هنرپیشه نقش سرباز رسانه‌ای با لهجه سعودی

عربستان سعودی که سال‌هاست سرمایه‌گذاری بی‌سابقه‌ای در شبکه‌های عریض و طویل رسانه‌ای انجام داده، این بار با افشای مستندات تازه، نه در قامت یک بازیگر منطقه‌ای، بلکه به عنوان سرباز پیاده روایت‌های آمریکا و اسرائیل در جنگ رسانه‌ای خاورمیانه ظاهر شده است.

به گزارش سراج24؛ در سال‌های اخیر، عربستان سعودی سرمایه‌گذاری گسترده‌ای را برای تبدیل شبکه‌های رسانه‌ای خود به بازیگران کلیدی در عرصه جنگ‌های روایت‌پردازی منطقه‌ای آغاز کرده است. شبکه‌هایی همچون العربیه، الحدث و نیز مجموعه گسترده رسانه‌های وابسته به گروه SRMG (ناشر عرب نیوز و ایندیپندنت عربی) و ام‌بی‌سی، دیگر صرفاً رسانه‌های خبری صرف نیستند، بلکه به ابزارهایی در دستان ریاض تبدیل شده‌اند که هدف آن «مدیریت هرچه بیشتر افکار عمومی» در کشورهای منطقه و گاهی نیز «هماهنگی کامل با محور راهبردی آمریکا و اسرائیل» است.

این گزارش در پی آن است تا با استناد به نمونه‌های عینی و مستند، نشان دهد که چگونه عربستان سعودی از این شبکه‌ها برای «پیشبرد پروژه‌های نفوذ»، «تضعیف رقبای منطقه‌ای» و «بازیگری به عنوان سرباز پیاده رسانه‌ای اسرائیل» بهره می‌برد.

استراتژی مدیریت افکار عمومی: «چتر رسانه‌ای» سعودی

تحلیل ساختار مالکیت رسانه‌های سعودی نشان‌دهنده یکپارچگی حداکثری با اراده سیاسی پادشاهی است. گروه SRMG که ناشر اصلی‌ترین روزنامه‌ها و وبسایت‌های خبری عربستان است، نه تنها مالک شبکه العربیه و الحدث است، بلکه با خریداری سهام شرکت‌های رسانه‌ای مانند «ثمانیه» که تولیدکننده پادکست‌های پرمخاطب عربی است، دایره نفوذ خود را به رسانه‌های به‌ظاهر مستقل نیز گسترش داده است .

کارنگی اندوومنتمت در گزارشی با اشاره به رتبه ۱۶۲ عربستان در شاخص آزادی مطبوعات (از ۱۸۰ کشور) تأکید می‌کند که این رسانه‌ها تحت «قوانین مبهم سایبری» و فشارهای شدید امنیتی، عملاً به بلندگوی رسمی سیاست‌های «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و شخص محمد بن سلمان تبدیل شده‌اند. هدف اصلی این شبکه‌ها، «قاب‌بندی» واقعیت به نفع ریاض و ایجاد اجماع داخلی و خارجی حول سیاست‌های پادشاهی است.

العربیه و الحدث؛ از جعل خبر تا تبلیغ برای اسرائیل

تأیید فرضیه «گوش به فرمان بودن» رسانه‌های سعودی برای محور آمریکایی-اسرائیلی را می‌توان در چندین پرونده مشخص ردیابی کرد:

۱. سناریوسازی برای توجیه حملات اسرائیل به لبنان (۲۰۲۵-۲۰۲۶)در جریان تشدید تنش‌ها در لبنان، وبسایت خبری «وبانگاه» مستند کرده است که العربیه و الحدث به عنوان «بلندگوی تبلیغاتی تل‌آویو» عمل کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، العربیه حملات ۲۳ سپتامبر (که منجر به تلفات گسترده غیرنظامیان لبنانی شد) را توجیه کرد و مدعی شد که این حملات صرفاً «مواضع نظامی مقاومت» را هدف قرار داده است. همچنین این شبکه با بزرگ‌نمایی توانایی‌های نظامی اسرائیل، به دنبال القای این ایده بود که لبنان در صورت مقاومت، سرنوشتی مشابه غزه خواهد داشت.

۲. فاش شدن «بازی رسانه‌ای» در گزارش‌های جعلی (عراق و لبنان)روزنامه البناء لبنان در دسامبر ۲۰۲۵ فاش کرد که شبکه الحدث (وابسته به العربیه) اقدام به پخش یک «خبر فوری» کاملاً جعلی درباره سفر فرستاده آمریکا به عراق کرده است.

تیتر این شبکه مدعی بود: «باراک به عراق اطلاع می‌دهد که جنگ گسترده اسرائیل در راه است و هشدار می‌دهد در صورت حمایت گروه‌ها از حزب‌الله، عراق با حملات شدیدی مواجه خواهد شد.»

منابع دولتی عراق بلافاصله این خبر را تکذیب کردند و آن را کاملاً ساختگی توصیف کردند. این رویداد نشان‌دهنده تلاش رسانه‌های سعودی برای دامن زدن به هراس از جنگ در راستای منافع اسرائیل است.

۳. جشن گرفتن ترور رهبران مقاومت (پرونده ام‌بی‌سی)شاید بارزترین نمونه از هم‌راستایی کامل با محور اسرائیل، گزارش جنجالی شبکه ام‌بی‌سی (سعودی) در اکتبر ۲۰۲۴ با عنوان «هزاره رهایی از تروریست‌ها» بود. این گزارش، شهیدان یحیی سنوار، اسماعیل هنیه، سید حسن نصرالله و سپهبد شهید قاسم سلیمانی را در کنار نام اسامه بن لادن در فهرست «چهره‌های ترور» قرار داد و از ترورشان توسط اسرائیل و آمریکا تجلیل کرد.

4.گاف ادمینی که سیاست‌هایشان را به باد دادروزهای گذشته بود که پیامی در کانال تلگرام فارسی العربیه منتشر شد که سیاستش این بود که فشار روانی را بر ایران بیشتر کنیم آن هم با خط گرفتن از آکسیوس.

5. تلاش برای تخریب چهره‌هاالعربیه بعد از به شهادت رسیدن سیدحسن نصرالله در تلاش بود که یکی از سرداران را به عنوان نفوذی معرفی کند که البته در اینجا هم شکست خورد.

این اقدام چنان واکنش تندی در جهان عرب و اسلام ایجاد کرد که دفتر ام‌بی‌سی در بغداد به آتش کشیده شد و مقامات عراق پروانه فعالیت این شبکه را لغو کردند. هرچند ریاض ظاهراً این گزارش را نقض سیاست‌های رسانه‌ای خود اعلام کرد، اما کارشناسان این حادثه را نشانه «اختلاف درون دستگاه حاکم» یا «آزمایش واکنش عمومی» ارزیابی کردند.

رقابت منطقه‌ای یا هماهنگی راهبردی با اسرائیل؟

در نگاه اول ممکن است به نظر برسد که رسانه‌های عربستان صرفاً بازتاب‌دهنده یک رقابت ژئوپلیتیکی با امارات و قطر هستند. نشریه فارن پالیسی در گزارشی مفصل به درگیری پشت پرده عربستان و امارات بر سر جایگاه منطقه‌ای اشاره می‌کند و می‌نویسد که رسانه‌های سعودی تلاش کرده‌اند امارات را به عنوان «اسب تروا» اسرائیل در جهان عرب معرفی کنند.

با این حال، تحلیل عمیق‌تر نشان می‌دهد که این «تخاصم» بیشتر تاکتیکی و در حاشیه است، در حالی که محور استراتژیک ریاض و ابوظبی در قبال محور مقاومت (ایران، حزب‌الله، حماس) کاملاً با واشنگتن و تل‌آویو هماهنگ است.

العربیه در حالی از تهدیدات اسرائیل علیه لبنان می‌گوید که یک سوی میدان واقعی، اسرائیل است و سوی دیگر، حزب‌الله؛ و العربیه بی‌چون و چرا از روایت اسرائیل دفاع می‌کند.

نکته جالب توجه، رفتار دوگانه این رسانه‌هاست: در حالی که العربیه برای مخاطب عرب در لبنان و عراق، صدای تهدیدات اسرائیل را منعکس می‌کند (با لحنی که گویی این تهدیدات را تأیید می‌کند)، در سطح بین‌المللی و برای مخاطب غربی، خود را متعهد به «مقاومت در برابر توطئه‌های خارجی» نشان می‌دهد.

اخبار مرتبط

ضربات کوبنده حزب الله | خشم روزافزون صهیون از حملات قدرتمند مقاومت

هیمنه پوشالی | ارتش صهیونیستی در آستانه فروپاشی

اسرائیل از همه خطوط قرمز عبور کرده است