سرویس سیاسی سراج24: با ورود به چهارمین سال اجرای طرح هدفمندسازی یارانه ها نگاهی به نقاط قوت و ضعف اجرای این طرح کمک شایانی به اجرای فاز دوم می کند زیرا اگر این طرح در فاز اول به درستی اجرا می شد می توانست به حل مشکلات اقتصادی کشور کمک کند.
شیب تند اجرای طرح هدفمندسازی یارانه ها، بی توجهی به سهم تولید از یارانه و عدم کنترل ها و مراقبت های لازم از تولید و عدم ارایه بسته های تکمیلی برای کمک به بخش تولید از جمله نقاط ضعف اجرای این طرح در مرحله اول بود. اجرای طرح مسکن مهر و رشد نقدینگی که به تبع اجرای این طرح اجرا شد و اعمال تحریم ها و مشکلات ارز از جمله عواملی بودند که سبب شد انتظارات از اجرای طرح هدفمند سازی یارانه ها در فاز اول محقق نشود همچنین میزان یارانه نباید تابعی از مصرف باشد و باید در تولید تحرک ایجاد کند.
اگر فاصله بین قیمتهای جهانی کالاهای یارانه ای با قیمت فعلی زیاد شود ممکن است اقتصاد دچار رکود تورمی شود و مشکلاتی را برای تولید ایجاد کند. این طرح در مراحل بعدی اجرا باید مورد بازنگری قرار بگیرد و حمایت از تولید به صورت جدی تر پی گیری شود و شیب اجرا در فاز دوم نباید تند باشد، می شود در فاز بعدی اجرای این طرح قیمت ها تدریجی و متناسب با شرایط و کشش بازار تعدیل شود.
اگر دولت بر روی واقعی کردن قیمت حامل های انرژی که اثرات تورمی کمتری دارد متمرکز شود و مصرف این کالا ها را با روش های دیگری کنترل کند بهتر است.
حذف سه دهک از افراد پردرآمد، کمک قابل توجهی به دولت جهت جبران کسری بودجه خواهد نمود و هر ماه تعلل در این امر، هزار میلیارد تومان کسری روی دست دولت خواهد گذاشت. به اعتقاد عدهای، نبود اطلاعات صحیح اقتصادی از اقتصاد خانوار و عدم شناسایی دقیق دهکهای مورد نظر، دلیل تعلل دولت در این امر بوده است اما شناسایی و طبقهبندی افراد در شرایط فعلی ایران، بسیار دشوار و کاری سخت، وقتگیر و هزینهبر است که در نهایت ممکن است تبعات سیاسی و اجتماعی و امنیتی نیز در بر داشته باشد.
اگر نگوییم شناسایی و طبقهبندی درآمدی افراد، در شرایط فعلی ایران و با امکانات موجود غیرممکن است، بسیار دشوار است. اولاً متغیرهای بسیاری در تعیین سطح رفاه اقتصادی افراد تأثیرگذار است که به دست آوردن همه یا اکثر این اطلاعات از افراد یا خانوارها کاری سخت، وقتگیر و پرهزینه است و شاید در شرایط فعلی نشدنی باشد. به دست آوردن اطلاعاتی صرفاً در ارتباط با سطح درآمد یا حتی ثروت الزاماً انعکاسدهندهی سطح برخورداری و رفاه افراد و خانوارها نیست، بلکه اطلاعاتی پیرامون میزان هزینههای ضروری افراد نیز مورد نیاز است که کار طبقهبندی افراد را باز هم دشوارتر میکند.
بهترین شیوه برای شناسایی اغلب دهکها، شیوهی خوداظهاری است که در شرایط فعلی و با شیوهای که قبلاً اجرا شد، قطعاً میسر نیست. اما شاید بتوان این ایده را طرح کرد که مثلاً از احساسات ملی، سیاسی و مذهبی مردم استفاده کرد تا بخشی از مردم که نیاز کمتری به دریافت این مبلغ دارند، داوطلبانه صرف نظر کنند.
دولت با حذف دهک های پردرآمد از دریافت یارانه ها می تواند منابع آزاد شده از محل هدفمند سازی یارانه ها را به جای مصرف در تولید صرف کند تا علاوه بر رونق تولید میزان اشتغال نیز افزایش یابد.
