چارچوب لوزان بهترین چیزی است که می توانستیم به دست بیاوریم

سراج24، سفرای 3 کشور اروپایی در واشینگتن جزئیات مهمی را از روند مذاکرات هسته ای میان ایران و 1+5 فاش کردند.

 

ژرار آرو،  سفیر فرانسه در آمریکا، پتر ویتیگ، سفیر آلمان در امریکا و پیتر وست مکات، سفیر انگلیس در آمریکا روز سه شنبه 5 خرداد 1394 (26 می 2015) با حضور در اندیشکده شورای آتلانتیک در واشینگتن، علاوه بر سخنرانی به پرسش های حاضران نیز پاسخ گفتند.

 

خلاصه مهم ترین نکات مطرح شده از سوی آنها چنین است:

 

* ژرار آرو،  سفیر فرانسه در آمریکا:

 

    این احتمال زیاد وجود دارد که ما تا پیش از پایان ماه ژوئن یا حتی (اندکی) پس از این تاریخ، به توافق دست پیدا نکنیم.» همتایان انگلیسی و فرانسوی آرو نیز در این نشست حضور داشتند.

    حتی در صورتی که به بهترین توافق دست پیدا کنیم، پس از آن باید این توافق را به صورت الحاقیه های فنی بیان کنیم. بنابراین ممکن است به نوعی، شاهد یک پایان مبهم برای مذاکرات باشیم.

    تکمیل الحاقیه های فنی که بر اساس یک توافق احتمالی در خصوص آن دوراندیشی شده است، ممکن است طی چند هفته نخست ماه ژوئیه به طول بیانجامد.

    دیدگاه شخصی من این است که رژیم ایران ثابت خواهد کرد که این به معنای تغییر سیاست این کشور نیست و ما شاهد لفاظی های شدید ضد آمریکایی چند ماه پس از توافق خواهیم بود.

    همه منطقه به لحاظ ژئوپولتیکی نابود شده است. نخست این کار با حمله به عراق انجام شد. عراق برای هزار سال سدی در مقابل جاه طلبی ایرانی ها بود. بحرانی که ما در جهان سنی ها با آن مواجه هستیم اساسا به خاطر این است که ایران در حال حرکت به سمت جلو است، زیرا هیچ کاری برای متوقف کردن آن انجام نشده است.

    زمانی که ما قطعنامه های تحریم ایران را شروع کردیم، دقیقا رویکرد منطقی را در پیش گرفتیم تا محاسبات رژیم را تغییر دهیم. ما اساسا می خواستیم رژیم را قانع کنیم که این برنامه هزینه بسیاری برای آنها خواهد داشت. ایرانی ها میلیاردها دلار برای این برنامه خرج کرده اند. این برنامه به هیچ وجه معنی صلح آمیز بودن را ندارد. بنابراین ما در سال دوهزار وهشت به تهران رفتیم و روسای سیاسی پنج کشور و سولانا با بسیاری از ایرانی ها دیدار کردند. این تحریم ها زمانی به شروع به آسیب وارد کردن کرد که مدیریت اقتصادی دست نخورده باقی ماند و اوضاع جدی شد و حتی بدتر شد. بنابراین هر چند که شاهدی وجود ندارد اما ما فکر می کنیم که تحریم ها به صورت موثری محاسبات رژیم را تغییر داده است.

    در آغاز شاهد بودیم که ایرانی ها گفتند خواهان لغو فوری تحریم ها هستیم. این اتفاق نیافتاد و حتی با وجود لغو نکردن فوری تحریم ها، احتمال رسیدن به توافق وجود دارد.

    من حدس می زنم که ایرانی ها به این محاسبه رسیدند که گرفتن امتیاز از وزرا آسانتر است. موضوع مربوط به ابعاد نظامی احتمالی حل خواهد شد و تحریم ها زمانی که توافق اجرایی شود، برداشته می شود.

    سیاست خارجی فرانسه، زیرکی کمتر یا بیشتر از آمریکا ندارد. آنچه که ما در موضوع سیاسی و بسیار فنی در حال کار روی آن هستیم، براساس تحلیل ما است. شما باید درک کنید که حتی کارشناسان فنی ما در مذاکرات در هر لحظه با یکدیگر اختلاف دارند. وزرا و دیپلمات ها ممکن است حرف های ردو بدل شده کارشناسان فنی را درک نکنند اما اساسا اختلافات وجود دارد. مذاکرات به لحاظ فنی بسیار پیچیده است. همچنین از آنجایی که موضوعات مختلفی با یکدیگر مرتبط هستند، مذاکرات بسیار پیچیده است. من می توانم مثال های متعددی در این زمینه بزنم. این به معنای آن است که ما به احتمال زیاد قبل از پایان ژوئن یا حتی بعد از ژوئن به توافق نخواهیم رسید.

    ایرانی ها در حال حاضر در حال مذاکره برای رسیدن به توافق در کوتاه مدت نیستند بلکه آنها می خواهند موضوعات را به دست وزرا بسپارند، روشی که در گذشته انجام دادند. بنابراین ما به یک نمایش دیگر در پایان ژوئن روبرو خواهیم بود و تلاش ها بر این خواهد بود که به بهترین توافق برسیم اما حتی پس از رسیدن به بهترین توافق، نیاز است ضمیمه های فنی بر آن افزوده شود. بنابراین ما شاید با نوعی فضای جار وجنجال در مذاکرات روبرو شویم.

    شرکت خودروسازی فرانسه تقریبا سی درصد از بازار ایران را در اختیار دارد و همه قطعات را ما در یک شهر کوچکی در فرانسه تولید می کردیم. مسلما این شهر کوچک که در شرق فرانسه قرار دارد به خاطر تحریم ها نابود شده است. شما می دانید شرکت های ما که تصمیمات راهبردی برای سرمایه گذاری در ایران گرفتند نیز ضرر دیدند. بنابراین تحریم ها آسیب رسانده است.

    همیشه همراهی چینی ها و روس ها اهمیت داشته است، چون این همراهی نشان می دهد که فقط غرب نیست که ضد ایران گروه بندی کرده است.

    چینی ها و روس ها مذاکره کنندگانی کامل و وفادار بوده اند و هنوز هم اینگونه هستند. آنها واقعا سهم خود از کار را انجام می دهند و با ما کار می کنند.

    من با گفته های سفیر آلمان موافقم اما باید بگویم که روس ها تاکید کرده اند که سیستم اس-300  قبل از یکسال یا دو سال قابل عملیاتی شدن نیست.

    نمی دانم اما فکر می کنم یک پیش نویس قطعنامه تا جاهایی رسیده باشد. یکی از پرسش ها درباره ی تحریم ها بازگشت پذیری سریع آنها است. یعنی اگر ایرانی ها تعهدات خود را محترم نشمارند این تحریم ها دوباره اعمال شوند. پس متنی وجود دارد که دست به دست می شود.

    ما تعهد بلند مدت در قبال کشورهای این منطقه داریم اما به نظر من نگرانی های این کشورها فراتر از موضوع هسته ای است و بیشتر به وضعیت ژئو پولتیک منطقه باز می گردد. این کشورها احساس می کنند پولی که ایران در صورت برداشته شدن کامل یا جزئی تحریم ها دریافت می کند، ممکن است در ماجراجویی های ایران بکار گرفته شود. به نظر من این کشورها نیازمند تضمین هستند.

    چیزی که باعث تشویش من می شود این است که آمریکایی ها همیشه می گویند همه ی اروپایی ها می خواهند پول درآورند و همه ی آنها علاقه دارند که به سمت تهران سرازیر شوند، اساسا این ما اروپایی ها بودیم که در تحریم ها فداکاری کردیم نه شما! ما بودیم که پول زیادی را به علت تحریم ها از دست دادیم این آمریکایی ها نبودند که پول از دست دادند، آمریکایی ها که دیگر در بازار ایران نبودند! از موضع برتر اخلاقی صحبت نکنید. ما اروپایی ها در این موضوع هیچ درسی نداریم که از دیگران بگیریم .ما کار سختی انجام دادیم و این کار را به شیوه ای وفادارانه انجام دادیم. تاجران اروپایی بیش از تاجران آمریکایی طمع ندارند و طمع شان از تاجران آمریکایی هم کمتر نیست. اگر ایرانی ها بخواهند از تعهدات خود پیروی نکنند، اروپایی ها مشتاق خواهند بود که با همکاری دیگر اعضای پنج بعلاوه ی یک کار کنند تا دوباره تحریم ها را اعمال کنند. ما تلاش می کنیم به یک ساز و کار دست یابیم که به ما اجازه دهد در اسرع وقت و به کارآمد ترین شیوه این کار را بکنیم. ما هنوز به توافقنامه در این باره دست نیافتیم. این مسئله بسیار فنی است و عناصر زیادی دارد.

    از دیدگاه من، نگران کننده ترین جنبه ی توافقنامه این است که ما وضعیت جدیدی از گریز هسته ای یک ساله را ایجاد کردیم . ما در ان پی تی فقط کشورهای دارنده ی تسلیحات هسته ای و کشورهای فاقد تسلیحات هسته ای داریم اما اکنون کشوری داریم که یکسال با سلاح هسته ای فاصله دارد.

 

پتر ویتیگ، سفیر آلمان در امریکا:

 

    ایران برای آغاز اجرای این توافق به مدتی زمان نیاز دارد، بنابراین در بهترین حالت، کاهش تحریم ها پیش از پایان سال کنونی محقق نخواهد شد.

    ما نمی خواهیم این مسائل را با یکدیگر ربط دهیم اما البته این پتانسیل وجود دارد که توافق موفقیت آمیز موجب بهبود روابط با ایران گردد و این کشور ترغیب شود تا نقش مسئولیت پذیرتر در منطقه داشته باشد. ما به همین جهت می خواهیم این توافق انجام شود.

    من فکر می کنم ما گفتیم یک عنصر اصلی در یک توافق احتمالی، مکانیسم بسیار سرزده و رژیم شفافیت و راستی آزمایی خواهد بود. این عنصر اصلی خواهد بود و آژانس بین المللی بر آنچه ایران در حال انجام آن است، نظارت خواهد کرد و ما مطمئن هستیم رژیم درک خواهد کرد ما هر گونه فعالیت مخفی ایران را متوجه خواهیم شد. بنابراین رژیم راستی آزمایی و نظارت برای هر نوع توافق مهم است.

    من فکر می کنم عراقچی از پروتکل الحاقی معاهده منع تکثیر هسته ای مطلع است و می داند که حاوی مقرراتی است که دسترسی برای سایت های نظامی را فراهم می کند. من فکر می کنم عراقچی از الزامات پروتکل الحاقی اطلاع دارد.

    ما قبل از (امام ) خمینی(ره) روابط دیرینه و بسیار دوستانه با ایران داشتیم. ما روابط اقتصادی قوی داشتیم. بنابراین رژیم تحریم ها بر تجارت ما بسیار ضربه زد و بسیاری از شرکت ها به خصوص شرکت های بزرگ از ایران خارج شدند که از جمله آن شرکت خودروسازی زیمنس است. بنابراین این واقعیت است و من فکر می کنم همانطور که پیتر (سفیر انگلیس) گفته است پتانسیل توافق، پتانسیلی برای اقتصاد همه ما است. البته ما برای بازگشت به ایران شتاب زده عمل نمی کنیم و بسیار احتیاطی برخورد می کنیم و دولت به شرکت های ما توصیه می کند دست نگه دارند اما این پتانسیل فقط برای ما نیست بلکه برای نسل جوان ایرانی نیزاست. آنها همانطور که پیتر گفته است به غرب نگاه می کنند و این ممکن است تغییر داخلی در ایران را افزایش دهد.

    به اعتقاد ما تصمیم روسیه به تحویل دادن اینگونه تسلیحات، اصلا برای روند(مذاکرات) مفید نبود و تصمیمی قابل سرزنش بود اما همچنین باید گفت که این تصمیم ناقض تحریم تسلیحاتی نبود، یعنی تصمیمی نبود که قانون بین الملل را نقض کرده باشد بلکه به اعتقاد ما تصمیمی بود که مفید نبود.

    فراموش نکنیم که ان پی تی حق کشورها را برای غنی سازی صلح آمیز در نظر گرفته است. این چیزی است که همه ی کشورها دارند و عضو ان پی تی هستند. ما تنها کشوری در ترکیب پنج بعلاوه ی یک هستیم که سلاح هسته ای نداریم. ما می دانیم که در ان پی تی چه تعهدات و چه حقوقی داریم. این امر شاید کمک کرده باشد تا به ایرانی ها نشان داده شود که پنج عضو دائم که دارای تسلیحات هسته ای هستند، چیزی را به آنها تحمیل نمی کنند و آنان را از حقوق شان محروم نمی کنند.

    وظیفه ما در حال حاضر تلاش برای دستیابی به یک توافق فراگیر است و چالش در حال حاضر تغییر بیانیه های سیاسی به بندهای مختلف این توافق است که هیچ تردیدی درباره وظیفه طرفهای مذاکرات در قبال این توافق نهایی باقی نماند.

    همانطور که می دانید دو مسئله باقی مانده است که در کانون توجه است. نخستین مورد زمان لغو تحریم ها است و دیگری جزییات ساز وکار نظارت و راستی آزمایی است.

    در پایان اظهاراتم باید بگویم که جایگزین های این رویکرد دیپلماتیک به هیچ وجه جذاب نیستند. اگر دیپلماسی شکست بخورد رژیم تحریم ها شاید از هم فرو بپاشد و احتمال دارد شاهد آن باشیم که ایران دوباره مانند پیش از آغاز مذاکرات به غنی سازی اورانیوم بپردازد.

    درباره اجرای توافق احتمالی باید بگویم لغو تحریم ها، در صورتی تحقق می یابد که توافق اجرا شود. این مسئله به این بستگی دارد که آژانس مشخص کند ایران به طور کامل به توافق پایبند بوده است یاخیر.

 

پیتر وست مکات، سفیر انگلیس در آمریکا:

 

    کاری که ما پس از رسیدن به توافق می توانیم انجام دهیم این است که بگوییم این توافق، فقط بین ایران و آمریکا نیست بلکه توافق جامعه بین المللی به خصوص پنج به علاوه یک با ایران است.

    من فکر می کنم ایران کشوری با پتانسیل عظیم در زمینه بازرگانی، سیاسی و در زمینه های بسیار دیگر است. برخی به من می گویند ما نمی دانیم شما چرا در حال مذاکره با این ایرانی ها هستید. حقیقت این است، ایرانی های زیادی علیه ما نیستند. جوانان ایرانی که من با آنها گفتگو کرده ام، می خواهند گرین کارت بگیرند و به آمریکا بیایند و میلیونر شوند. آنها به خصوص جوانان بسیار واقع گرا هستند. این به معنای آن نیست که رژیم نیز چنین باشد اما پتانسیل زیادی در ایران در این زمینه وجود دارد.

    اگر توافقی صورت نگیرد و فقط به خاطر این باشد که ایرانی ها نخواسته باشند به پارامترهای چارچوب توافق پایبند باشند و یا آن را اجرا کنند، ما سپس به رژیم تحریم ها ادامه می دهیم و شاید درست باشد در حوزه های خاصی تحریم ها را افزایش دهیم. همزمان اگر ما از توافق دور شویم یا کنگره اجرای توافق را غیرممکن سازد، در آن صورت جامعه بین المللی در برابر تحریم های بیشتر علیه ایران بی میل خواهد بود. احساس من این است ما شاید با اوج تحریم های بین المللی علیه اقتصاد ایران فاصله داشته باشیم اما این بستگی به این دارد که در آینده چه اتفاقی می افتد. اگر شواهد مشخصی درباره آماده نبودن ایران به پایبندی درباره آنچه که گفتند به آن پایبند هستند، دیده شود وآماده بازرسی مناسب سایت ها و شفافیت نباشند، ما در یک مسیر قرار داریم اما اگر ما نتوانیم وضع بسیار پیچیده خواهد شد.

    پیمان ان پی تی یک پروتکل الحاقی دارد اما همچنین قرار است درباره ی یک کمیسیون مشترک نیز توافق صورت گیرد که اطمینان می دهد بازرسی های کافی، براساس توافق ما با ایرانی ها، صورت می گیرد که این مسئله جدا از تعهدات ان پی تی خواهد بود و جدا از پروتکل الحاقی خواهد بود. برای همه ی ما بسیار مهم است که یک رژیم بازرسی مناسب باشد تا اینکه ما بتوانیم با درخواست مشروع به این یا آن سایت برویم و بتوانیم بازرسی کنیم. این مسئله هنوز درحال بحث بر سر برخی جزئیات است اما اجازه نخواهیم داد که این موضوع به فراموشی سپرده شود. این مسئله بخشی مهمی از مرحله ی نهایی مذاکرات خواهد بود.

 

منبع: ایران هسته ای