به گزارش سراج24، روزنامه گاردین با درج مطلبی در شماره روز گذشته خود در تحلیلی به قلم «ایان بلک» نوشت: هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا توافقنامه هستهای ژنو نویدبخش مرحله واقعا جدیدی در شبکهای از روابط پیچیده و پرتنش بین غرب و خاورمیانه است. اما واکنشهای اولیه حاکی از آن است که توافق حاصل یک قرارداد بزرگ است که حداقل این امکان وجود دارد که با گذشت زمان منجر به تغییر وضع وجود شود که برای بیش از سی سال تداوم داشته است.
در پی انتشار خبر رویداد مهمی در سوئیس که ممکن است یک تغییر تکتونیکی در چشمانداز سیاسی منطقه (خاورمیانه) قلمداد شود، اسرائیل واکنش خشمگینانه ای داشت و سکوت عربستان سعودی حاکی از عصبانیت آن است و سوریه به سرعت از آن استقبال کرد.
خصومت دو جانبه بین آمریکا و ایران پسزمینه بسیاری رویدادهایی بوده است که از زمان قطع روابط دو کشور روی داده است. جنگ هشت ساله ای که صدام به راه انداخت و متعاقبا تهاجم عراق به کویت در سایه چنین رابطه ای به وقوع پیوست.
تلاشهایی که برای برقراری صلح بین اسرائیل و فلسطینیان و دیگر دشمنان عرب آن صورت گرفته است، با چالشهایی مواجه بوده است و زرادخانه اعلام نشده خود اسرائیل، عنصر مهمی در این ماجرا است.
روسیه متحد بین المللی و حامی اصلی دولت سوریه با نتیجه خوبی که از مذاکرات پنج به علاوه یک بدست آورده، نقش خود را به عنوان یک میانجی تقویت کرده است.
بدین ترتیب توافق هسته ای ژنو ممکن است تحرکی در بن بست سوریه ایجاد کند. در اینصورت برگزاری کنفرانس ژنو دو ممکن است آسان تر شود.
علل بسیار دیگری برای اتخاذ موضعی محتاطانه وجود دارد. توافق حاصل یک قرارداد موقت شش ماهه است و کاهش تحریمها قابل برگشت خواهد بود. این قرارداد با تهدیدهای تندروهای واشنگتن مواجه است. هنوز پیش بینی یک «معامله بزرگ» سخت است چون مسائل مورد مناقشه دیگر وجود دارد که هنوز به آنها پرداخته نشده است.
اسرائیل که به نحو نگران کنندهای منزوی به نظر میرسد، موضعش را روشن کرده است و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر با انتقاد شدید از توافق حاصل آنرا یک اشتباه تاریخی خواند.
اما توانایی اسرائیل در حمله به تاسیسات هسته ای ایران - با کمک آشکار یا پنهان آمریکا- اکنون به دلایل سیاسی و نیز توانایی های محدود حتی نیروهای هوایی اسرائیل، یک تهدید توخالی به نظر میرسد.
اسرائیل همچنین از آن بیم دارد که فشارها بر آن برای شفاف سازی درباره زرادخانه هستهایاش که هنوز یک زرادخانه انحصاری در منطقه است، از سرگرفته شود.
نگرانی (از توافق هسته ای ایران) در کشورهای دیگری مانند عربستان سعودی و دولتهای کوچکتر خلیج فارس مشهود تر است چون از دیرباز ایران را یک رقیب راهبردی بزرگتری نسبت به اسرائیل قلمداد کردهاند.
اتحاد «وهابی- صهیونیستی» منعکس کننده همین امر است.
سکوت روز یکشنبه ریاض به شدت دو پهلو بود. جالب آنکه امارات عربی متحده از توافق حاصل استقبال خشکی به عمل آورد.
باشگاه خبرنگاران گزارش داد، از منظر دولتهای اصلی خاورمیانه مهمترین نتیجه رویداد ژنو این است که آمریکا اکنون آماده است بیش از هر زمان دیگری مستقل تر از متحدان سنتی اش - اسرائیلی ها و سعودی ها- عمل کند. این امر ظاهرا تایید کننده این فرض غالب است که اوباما به طور همزمان هم نقش محوری خود را در منطقه کاهش میدهد و هم به شکلگیری واقعیتهای جدید آن کمک میکند.
0نظر