ظلمی که بخشیده می‌شود و ظلمی که بازخواست می‌شود

سراج24، امیرالمومنین امام على علیه‌‏السلام:
بدانید که ظلم بر سه گونه است: ظلمى که هرگز بخشیده نمى‏‌شود، ظلمى که بازخواست مى‏‌شود و ظلمى که بخشوده مى‏‌شود و بازخواست نمى‏‌گردد.
امّا ظلمى که هرگز بخشیده نمى‏‌شود، شرک ورزیدن به خداست ... اما ظلمى که بخشوده مى‏‌شود، ستمى است که بنده با ارتکاب بعضى گناهان کوچک به خود روا مى‏‌دارد و امّا ظلمى که بازخواست خواهد شد، ستم بندگان به یکدیگر است.

متن حدیث:

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‏‌السلام:
ألا وإنَّ الظُّلمَ ثلاثةٌ :فَظُلمٌ لا یُغفَرُ ، وظُلمٌ لا یُترَکُ ، وظُلمٌ مَغفورٌ لا یُطلَبُ ، فأمّا الظُّلمُ الذی لا یُغفَرُ فالشِّرکُ بِاللّه ... وأمّا الظُّلمُ الذی یُغفَرُ فَظُلمُ العَبدِ نفسَهُ عندَ بعضِ الهَناتِ ، وأمّا الظُّلمُ الذی لا یُترَکُ فظُلمُ العِبادِ بَعضِهِم بَعضا .


«نهج‌البلاغه، خطبه176»