به گزارش «
سراج24» «اندیشکده بروکینگز» در مقالهای به قلم «کوین مسی» مینویسد: در کتاب «آن سوی آینه» نوشته «لوئیس کارول»، ملکه سفید به آلیس میگوید که او در جوانی، میتوانست تا 6 چیز غیر ممکن را قبل از صبحانه باور کند. اگر وی نگاهی به پیشبینیهای اخیر آژانس بین المللی انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا میانداخت، احتمالا 7چیز غیر ممکن را باید باور میکرد. آن یک مورد اضافی این است: احتمالا در آیندهای نه چندان دور، صادرات انرژی آمریکا، از تنگه هرمز عبور خواهد کرد.
* چشم انداز جهانی انرژی در حال تغییر است
در حال حاضر، عقیده عموم بر این است که چشم انداز جهانی انرژی، در حال تغییر است: پیشرفت فنآوری در روشهای حفاری، مقایر عظیمی از نفت و گازی را که پیش از این «نامتعارف» و غیراقتصادی بود، آزاد کرده است و این بدان معناست که آمریکا امسال در مسیر افزایش تولید نفت، با سریعترین سرعت ثبت شده در تاریخ، قرار گرفته است. گاز طبیعی، محصولی که چند سال پیش گمان میکردیم مجبور به واردات آن هستیم، در حال حاضر تولید آن در بسیاری از بخشهای کشور، بسیار ارزان است و برنامههایی برای صادرات آن به صورت ال ان جی، در دست انجام است.
* آمریکا مجبور است نیمی از نفت خام مورد نیاز خود را وارد کند
بسیاری از این برنامهها حاصل پتانسیل استقلال انرژی آمریکا است؛ مفهومی واهی، هم در عمل (ما هنوز هم به احتمال زیاد، باید دست کم نیمی از نفت خام خود را برای آینده قابل پیشبینی، وارد کنیم) و هم از نظر اقتصادی (حتی درصورتی نامحتمل که آمریکا همواره بسیاری از بشکههای نفت را که مصرف میکند، تولید میکند، مشتریان داخلی، تا زمانی که کشور در اقتصاد جهانی، منسجم باقی بماند، هنوز هم در معرض شوک قیمتها قرار خواهند داشت).
* ژاپن، کره و سایر کشورها، 4 تا 5 برابر بیش از مشتریان آمریکایی، بهای گاز را میپردازند
اما منافع اقتصادی و سیاسی حاصل از رونق ترکیبات هیدروکربنی، حقیقت دارد. افزوده شدن 760،000 بشکه در روز، به تولید داخلی نفت خام در سال 2012، تا حد زیادی، کسری تجارت را بهبود خواهد بخشید. برای منبع گازی که در اختیار آمریکا قرار دارد، ژاپن، کره و سایر کشورها، 4 تا 5 برابر بیش از مشتریان آمریکایی، بهای آن را میپردازند. در جبهه جغرافیای سیاسی، ارزش راهبردی نفت و گاز آمریکا، جالب توجه است.
* پیشنهاد مجلس آمریکا در مورد صادرات گاز به متحدان خود در ناتو
هفته گذشته، سناتور «ریچارد لوگار»، از پیشنهاد مجلس مبنی بر اینکه آمریکا از صادرات ال ان جی استفاده کند تا به متحدان خود در ناتو که به واردات وابسته هستند، کمک کند، پرده برداشت. ماه گذشته، ناتو اذعان کرد که منابع نفتی آمریکای شمالی، به احتمال زیاد، نقش بیش از پیش مهمی را در میان رقبای خود ایفا خواهد کرد. و درست در همین هفته، «آنه مارین اسلاتر»، رئیس پیشین برنامه ریزی سیاسی در وزارت امور خارجه آمریکا، احیای مجدد انرژی آمریکا را «مهمترین روند جغرافیایی سیاسی در خارج از کشور» دانست.
*افزایش تقاضای کشورهای غیرعضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه
هنگامی که به روند گسترده عرضه و تقاضا نگاهی میاندازیم، میتوانیم این ادعا را توجیه کنیم. همزمان با این که عرضه آمریکا به طور ناگهانی در حال افزایش است، تقاضای داخلی –مانند سایر اعضای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه- کاهش پیدا میکند. در این میان، تقاضای کشورهای غیرعضو سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، به سرعت در حال افزایش است. در حالی که هند و چین نقش اصلی این تقاضا را بر عهده دارند، یکی از سریعترین منابع رو به رشد تقاضا، کشورهای تولیدکننده عضو اوپک در خاورمیانه هستند.
* 3 میلیون بشکه، مصرف روزانه نفت عربستان
مصرف نفت عربستان با حدود 3 میلیون بشکه در روز، در حال نزدیک شدن به میزان مصرف هند است. تابستان امسال، این کشور، به میزان 1 میلیون بشکه در روز، تنها برای تولید نیرو استفاده کرد. امارات متحده عربی نیز، با در اختیار داشتن هفتمین ذخایر گاز طبیعی، در حال حاضر، وارد کننده خالص کالا است. کشور کویت که در طول ماههای تابستان خریدار ال ان جی بود، پیشبینی میشود که از سال 2013، در طول سال هم به این منابع نیاز پیدا کند.
* تامین آب و برق کافی برای کشورهای منطقه، امری حیاتی است
درحالی که پیشبینی میشود که جمعیتها، صنایع و تقاضا برای (یارانه) برق در منطقه افزایش پیدا کند، این روند نیز همچنان ادامه خواهد داشت. در حالی که دولتهای منطقه سعی دارند تا از عواقب بهار عربی، جان سالم به دربرند، تامین برق کافی و آب برای شهروندان، بسیار مهم خواهد بود. آنها با با بودجههای فشرده خود، از عهده سوزاندن نفت باارزش برای تولید برق، برنخواهند آمد.
* قطر بزرگترین تولیدکننده ال ان جی در جهان است
درحالی که برای مقابله با این چالش، تلاشهایی جدی برای توسعه و جایگزین کردن انرژی هستهای و انرژی تجدیدپذیر صورت میگیرد، میزان مورد نیاز (تنها 30000 مگاوات اضافی برای عربستان تا سال 2020) نیازمند سهم قابل توجهی از گاز طبیعی خواهد بود. (قطر که بزرگترین تولیدکننده ال ان جی در جهان است و سود بسیار هنگفتی را از طریق فروش آن به آسیا کسب میکند، علاقه چندانی به فروش پایینتر از قیمت آن به همسایگان بزرگ خود در منطقه ندارد).
* میزان صادرات ال ان جی در بازار جهانی، تا سال 2027 دوبرابر خواهد شد
در حال حاضر وزارت انرژی آمریکا، در حال بررسی 15 تقاضانامه از سوی شرکتهایی است که به دنبال صادرات ال ان جی هستند. بدیهی است که روند موافقت با این درخواستها –به ویژه به کشورهایی که آمریکا با آنها موافقتنامه تجارت آزاد امضا نکرده است- از نظر سیاسی، بحث آفرین خواهد بود.
حتی در صورتی که با تمامی این تقاضاها موافقت شود، بسیار بعید به نظر میرسد که برای تمام آنهایی که به دنبال صادرات هستند، بازار وجود داشته باشد. با این حال، اداره اطلاعات انرژی آمریکا، اخیرا پیشبینی کرده که میزان صادرات ال ان جی در بازار جهانی، تا سال 2027 دوبرابر خواهد شد.
* آمریکا میتواند با صادرات انرژی به خاورمیانه، ضعف راهبردی خود را در دهههای اخیر جبران کند
اینکه این منبع به کجا میرود، هنوز یک سوال است اما مطمئنا به جایی خواهد رفت که بدان نیاز است. تعداد کمی از کشورها، نسبت به کشورهای خاورمیانه، به آن نیاز دارند. در حالیکه آمریکا سعی در کنترل رکود اقتصادی و سازگاری دوباره سیاست خارجی خود، در پرتو سیاست «آسیا محوری» و بهار عربی دارد، میتواند خود را در این موقعیت باورنکردنی ببیند که در آن قادر است با صادرات انرژی به خاورمیانه، به عنوان منبع نفوذ و قدرت اقتصادی، ضعف راهبردی خود را در دهههای اخیر، جبران کند.