نهی از منکر تعطیل شد ناپاک‌ها بر شئون جامعه و مردم حاکم می‌شوند. از امیرمومنان (ع) روایت شده است که امر به معروف و نهی از منکر کنید که اگر این کار را نکنید، بدهایتان بر شما مسلط می‌شوند و اگر بدهایتان مسلط شوند، یعنی به حکومت بدها رضایت داده اید، در چنین شرایطی دعا مستجاب نمی‌شود.

خداوند دعای کسی را که در شکمش یک لقمه حرام باشد، اجابت نمی‌کند

دکتر قنبری به اهمیت رزق و کسب حلال و پیامدهای حرام خواری اشاره و تاکید کرد: تردید نداشته باشید خداوند دعای کسی را که در بطن و شکمش یک لقمه حرام باشد، نمی‌شنود و اجابت نمی‌کند. باید از همین الان مراقب لقمه هایمان باشیم. زنان و مردان مراقب باشند. مانع اصلی در برابر استجابت دعا، لقمه حرام است.

گناه هایی که مانع استجابت دعا می‌شوند

دکتر قنبری در ادامه به سخنان گهربار حضرت امام سجاد (ع) اشاره و خاطر نشان کرد: اگر گناه نکنیم، دعا خود به خود بالا می‌رود. حضرت زین العابدین (ع) می‌فرماید: هفت گناه باعث عدم اجابت دعا می‌شود اول سوءنیت. اگر نیتهای غیرالهی داشته باشید و خیرخواه نبودید استجابت نخواهید شد. دوم بد باطن بودن و حسادت، مانع استجابت است. سوم نفاق و دورویی کردن، نمامی و سخن چینی که امروز در برخی برادران دینی دیده می‌شود وقتی به سطوح بالا می‌رویم بیشتر می‌شود. باید حریم یکدیگر را حفظ کنیم. باید خیرخواه مردم باشیم، از نفرین مردم خودداری کنیم، صداقت داشته باشیم برخی رفتارها حیرت زده می‌کند. چهارم اینکه به برآورده شدن و اجابت دعا یقین نداشته باشیم، کسی دعایش مستجاب است که یقین حتمی داشته باشد که خداوند استجابت می‌کند.

دکتر قنبری، کوتاهی در به جا آوردن نمازهای واجب و به تاخیر انداختن آن را یکی از موانع اجابت دعا خواند و گفت: تأخیر انداختن نمازهای واجب مانع اجابت دعا می‌شود. در نماز اول وقت حکمت و حقایق و آثاری نهفته است که باید جدی بگیریم.

این کارشناس مذهبی با توجه به سخنان گهربار حضرت امام سجاد (ع)، انجام ندادن کار نیک از طریق صدقه ندادن و انفاق نکردن، فحاشی و بدزبانی را از دیگر موانع استجابت دعا اعلام کرد.

بی‌تدبیری یکی از موانع عمده استجاب دعا است

وی از بی تدبیری به عنوان یکی از موانع عمده استجاب دعا یاد کرد و گفت: گاهی یک ابهام و سخنی پیش می‌آید، که خداوند متعال وعده استجابت دعا را داده است، فرموده است: «ادعونی استجب لکم» ولی ما برای دریافت خواسته‌های خودمان گاهی به اجابت ملموس نمی‌رسیم، آنچه لازم داریم و درخواست می‌کنیم اتفاق نمی‌افتد. شما باید قابلیت خواستن را در خود به وجود آورید، باید شایسته این کار شوید.

دکتر قنبری با ذکر آیه «وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیَسْتَجِیبُواْ لِی وَلْیُؤْمِنُواْ بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ»، ایمان و اعتقاد به خداوند و یقین داشتن را از مهمترین عوامل استجابت دعا خواند و افزود: یکی از موانع عمده عدم استجابت دعا در بی تدبیری بندگان است، در زندگی خودمان دچار غفلت می‌شویم کارهایمان را درست انجام نمی‌دهیم، به دنبال پیدا کردن راه کارهای برون رفت از مشکلاتمان نیستیم، توقع هم داریم هر گرهی که خودمان به کارمان می‌اندازیم خداوند باز کند. در صورتی که خداوند متعال به ما ظرفیت فکری داده است، عقل داده است، استفاده نکردن از قدرت تدبیر و تفکر و بهره مند نشدن از خردمندی گره هایی است که خودمان در کارمان می‌اندازیم. خداوند متعال ظرفیت داده است که با این ظرفیت فکری و عقلی موانع نزدیک شدن به او برداشته شود، چشم را داده است اما عقل را بر او حاکم کرده است، گفته شما می‌توانید ببینید اما همین آدمی که قدرت بینایی دارد برخی چیزها را نباید ببیند.

امام صادق علیه السلام می‌فرمایند: سه گروه هستند که دعاهایشان هرگز مستجاب نمی‌شود. اول: کسانی که خداوند به آنها نعمت داده است، از همه نعمت‌های خداوند بر روی زمین بهره مند شده اند، اما آ نها را در جایی استفاده می‌کنند که خدا نمی‌خواهد. اگر منابع مالی در اختیار شما است برای خدمت به مردم است.

درک نعمت، شکر نعمت است

این کارشناس مذهبی، خاطر نشان کرد: درک نعمت، شکر نعمت است. در بین بنی اسرائیل به زن و شوهری خبر رسید که شما نیمی از عمرتان به سختی و نیمه دیگر به آسودگی است، اما حق انتخاب با شما است، عاقبت به خیر شوید یا اول به خیر شوید در نعمت. بر اساس حرف زن اول به خیری را انتخاب کردند، نعمت و ثروت آمد، اما خانم عاقله بود، هر نعمتی که خداوند به او داد تمام مردم شهر را سهیم کرد، نیمه اول عمر تمام شد دیدند نعمت نه تنها کم نشد بلکه بیشتر هم شد، شبهه درست شد برای نزدیکان خدا، خبر آوردند گفتند: آن زن نعمت را در جای خود مصرف کرد، خدا حیا می‌کند از کسی که شکر نعمت را به جای می‌آورد نعمت را بگیرد. نعمت جوانی و توانمندی جوانی و زیبایی جوانی برای این است که از عزت جامعه صیانت شود، از عفت جامعه صیانت شود.

دوم آن مردی که تا وارد خانه می‌شود همسرش را نفرین می‌کند، بد زبان و بی ادب است. ممکن است همسرش هم مقصر باشد، اما راه دارد، زن و مرد مومن و متدین اگر امکان زندگی کردن باهم برایشان فراهم نیست، نباید زندگی را جهنم کنند و نظام روحی و روانی دختر و پسر در خانه را مختل کنند. عاقلانه فکر کنند و بیاندیشند. با حسابگری و رفتار درست تصمیم بگیرید. دیگری همسایه است، اینکه به خاطر رفتار بد همسایه او را نفرین کنید هیچ وقت اجابت نمی‌شود.

حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: صنف هایی هستند که خداوند هرگز دعای آنها را مستجاب نمی‌کند. آن کسی که به مردم قرض داده است، و رسید نگرفت و شاهدی هم بر او اقامه نکرد توقع نداشته باشد خدا مامور آن مطالبات شود.

دعای کسی که تمام نزدیکانش را نفرین می‌کند مستجاب نمی‌شود

دکتر قنبری با تاکید بر ضرورت مسئولیت پذیری مرد در برابر خانواده اش و الگو گرفتن از اهل بیت عصمت و طهارت (ع) خاطر نشان کرد: دعای کسی که عادت به این کرده است که تمام نزدیکانش را نفرین می‌کند مستجاب نمی‌شود، با اهل خانه با محبت برخورد کنید. و آن مردی که خرج خانه را می‌برد و بد زبانی می‌کند. اینها در بیانات حضرت محمد (ص) و امام صادق علیه السلام مشترک است.

وی افزود: یک مشکل در استجابت دعا نیت‌های ما است، ناخالص بودن نیت، قلب ناپاک و نیت ناصالح را نباید بگذارند بالا برود. برخی درخواست‌ها آن قدر ظالمانه و غیر منصفانه است که اگر بالا برود نظم هستی به هم می‌خورد. اگر در قلب و نیتش طهارت نداشته باشد دعایش مستجاب نمی‌شود. قلب سالم و تربیت یافته مکتب دین با داشتن مردم صفا می‌کند. امام حسن علیه السلام می‌فرمایند: اگر کسی مراقب قلبش بود، تا درگیر هوا و هوس نشود، برای مردم خیر خواه باشد من ضامن استجابت دعایش می‌شوم.

جنس درخواست‌های اولیای الهی با خواسته‌های ما فرق می‌کند

دکتر قنبری با تاکید بر ارزش شب‌های قدر و ضرورت بهره بردن بندگان خدا از این فرصت ارزشمند و غنیمت دانستن آن اعلام کرد: کسی که با خداوند رفاقت و دوستی داشته باشد همینکه حال دعا پیدا کند، دعایش مستجاب می‌شود.

وی افزود: اولیای خداوند، جنس درخواستهایشان با ما فرق می‌کند در مکتب حضرت زین العابدین (ع)، حتی یکی از درخواستهایی که ما داریم در هیچ یک از درخواستهایش ندارند، چرا ندارند؟ چون همه چیز را از خداوند می‌دانند و هرگز از غیر خداوند چیزی درخواست نمی‌کنند.

ائمه اطهار (ع) پل رسیدن به سعادت و قرب الهی هستند

دکتر قنبری خاطر نشان کرد: پیامبر (ص) می‌فرمایند اگر خداوند اراده کند جواب بنده اش را بدهد، به او می‌گوید دعا کن، همینکه دعا کرد، فرصت استجابت هم برایش وجود دارد، اما اشکال اساسی که ما داریم در این مسیر دعا و استجابت، خودمان مانع گذاری می‌کنیم، این موانع را چه کسی باید رفع کند، اولیای خداوند، ما را راهنمایی می‌کنند.

کار عترت طاهره (ع) این است که راهکارها و رهنمودهایی برای برداشتن دست اندازهای پیش روی سعادت ما و رسیدن به قرب الهی ارائه می‌کنند، ولی ما معمولا میلی به حرکت و پیمودن در خود کمتر می‌بینیم. گناهان مهمترین بلیه‌های هستند که بین خالق و مخلوق، پرده، مانع و فاصله ایجاد می‌کنند.

وی با تشریح دلایل خروج حضرت آدم از بهشت و توبه و بازگشت سریع آن پیامبر الهی به سمت خداوند تصریح کرد: آدم ابوالبشر مانع را برداشت تا به مقام قرب الهی دست یافت.

این استاد دانشگاه با تاکید بر اهمیت عفت و پاکدامنی و تربیت صحیح اسلامی خاطر نشان کرد: هر وقت میل شما را به حرکت درآوردند، عقلتان را می‌گیرند.

وی افزود: پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند هر وقت دیدید قلبتان شکست و لطافت پیدا کرد، دعا کنید برای اینکه فرصت خلوص به شما دادند و شما برای یک لحظه خالص شدید و برای همان لحظه ای که دلتان شکست، به شما فرصت اجابت را می دهند، این سخنان نشان می‌دهد که ما خداوند بسیار رئوف و کریمی داریم و همیشه باید قدر این نعمت را بدانیم.

منبع:حج