به گزارش سراج24؛ توقیف یک فروند زیردریایی پیشرفته و بدون سرنشین آمریکایی و سپس، انهدام یکی از شناورهای هدایت پذیر از دور فعال در آبهای منطقه توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و انتشار تصاویر آن، بازتاب گستردهای در رسانههای عربی منطقه و جهان داشت.
زیردریایی خودکار Dive‑LD که نخستین نمونه آن در سال ۲۰۲۵ به یگان سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین نیروی دریایی آمریکا تحویل داده شد، حدود ۵.۸ متر طول و نزدیک به سه تن وزن دارد و برای انجام مستقل مأموریتهای طولانی در آبهای عمیق طراحی شده است.
انهدام شناور Saildrone ارتش آمریکا در روزهای اخیر
با توجه به اینکه دیگر شکار مهم نیروی دریایی آمریکا - یعنی غیر از زیردریایی خودکار دایو ال دی- آنچنان مورد توجه رسانه ها قرار نگرفت و تاریخچه حضور این شناور بدون سرنشین در آبهای منطقه، اهمیت ویژه ای دارد، به بررسی ویژگی ها و ابعاد این شکار نیروی دریایی سپاه خواهیم پرداخت.
از ناوهای جنگی تا هوش مصنوعی؛ تغییر دکترین دریایی آمریکا
نیروی دریایی آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۱ با تشکیل Task Force ۵۹ رویکرد تازهای را در غرب آسیا آغاز کرد. این یگان نخستین ساختار تخصصی نیروی دریایی آمریکا برای ادغام همزمان شهپادها (شناورهای بدونسرنشین سطحی)، سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین، پهپادها و فناوریهای هوش مصنوعی در عملیات دریایی است و فرماندهی آن در پایگاه NSA Bahrain مستقر است. بر اساس توضیحات رسمی نیروی دریایی آمریکا، مأموریت این یگان افزایش آگاهی از وضعیت دریایی (Maritime Domain Awareness)، گسترش پوشش اطلاعاتی محیط دریایی و کاهش وابستگی به حضور مستمر شناورهای سرنشیندار در مأموریتهای مراقبتی و پایشی است.
سامانههای بدونسرنشین این یگان متناسب با مأموریت در سراسر حوزه مسئولیت ناوگان پنجم بهکار گرفته میشوند و نقش مهمی در ایجاد شبکه پایش دریایی آمریکا در منطقه ایفا میکنند. در ادامه این روند، نیروی دریایی آمریکا در ژانویه ۲۰۲۴ نیز Task Group ۵۹.۱ را بهعنوان زیرمجموعهای از Task Force ۵۹ تشکیل داد تا تمرکز بیشتری بر استقرار عملیاتی و توسعه بهکارگیری سامانههای بدونسرنشین در مأموریتهای دریایی داشته باشد.
«چشمهای بدونخستگی» آمریکا در آبهای منطقه
یگان Task Force ۵۹ بر اساس اطلاعات رسمی، از ترکیبی از شمپاد یا شهپاد (شناورهای بدونسرنشین سطحی)، سامانههای زیرسطحی بدونسرنشین، پهپادها و سامانههای هوش مصنوعی برای انجام مأموریتهای مختلف استفاده میکند. این سامانهها با هدف افزایش توان پایش دریایی و ایجاد تصویر جامع از محیط عملیاتی، مأموریتهایی از جمله پایش خطوط کشتیرانی، ایجاد تصویر مشترک دریایی، جمعآوری دادههای محیطی، افزایش پوشش اطلاعاتی و پشتیبانی از عملیات پایش دریایی را انجام میدهند.
در سالهای اخیر نیز سامانههایی مانند Saildrone، Devil Ray (یعنی شناوری که توسط نیروی دریایی سپاه شناسایی و نابود شد) و MANTAS در رزمایشها، برنامههای آزمایشی و مأموریتهای عملیاتی این یگان بهکار گرفته شدهاند؛ سامانههایی که بخشی از راهبرد جدید نیروی دریایی آمریکا برای توسعه شبکه پایش هوشمند و افزایش آگاهی از وضعیت دریایی در غرب آسیا محسوب میشوند.
طبق اطلاعیه سال ۱۴۰۰، نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده بود با همکاری برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، استفاده از این قایق های بدون سرنشین که مجهز به فناوری هوش مصنوعی هستند را در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس افزایش می دهد. یعنی از همان زمان، آنها برنامه ای مفصل برای شناسایی شناورها و زیرساخت های دریایی ایران در نظر داشتند تا در روز مبادا، علاوه بر نابودی توانمندی های کشورمان، مدیریت مناطق کلیدی مانند تنگه هرمز را در دست بگیرند.
شناور بدون سرنشین آمریکایی چه ویژگیهایی دارد؟
سامانه کاوشی موسوم به Saildrone Explorer USV یک شناور سطحی بدون سرنشین است که توسط کمپانی آمریکایی Saildrone توسعه یافته که این شرکت، در زمینه ساخت سیستم های بدون سرنشین تخصص دارد. هدف از ساخت و توسعه این شناور کاوشی بدون سرنشین به سفارش ارتش آمریکا، جمع آوری اطلاعات با کیفیت بالا از دریاها و آبهای آزاد به شکل خودکار اعلام شده که در ادامه، توسط سامانه ها پردازش شده و برای ماموریت های مختلف به کار گرفته می شود.
این شناور کاوشی یک بال بسیار محکم و بلند، یک دکل طولی و یک دم افقی دارد. زاویه بال از طریق ابزاری در انتهای دم قابل تغییر بوده تا در بهترین موقعیت مکانی نسبت به باد قرار گرفته و باله بلند را در موقعیت مناسب قرار دهد. طول بدنه Saildrone Explorer USV حدود ۷ متر بوده و ارتفاع بال آن ۵ متر می رسد در حالی که آبخور آن دو متر طول دارد. این شناور به صورت خودکار درون دریاها و از طریق جریان باد و امواج به کمک مسیریابی نقطه ای GPS مسیر خود را پیدا می کند. عملکرد این شناور به طور دائم توسط یک اپراتور نظامی کنترل می شود که با استفاده از ارتباطات ماهواره ای می تواند آن را کنترل کرده و به آن فرمان بدهد.
مشخصات و ویژگی های شناور آمریکایی
این شناور کاوشی مجهز به گیرنده فرستنده سیستم شناسایی خودکار، منعکس کننده های راداری، چراغ های مسیریابی و حداقل چهار دوربین با کیفیت است تا رصد کاملی از منطقه، حین انجام عملیات در دریاها داشته باشد. این شناور سنسورهای متفاوتی را نیز با خود حمل می کند تا از همه جهت، به کسب اطلاعات بپردازد. همچنین امکان نصب رشته ای از دوربین های هوشمند مانند دوربین های ۳۶۰ درجه ای با کیفیت بالا همراه با سیستم شناسایی هدف برای تصویربرداری هوشمند روی این شناور بدون سرنشین وجود دارد. شناور Saildrone به سیستم هایی مجهز شده که انرژی خورشیدی و بادی را برای تامین نیرو جذب می کند. قدرت باد پیشرانه تولید شده از عبور باد از روی بال برای به پیش بردن کل پلتفرم استفاده می شود در حالی که انرژی خورشیدی پنل های نصب شده روی بال و بدنه، برای راه اندازی سنسورها و سیستم های الکترونیکی به کار می رود.
این شناور می تواند با سرعت متوسط ۵.۵ کیلومتر بر ساعت حرکت کرده و به مدت بیش از یکسال، عملیات های درازمدت برای جمع آوری داده های مختلف را در دریا و اقیانوس ها انجام دهد بدون اینکه به استفاده از انرژی های تجدیدپذیر نیاز داشته باشد.
طرح آمریکا برای ایجاد شبکه شناورهای بدون سرنشین در اطراف ایران
با توجه به اینکه یکی از راه های مقابله دولت و ارتش آمریکا با توان اقتصادی و نظامی کشورمان، رصد دقیق فعالیت های دریایی کشورمان است، رسانه های غربی در ماه های پیش از جنگ ۴۰ روزه نیز اعلام کرده بودند نیروی دریایی آمریکا قصد دارد ظرف یکسال آینده، ۱۰۰ شناور بدون سرنشین تجسسی کوچک را با کمک کشورهای مختلف منطقه در آبهای محدوده فعالیت کشتی های تجاری و نظامی ایران فعال کند که شامل آبهای جنوب کشور تا دریای سرخ و اقیانوس هند خواهد شد.
با این اقدام، منطقه ای وسیع از کانال سوئز در مصر تا سواحل ایران، بیش از گذشته تحت پوشش سیستم های جاسوسی و دخالت های مستقیم و غیرمستقیم آمریکا شده و اطلاعات جمع آوری شده، برای مرکز فرماندهی ناوگان پنجم آمریکا مستقر در بحرین (با نام مرکز «عملیات رباتیک» ) و مرکز عملیات های خاص این کشور در اردن ارسال شود که از همان زمان مشخص شد آنها یک تهدید و اقدام مستقیم علیه امنیت و منافع جمهوری اسلامی ایران محسوب می شوند.
اعلام برنامه جدید نیروی دریایی آمریکا توسط ژنرال کوپر
بر این اساس، طرح شبکه شناورهای بی سرنشین که حدود ۴ سال از عمر آن می گذرد، بخشی از تلاش های آمریکا برای گسترش همکاری بین رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس است که به دنبال انعقاد پیمان موسوم به آبراهام زمینه آن فراهم شد. در ادامه این پیمان، مواردی چون ایجاد یک شبکه دفاع هوایی منطقه ای علیه کشورمان نیز پیش بینی شده است.
چرا سپاه و ارتش زودتر از دوران جنگ به سراغ برخورد با شناورهای مشکوک رفتند؟
اوایل شهریورماه سال ۱۴۰۱ بود که مقامات آمریکایی اعلام کردند نیروهای ارتش این کشور ۲ بار از نیروهای دریایی کشورمان خواسته اند تا شناورهای بدون سرنشین توقیفی این کشور را رها کنند چراکه مدعی بودند این شناورها، فقط وظیفه کمک به کشتیرانی ایمن در آبهای بین المللی را ایفا می کنند. این خبر بعدا اصلاح و اینگونه تکمیل شد که البته نیروهای ایرانی برخی تجهیزات مهم این شناورها را از روی آنها جدا کرده اند! هرچند که این لاف در غریبی، با انتشار جزییات مکالمه نیروهای دریایی آمریکا و ایران، جذابتر شد چراکه یگانهای سپاه و ارتش، ضمن تذکر جدی به نحوه فعالیت این شناورها، تضمین های لازم را از نیروهای امریکایی دریافت و سپس شناورهای بدون سرنشین را آزاد کردند.
خبر رسمی لاکهید مارتین در ماه های قبل مبنی بر افزودن قابلیتهای نظامی و تهاجمی به شناور SailDrone
رصد اقدامات تحقیقاتی و شناسایی ارتش آمریکا در سالهای گذشته نشان می دهد به طور معمول، سامانه هایی که ابتدا مورد آزمایش قرار می گیرند، غیرمسلح هستند اما بسیاری از آنها، در آینده نزدیک به سمت مسلح شدن حرکت می کنند. ضمن آنکه همواره در سالهای گذشته، نیروی دریایی آمریکا تمرکز اصلی عملیات دریایی خود در خلیج فارس را بر تقویت سامانه های جدید و بدون سرنشین قرار داده که شامل انواع هواپیماها، زیرسطحی ها و شناورهای جدید است. فرمانده وقت ستاد مرکزی نیروی دریایی ایالات متحده نیز در همان زمان اعلام کرده بود که اطلاعات این فناوری های جدید، در زمان بروز هرگونه تنش و جنگ، برای ناوگان دریایی ایالات متحده آمریکا بسیار ارزشمند است!
در حقیقت، این شناورها که از همان دوران پیش از جنگ به نظر می رسید به سرعت تعداد و سامانه های آنها افزایش یافته، نقش چشم جدید ارتش آمریکا برای مقابله با توانمندی های کشورمان را ایفا کردند. این قایق ها، نیروی دریایی آمریکا را قادر می سازد تا داده های دریایی منطقه مورد نظر را به صورت ۲۴ ساعته جمع آوری کند و پایگاه داده خود را به صورت جدی بهبود ببخشد. ضمن آنکه در صورت عدم مواجه مستقیم، دهها فروند از این شناورها در نقاط مختلف منطقه مستقر خواهند شد.
در حقیقت طبق معمول، پیش بینی و هشدارهای فرماندهان نیروهای مسلح کشورمان در ماه های پیش از جنگ مبنی بر تلاش آمریکا برای انجام دور جدید شرارت ها و مزاحمت ها با کمک این شناورهای بدون سرنشین جدید، درست از آب درآمد و ارتش آمریکا قصد داشت از این طریق ، نسبت به جاسوسی و اخلال در فعالیت شناورهای رزمی و حتی تجاری کشورمان اقدام کند.
اگرچه با توجه به اشراف اطلاعاتی و توان نظامی نیروهای دریایی سپاه و ارتش، حضور نظامی نیروهای فرامنطقه ای بخصوص آمریکایی در خلیج فارس و تنگه هرمز به پایان رسیده و هرگونه اشتباه یا تعدی آنها، موجب نابودی قطعی توسط نیروهای مسلح کشورمان و آبروریزی بین المللی برای این کشور می شود، ارتش آمریکا تلاش کرده با کاهش ترددهای دریایی خود، این جاسوسی را به شناورها و پرنده های بدون سرنشین در سطح و زیرسطح بسپارد و با شبکه کردن آنها، اقدامات آفندی ایران را مهار کند، لذا برخورد سخت و دقیق با این تجهیزات، راه را برای مدیریت بهتر کشورمان بر تنگه هرمز و خلیج فارس باز خواهد کرد؛ انشاء الله.
