به گزارش «سراج24»، پس از انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور ایران اهالی نشر همگان چشم امید داشتتد به اینکه آیا دولت تدبیر و امید کلید برای حل مشکلات حوزه کاغذ نیز دارد، یا خیر. در همان روزهای اولیه اعلام پیروزی حسن روحانی که وی با وزارتهای مختلف و معاونان وزرای دولت دهم دیدار داشت، در دیدار با سید محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سابق از وضعیت کاغذ جویا شده و اطلاعات درباره وضعیت کنونی کاغذ، ظرفیتهای داخلی و ... را جویا شد.
همین موضوع موجب شد تا اهالی چاپ و نشر که دو سال گذشته به دلیل گرانی کاغذ و نبود ثبات نسبی در بازار کاغذ ضربههای فراوانی را تحمل کرده بودند، امیدوار شوند.
سید طاهر شبیری دبیر سندیکای تولید کنندگان کاغذ و مقوا که مهمتین مطالبهاش بازگرداندن صنعت چاپ به حوزه وزارت صنعت است، معتقد است واردات کاغذ در سالهای گذشته از کانالهای غیر رسمی و توسط کارشناسانی غیر متخصص موجب شده تا وضعیت بازار کاغذ آشفته شود.
وی میگوید: تا پیش از این در سالهای گذشته نیاز به کاغذ سالاانه اعلام میشد و تولیدکنندگان داخلی بخشی از آن را متضمن میشدند، مابقی نیاز نیز از طریق تجار کاغذ به روش واردات تهیه میشد که چون این تجار از سابقه و تخصص لازم در حوزه واردات کاغذ برخوردار بودند، خود به نوعی قیمت کاغذ وارداتی را نیز کنترل کرده و نوعی آرامش در بازار کاغذ ایجاد میکردند. اما در دو سال گذشته به دلیل افزایش نرخ ارز قیمت کاغذ نیز طبیعتاً با افزایش روبرو شد، کمبود کاغذی که به دنبال آن رخ داد موجب شد تا واردات کاغذ بی رویه ادامه پیدا کرده و نوعی افزایش قیمت کاذب برای کاغذ در بازار پیش آید.
شبیری معتقد است که دولت جدید باید قبل از هر چیز تکلیف تولید داخلی را مشخص کند، در حوزه کارخانههای کاغذ باید نخست تکلیف آنچه که وجود دارد، را مشخص کنیم، در حالی حاضر کارخانههایی فعال وجود دارند که نیازمند ارتقا و توسعه هستند، باید به این سمت حرکت کنیم، کارخانههای دیگری نیز وجود دارند که افتتاح شد اما هیچ گاه راهاندازی نشده است، مانند کارخانه کاغذ مراغه و کارون که باید تکلیف آنها را مشخص کنیم.
نادر قدیانی رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان اما به حوزه کاغذ از دریچه دیگری نگاه میکند، وی در جلسه معارفه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنانی عنوان کرد: ه هیچ عنوان توقع نداریم که وضعیت کاغذ در کوتاه مدت به شرایط قبل برگردد ولی توقع این است که ثبات نسبی در بازار کاغذ ایجاد شود و با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و پشتیبانی جنابعالی سهمیه ارزی ویژهای برای ناشران تخصیص داده شود و مشکل ورود انواع کاغذ شامل تحریر و گلاسه حل شود و برای ورود آن از قوانین دست و پاگیر خودداری شود تا تجار بتوانند به راحتی انواع کاغذ را وارد کنند.
به نظر میرسد،دولت جدید باید با ایجاد یک موازنه میان سهم تولید داخلی و سهم واردات ضمن حفظ تعادل در بازار به ثبات قیمتها و حتی کاهش آن با اختصاص ارزی ویژه اقدام کند، تنها در این صورت است که میتوان بازار نشر کشور را نیز اندکی سامان داد، تا کتابهایی که ماههاست در صف انتظار برای نشر قرار دارند، منتشر شده و چرخه اقتصادی نشر را بهبود بخشند.
هر چند قیمت کاغذ در چند ماه گذشته نسبتاً ثابت بوده و افزایش چشمگیری نداشته است، اما نگرانیها حاکی از این است که با نزدیک شدن به زمان بازگشایی مدارش افزایش قیمت کاغذ که هر ساله طبیعتاً رخ میدهد، چشمگیر بوده و از کنترل خارج شود.
منصور حاجی آخوندی رئیس اتحادیه کاغذ و مقوا با بیان این مطلب که در هفتههای گذشته کاغذ تحریر همچنان بندی 83 هزار تومان است، میگوید: در وضعیت فعلی بازار راکد است، باید صبر کنیم تا کالاهایی که وارد شده و در گمرک یا در راه گمرک هستند، ترخیص شوند، تا بازار نیز رونقی دوباره بگیرد.
وی امیدوار است، دولت جدید در نظارت خود بر بازار کاغذ، واردات کاغذ و حجم واردات را به اتحادیه اعلام کند، تا اتحادیه از کاغذی که قرار است به بازار وارد شود، میزان و قیمت آن آگاه باشد تا بتواند قیمتها را اندکی کنترل کند.
حاجیآخوندی ادامه میدهد: سه سال است که مسئولان دولتی چنین تقاضایی را مطالبه میکنیم، اما تاکنون اطلاعی در این خصوص به ما داده نشده است، برخی شرکتهای اغماری که خارج از برنامه اتحادیه اقدام به واردات کاغذ میکنند، موجب افزایش قیمت در بازار میشوند، در صورتی که اگر بازار شفاف باشد و حجم واردات آن مشخص و حباب قیمتها شکسته میشود، قیمتها زمانی بالا میرود که نگرانی از کمبود کاغذ ایجاد شود.
به نظر میرسد، دولت جدید راه درازی را در ماجرای کاغذ در پیش دارد، از یک طرف بنا به فرموده رهبر انقلاب باید تولید داخلی را ساماندهی کرده و کارخانجات کاغذ را رونق بخشد، از طرف دیگر ورادات کاغذ را کنترل و با سیاستهای ایجابی مانع از بازار کاذب در حجوزه کاغذ و مقوا شود.
همچنین در برنامهریزیهای بلند مدت و سیاستهای فرهنگی باید مصرف صحیح کاغذ، الگودهی فرهنگی، استفاده از نشر دیجیتال و ... را آموزش داده تا به نوعی مصرف را نیز کنترل کرد.
