اوقات شرعی تهران
اذان صبح ۰۳:۲۸:۱۷
اذان ظهر ۱۲:۰۱:۴۹
اذان مغرب ۱۹:۱۶:۴۵
طلوع آفتاب ۰۵:۰۵:۰۱
غروب آفتاب ۱۸:۵۷:۰۲
نیمه شب ۲۳:۱۳:۱۰
قیمت سکه و ارز
۱۳۹۲/۰۴/۱۲ - ۰۰:۳۰

بی خوابی‌های شبانه پیامد منفی سبک زندگی جدید

درس‌های روی هم تلمبار شده، جزوه‌های ناقص و فرصت‌های کوتاه برای درس خواندن، بعضی از دانش‌آموزان و دانشجویان را به فکر راه‌های میان‌بر می‌اندازد تا بتوانند به هر نحو ممکن، کابوس امتحان‌ها را پشت‌سر بگذارند.

 بی خوابی‌های شبانه پیامد منفی سبک زندگی جدید

به گزارش « سراج24 »، هر سال با فرارسیدن فصل امتحانات، برخی از دانش‌آموزان و دانشجویان به تکاپو می‌افتند و می‌کوشند دروس سه ماه تحصیلی را یک شبه فرا بگیرند، که امکان پذیر نیست .

درس‌های روی هم تلمبار شده، جزوه‌های ناقص و فرصت‌های کوتاه برای درس خواندن، بعضی از دانش‌آموزان و دانشجویان را به فکر راه‌های میان‌بر می‌اندازد تا بتوانند به هر نحو ممکن، کابوس امتحان‌ها را پشت‌سر بگذارند.

در چنین شرایطی به گفته کارشناسان، متأسفانه شماری از دانش‌آموزان و دانشجویان برای شب‌زنده‌داری در شب امتحان، قرص «ریتالین» مصرف می‌کنند. و این در حالی است که متخصصان در مورد افزایش مصرف این قرص اعتیادآور هشدار داده‌اند. تحقیقات نشان می‌دهد مصرف داروی ریتالین بر کارکرد تحصیلی افراد تاثیر می‌گذارد و زمینه ابتلای آنان به اعتیاد را فراهم می‌کند.‏

توهم و هذیان‌گویی ‏

دکتر عباسعلی ناصحی ـ مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در گفتگو با فارس اظهار داشته است: توهم و هذیان‌گویی از عوارض روانی شدید مصرف ریتالین است که در صورت مسمومیت، احتمال مرگ نیز وجود دارد‎.‎

وی می‌افزاید: برخی از دانش‌آموزان و دانشجویان در فصل امتحانات متأسفانه به مصرف داروی خطرناک ریتالین مبادرت می‌کنند، بدون آن که از عوارض آن باخبر باشند.

ناصحی می‌افزاید: داروی «ریتالین» برای درمان بیماری اختلالات روانی با حملات غیرقابل کنترل خواب در بزرگسالان و اختلالات بیش‌فعالی و کم‌توجهی در کودکان دیده می‌شود که با تحرک بیش از اندازه و کمبود تمرکز در یادگیری همراه است‏‎.‎

وی یادآوری می‌کند: تجویز داروی ریتالین برای مداوای این دسته از اختلالات روانی باید انجام شود، در حالی که متأسفانه در موارد دیگری شاهد سوء مصرف آن هستیم‎.‎

‏مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی همچنین یادآوری می‌کند : علت مصرف ریتالین، ایجاد بی‌خوابی در افراد است و عده‌ای به همین دلیل اقدام به مصرف آن می‌کنند، چرا که معتقدند از خواب آنان به هنگام شب‌بیداری در ایام امتحانات، می‌کاهد.‏

ناصحی با تأکید بر اینکه افراد نباید بدون تجویز پزشک، داروی ریتالین مصرف کنند می‌گوید: اختلال در خواب، کاهش اشتها، سردرد، تعریق، عصبی شدن، لرزش دست،افزایش ضربان قلب،افزایش دمای بدن و دل‌درد از عوارض سوءمصرف ریتالین است‎.‎

مدیرکل سلامت روان وزارت بهداشت و درمان تصریح می‌کند: در صورت مصرف دوز بالای ریتالین، عوارض خطرناکی مانند اختلال در هوشیاری،تشنج و سکته قلبی و مغزی مصرف‌کنندگان را تهدید می‌کند‏‎.‎

ناصحی گفت: عوارض شدید روانی مانند توهم و هذیان‌گویی نیز در این افراد بسیار دیده می‌شود و در صورت مسمومیت با داروی ریتالین،احتمال مرگ وجود دارد‎.‎

علاوه بر آن، احتمال مصرف دانشجویان پزشکی به دلیل آشنایی با اثرات دارو در ریتالین وجود دارد و ممکن است این افراد هم به مصرف ریتالین اقدام کنند‎.‎

‏ عوارض مصرف قرص‌های ریتالین

‏ دکتر رضا جباری ـ متخصص جراحی مغزو اعصاب در مورد عوارض مصرف غیرضروری داروی ریتالین به گزارشگر روزنامه اطلاعات می‌گوید: «متیل فنیدات» ‏‎ ‎‏ که بیشتر به نام تجاری‎ ‎ریتالین شناخته می‌شود، از مشتقات گروه‎ امفتامین‌ها ‎است که جزو داروهای محرک‏‎ ‎به حساب می‌آید و برای درمان‏‎ بیش فعالی، اختلالات یادگیری ‏‎ (ADHD) ‎ و برخی از مبتلایان به‎ افسردگی ‎تجویز می‌شود. از این دارو همچنین در درمان خواب آلودگی مزمن‎ (Narcolepsy) ‎در میان افراد میانسال و کهنسال به کار می‌رود.‏

وی با بیان این مطلب که کاربرد اصلی «ریتالین» در روان‌پزشکی اطفال است. می‌افزاید: معمولا این دارو برای اطفال بیش فعال، بیماران سایکوز و بیمارانی که اختلالات توجه دارند، کاربرد دارد. زیرا این دارو در دوز معین، میزان توجه و هوشیاری شخص را افزایش می‌دهد‏‎.‎

این متخصص جراحی مغز و اعصاب در مورد سوء استفاده از ریتالین یاد آوری می‌کند: برخی از افراد از این دارو برای افزایش تمرکز و هوشیاری به هنگام درس خواندن بخصوص در شب‌های امتحان استفاده می‌کنند و این در حالی است که‎ ‎‏ ریتالین 4 تا 6ساعت تمرکز را افزایش می‌دهد و سپس افزایش غیرطبیعی متابولیسم مغزی را به همراه می‌آورد که به خستگی مفرط ذهنی مصرف کنندگان می‌انجامد و نتایج نامطلوبی باقی می‌گذارد، با این حال متاسفانه عده‌ای باز هم به مصرف آن ادامه می‌دهند.‏

افزایش مصرف ‏

‎ ‎دکتر جباری با اشاره به این مطلب که به تدریج مقدار(دُز) استفاده از ریتالین در مصرف کنندگان افزایش می‌یابد، می‌گوید‏‎: ‎مصرف کنندگان ریتالین ممکن است عوارضی مانند افزایش درجه حرارت بدن، بی‌نظمی در ضربان قلب، سردرد و تهوع، افزایش فشارخون، تعریق، اضطراب و استرس شدید، تشنج و به طور کلی عوارضی مانند عوارض مصرف قرص اکستازی را تجربه کنند‎.

‎وی می‌افزاید: اگر دُز مصرف ریتالین زیاد باشد، فرد دچار اختلالات رفتاری و توهمی می‌شود که در درازمدت کاهش حافظه‎ ‎و آسیب‌های نوروفیزیولوژیک به مغز را سبب می‌شود وعوارض جبران نا پذیری را برای مصرف کنندگان بوجود می‌آورد‏‎.

‎دکتر جباری ـ متخصص جراحی مغزو اعصاب با بیان این مطلب که بیشترین مصرف ریتالین در کودکان بیش فعال است و به کنترل اختلالات رفتاری شان کمک می‌کند،‏‎ یاد آور می‌شود: به غیر از بیماران یاد شده، مصرف‎‌‎کنندگان ریتالین را بیشتر دانشجویان تشکیل می‌دهند، در حالی که به جای استفاده از ریتالین‏‎ ‎‏ می‌توان از مواد محرک طبیعی مانند قهوه استفاده کرد که سلامت آن‌ها را به مخاطره نمی‌اندازد.‏

درمان افسردگی

دکتر علی حسینی ـ روانشناس نیز درباره موارد مصرف ریتالین به گزارشگر روز نامه اطلاعات می‌گوید: ریتالین در سال 1954 میلادی به بازار دارویی جهان عرضه شد و ابتدا دارویی برای درمان افسردگی، خواب آلودگی در طول روز و سندرم خستگی مزمن بود. اما به تدریج و با مطالعات بیشتر از آن، در درمان کودکان بیش فعال استفاده شد. اما در سال 1998 میلادی برخی از دانشجویان، دانش‌آموزان دبیرستانی و نوجوانانی که قصد داشتند در شب‌های امتحان بیدار بمانند، به مصرف کنندگان این قرص پیوستند‏‎.‎

وی در مورد عوارض مصرف ریتالین می‌افزاید:مصرف این دارو برای افراد دارای اضطراب زیاد، فشارهای عصبی، عصبانیت همراه با بی‌قراری، حساسیت مفرط نسبت به دارو، فشار خون بالا، گلوکوم، افسردگی‌های قابل درمان با داروهای رایج ضد افسردگی، تیک‌های حــرکتی و کودکان زیر 6 سال منع شده است.‏

تجویز پزشک‎‏

این روانشناس با بیان این مطلب که «ریتالین» از جمله داروهایی است که باید با تجویز پزشک مصرف شود و از اینرو مصرف خودسرانه این قرص عوارضی را برای فرد به وجود می‌آورد، یادآوری می‌کند: مهم‌ترین معضل مصرف ریتالین این است که به هیچ عنوان مشخص نمی‌سازد در چه گروهی وابستگی شدید ایجاد می‌کند و متاسفانه مصرف‌کنندگان نیز از عوارض آن بی‌اطلاع هستند.‏

‎ ‎وی می‌افزاید: ریتالین دارویی است که حتماً باید توسط پزشکان تجویز ‌شود، حال آن که اغلب مصرف کنندگان تصور می‌کنند این قرص‌ها بی‌خطرند و « بد نامی « مواد مخدر را ندارند! در حالی که عوارض مصرف خودسرانه این قرص‌ها می‌تواند در حد مواد مخدری نظیر کوکایین و آمفتامین باشد.‏

ریتالین و دانشجویان

‎ ‎دکتر علی فرجام ـ روان شناس اجتماعی به گزارشگر روز نامه اطلاعات می‌گوید: در سال‌های اخیر مصرف خودسرانه این دارودر میان برخی از دانشجویان افزایش یافته و این در حالی است که «ریتالین» دارویی است که در درمان اختلالات مغزی توسط روان‌پزشکان تجویز می‌شود.

این دارو به نوعی ماده محرک مغز است که برای فعالتر شدن کورتکس مغز تجویز می‌شود، اما متاسفانه شاهد استفاده خودسرانه آن توسط برخی از دانشجویان هستیم که عوارض بسیار زیان آوری نیز به دنبال دارد‏‎.

‎وی می‌افزاید: در سال‌های اخیر مصرف خودسرانه «ریتالین» در میان دانشجویان افــزایش یافته است و به ویژه در برخی گروه‌های خاص که نیاز به تمرکز و پشتکار بیشتر دارند، مصرف بیشتر این دارو را شاهدیم. اما نکته مهم مشترک در میان همه مصرف کنندگان خودسرانه داروی ریتالین، این است که آنان دانشجویانی هستند که در طول ترم درس نمی‌خوانند و برای یادگیری درسی که حداقل فراگیری آن به2 ماه زمان نیاز دارد، می‌خواهند فقط یک یا دو شب زمان بگذارند. ‏به این ترتیب نیاز به شب بیداری، انرژی و تمرکز بیشتر در آن شب دارند که به سمت مصرف این داروی روان گردان و زیان‌آور کشیده می‌شوند‎.

‎اغلب این دانشجویان در عادت‌های تحصیلی و انگیزش‌های کلی و خاص، دچار مشکل هستند. آنان مهارت مطالعه ندارند و می‌خواهند همه مشکلات خود را با مصرف یک قرص ریتالین رفع کنند!‏

عدم برنامه‌ریزی صحیح

این روانشناس اجتماعی همچنین یاد آوری می‌کند: افراد مصرف کننده ریتالین، آن را جانشین عادت‌های تحصیلی خود می‌کنند و به جای آنکه روش تحصیل و زمانی را که باید برای این کار اختصاص دهند، اصلاح کنند و سبک زندگی دانشجویی را برگزینند، به دنبال نتیجه گیری یک شبه و یکباره هستند‏‎.

‎در حالی که اگر آنها حجم درس‌های خود را در طول ترم تقسیم کنند و آن‌ها را درست یاد بگیرند، بیش از 90 درصدشان نیازی به مصرف ریتالین ندارند‎.

‎دکتر فرجام همچنین می‌گوید: برخی از دانشجویان گزارش می‌کنند که با مصرف ریتالین، هوشیاری بیشتری پیدا می‌کنند و مغزهایشان به طور خودکار از تنبلی بیرون می‌آید. اما پس از مصرف با عوارض متعدد آن مواجه می‌شوند‏‎.

‎وی می‌افزاید: عوارضی مانند مشکلات سیستم عصبی و نورولوژیک، کاهش عملکرد یادگیری، تنبلی مغز، تمرکز کمتر از زمان پیش از مصرف ریتالین، مشکل یادآوری تا دوره قابل توجه، دلهره، اضطراب و حملات حاد اضطرابی بعد از مصرف ریتالین گزارش شده است که البته اینها مربوط به مصرف خودسرانه و بدون تجویز روانپزشک است.‎

دکتر فرجام می‌افزاید: تعداد افرادی که از سوی روانپزشک نیازمند مصرف ریتالین تشخیص داده می‌شوند، بسیار کم است و 90 درصد دانشجویانی که این دارو را مصرف می‌کنند، نیازی به آن ندارند‏‎. ‎جالب اینجاست که این دارو بدون نسخه روانپزشک فروخته نمی‌شود وهمه داروخانه‌ها نیز آن را ندارند. اما عده‌ای به صورت قاچاق آن را تهیه می‌کنند یا آنکه یکی از افراد آن را با دیگران تقسیم می‌کند. حتی به این نکته توجه نمی‌کنند که داروهای قاچاق اغلب حاوی مواد خطرناک و اعتیادآور دیگر است.

متاسفانه به تازگی برخی از روانپزشکان، ریتالین را برای دانشجویان تجویز می‌کنند و بعد از گزارش دانشجو در مورد افت عملکرد تحصیلی، برایشان دارو نوشته می‌شود. در صورتی که این دانشجو ممکن است با زمینه‌های روانی مانند تنبلی و مسئولیت گریزی به روانپزشک مراجعه کرده باشد که با مصرف 2 دوره ریتالین کمی بهتر می‌شود، اما عوارض جدی برای او ایجاد می‌کند.‏

فصل امتحانات و ریتالین

دکتر سید حاجی میری ـ داروسازدر مصاحبه با خبر گزاری ایسنا با هشدار نسبت به شیوع مصرف خودسرانه ریتالین اظهار داشته است: وابستگی و اعتیاد به ریتالین، به سیستم اعصاب مرکزی آسیب می‌رساند و عوارض قلبی و عروقی و همچنین بیقراری و آشفتگی، از عواقب مصرف غیرمنطقی این دارو به حساب می‌آید.‏وی همچنین می‌گوید: داروهای محرک آمفتامینی یا شبه آمفتامینی مانند ریتالین، داروهایی است که در عملکرد مغز دخالت می‌کند و بـــر قسمتی از مــغز که به تمرکز، توجه و پشتکار فرد مرتبط می‌شود، تاثیر مستقیم می‌گذارد‏‎.‎

این دارو ساز با بیان این مطلب که «متیل فنیدیت» از جمله داروهای محرک است که از سال 1954 مــیلادی با نام تجاری «ریتالین» به عنوان یک داروی ضد افسردگی وارد بازار دارویی کشورها شده است، یاد آور ی می‌کند: کاربرد این دارو در طول زمان گسترش یافت، به طوری که برای درمان علامتی بیماران دچار خواب آلودگی در طی روز نیز استفاده می‌شود.‏

دکتر حاجی میری می‌افزاید: در ایام امتحانات سوءمصرف ریتالین در میان بعضی از دانشجویان شایع می‌شود. به طوری که عده‌ای از آنها برای بیدار ماندن و به منظور افزایش توجه و تمرکز، به مصرف این دارو روی می‌آورند‏‎.‎

وی با بیان این مطلب که شکی نیست ریتالین قابلیت جلوگیری از خواب آلودگی را دارد، اما مصرف غیرمنطقی آن عوارض زیادی را برای فرد به همراه می‌آورد، یاد آوری می‌کند: آسیب به دستگاه مرکزی اعصاب، بروز سردرد، کم تحملی و بی‌قراری و همچنین عوارض قلبی عروقی مانند ایجاد تغییر در ریتم طبیعی قلب و تعداد ضربان آن و افزایش فشار خون، از جمله عوارضی است که در صورت مصرف سوء ریتالین، می‌تواند جان مصرف کننده را تهدید کند‎.‎

این دارو ساز سپس به ایجاد وابستگی در صورت مصرف غیرمنطقی و مکرر ریتالین اشاره می‌کند و می‌افزاید: گاهی شاهد عوارض گوارشی نظیر بی‌اشتهایی و تهوع نیز در افراد استفاده‌کننده از این دارو هستیم. البته باید توجه داشت که میزان پاسخ‌دهی به این دارو در افراد مختلف، کاملا متغیر است‎.‎

وی با اشاره به اعمال سیاست‌های نظام‌مند نظارتی برای توزیع این دارو از سوی نهادهای سیاستگذار، می‌گوید: از آنجا که ریتالین در داروخانه‌های خاص و براساس ضوابط ویژه‌ای به بیماران ارائه می‌شود، احتمال وجود بازار سیاه و داروهای تقلبی در این میان قدرت می‌یابد. افراد و به ویژه دانشجویان باید توجه داشته باشند که احتمال تقلبی بودن ریتالین توزیع شده در بسیاری از مراکزی که به صورت غیرقانونی فعالیت می‌کنند، وجود دارد‎.‎

مصرف خودسرانه

این مسئول کمیته پرورش داروساز - دانشجو دانشگاه علوم پزشکی تهران سپس با ابراز تاسف از شیوع مصرف خودسرانه ریتالین در مـیان برخــی از دانـشجویان و دانش آموزان در ایام امتحانات می‌افزاید: آمار و ارقام نشان می‌دهد که متاسفانه مصرف این ماده و داروهای مشابه به منظور جلوگیری از خواب آلودگی و افزایش قدرت تمرکز و دقت، افراد تحصیلکرده بیشتر است.

ریتالین دارویی است که در درمان اختلالات مغزی توسط روان‌پزشکان تجویز می‌شود. این دارو به نوعی ماده محرک مغز است و برای فعالتر شدن کورتکس مغز تجویز می‌شود اما متاسفانه شاهد استفاده خودسرانه آن توسط برخی افراد هستیم که عوارض بسیار زیان‌آوری را به دنبال دارد.‏

اشتراک گذاری
نظرات کاربران
هفته نامه الکترونیکی
هفته‌نامه الکترونیکی سراج۲۴ - شماره ۲۴۷
اخرین اخبار
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••
•••