به گزارش «
سراج24» مجید جلالی کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: ترکیه در قبال موضوع کردهای سوریه در گام نخست سعی کرده است تا قدرت بلامنازع منطقه کردستان فقط پ.ک.ک نباشد و به همین منظور گروههای رقیب در منطقه شکل گرفتند. در گام دوم تلاش میکند تا گروههای رقیب را کنار اپوزیسیون عربی مخالف در سوریه قرار دهد. به این ترتیب میتوان گفت که ترکیه سیاستش در قبال کردستان سوریه و حتی عراق یک نگاه ورود مدیریتی است.
وی در خصوص عملکرد حزب عدالت و توسعه در قبال کردهای ترکیه عنوان کرد: آنکارا به جریانات مختلف کردی غیر مسلح خود امتیازات مختلف داد مانند داشتن نماینده در پارلمان ترکیه و شبکه تلویزیونی 24 ساعته به زبان کردی، اما با جریان پ.ک.ک به توافق نرسیده است. چون پ.ک.ک مسلح است و خود را رهبر جریان کردی در ترکیه میداند، بنابراین حزب عدالت و توسعه در داخل کشورش نسبت به حل معضل کردی به یک نقطه نهایی نرسیده است و امتیازات که داده از نظر کردهای ترکیه کافی نیست. خصوصا اینکه در ترکیه پ.ک.ک خود را پرچمدار حرکت کردی میداند به طوری که چندی پیش رهبر موقت این گروه گفته بود اردوغان باید بیرون برود، اینجا کردستان است.
کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان این که حزب عدالت و توسعه یک طرحی دارد که با گفتوگو با اوجالان معضل کردی ترکیه را حل کند تصریح کرد: اردوغان چند روز پیش در مصاحبهای اعلام کرد که اگر لازم باشد شخصا به دیدار اوجالان میروم تا از طریق مذاکره مشکل را حل کنیم
جلالی افزود: پ.ک.ک میخواهد حداکثر امتیاز را بگیرد و حزب عدالت و توسعه میخواهد حداقل امتیاز را به کردها بدهد. برای همین با طیفهای مختلف مذاکره میکند و امتیاز میدهد تا پرچمداری مخالفان را از پ.ک.ک بگیرد و بتواند مدیریت کند. سیاست ترکیه در بیرون ورود، همکاری و مدیریت و در داخل مدیریت و کنترل با کمترین هزینه است.
وی در خصوص برخی اخبار رسانهها تحت عنوان موافقت ترکیه با استقلال کردستان عراق عنوان کرد: اگر واقعا ترکیه با استقلال کردستان عراق موافق باشد، می تواند در آینده و با توجه به تحولات منطقه، تشکیل یک کشور کردستانی در جنوب خودش با 1200 کیلومتر مرز مشترک را تحمل کند؟ آیا این استقلال بر جریان کردی ترکیه تاثیر نخواهد گذاشت. در حال حاضر، 700 کیلومتر از مرز مشترک ترکیه و سوریه در دست جریان وابسته به پ.ک.ک است.
جلالی افزود: حتی اگر حزب عدالت و توسعه با استقلال کردستان عراق موافق باشد، حاکمیت ترکیه در سطح کلان بعید به نظر میرسد که با این مسئله موافقت کند.
کارشناس مسائل کردها با اشاره به اینکه کردستان عراق به دنبال صادر کردن مستقل نفت خود از طریق ترکیه است گفت: این امر در جهت همکاری صورت خواهد گرفت، اما بارزانی میداند که ترکیه هر زمان بخواهد میتواند این خط لوله را در خاک خود مسدود کند. در حال حاضر ترکیه میتواند جریان کردی و سنی را علیه «نوری مالکی» (اردوغان و مالکی به دلیل فرار طارق الهاشمی به ترکیه مشکل دارند) هدایت کند. (البته نه علیه شیعیان، چرا که اردوغان رابط خوبی با شیعیان و رهبران آنها مانند حکیم و صدر دارد) ترکیه و عراق 20 میلیارد دلار رابطه اقتصادی دارند، چندی پیش مسئول اقتصادی عراق گفت اختلافات سیاسی تاثیری بر روابط اقتصادی ما ندارد.
وی با اشاره به اینکه شاید اگر سیاست قبلی ترکیه بود مالکی از کردها علیه ترکیه استفاده میکرد گفت: پس میتوان نتیجه گرفت که سیاست حزب عدالت و توسعه در قبال عراق موفقیت آمیز بوده است و دشمنیهای زیادی را کاهش داده است. بارزانی میگوید ما به استقلال کردستان نزدیک شدهایم، اما از طرفی میگوید ما برای استقلال خود نیاز داریم یک قدرت منطقهای (ترکیه) را متقاعد کنیم و یک قدرت بینالمللی را به حمایت خود جلب کنیم. این در حالی است که تا چند سال پیش 200 هزار نیروی ترکیه در مرزهای ما بود و به ما فشار میآورد، اما 8 میلیارد دلار ترکها در کردستان سرمایهگذاری کردهاند و دروازه خروج ما از سلطه عراق ترکیه است. در واقع اردوغان و بارزانی هر کدام از دیدگاه خود همکاری میکنند.
جلالی بر این باور است که اگر کردستان عراق و سوریه اسما هم مستقل شوند بدون شک کردستان ترکیه نیز به هم میریزد، در این بین ایران هم با کردهای خود دچار مشکل خواهد شد. به علاوه نباید از نظر دور داشت که قدرتهای بینالمللی که با ترکیه ارتباط خوبی دارند نمیخواهند که این کشور دچار تنش شود.
کارشناس مسائل کردها در خصوص وضعیت کردهای سوریه در آینده گفت: اگر «بشار اسد» بماند با ترکیه دشمنی خواهد داشت، با این مسئله که بشار ضعیف شده و زیر نظر نظارت بینالمللی نمیتواند دشمنی آنچنانی با ترکیه داشته باشد و در نتیجه نمیتواند وارد یک رویارویی مستقیم شده و از خجالت همسایه شمالی خود در بیاید.
وی افزود: تنها قدرت بشار در آینده کردها هستند، اما در عین حال نمیتواند قدرت زیادی هم به کردهای وابسته به پ.ک.ک بدهد تا کشور تجزیه شود. نمیتواند از کارت کردها خیلی استفاده کند و کارهای ترکیه را تلافی کند. به هر حال با ترکیه مشکل خواهد داشت و تلاش میکند تا کارهای آنکارا را جبران کند.
در صورتی هم که بشار برود یک اپوزیسیون روی کار خواهد آمد ولی آنها هم قطعا با مطالبات کردهای سوریه که میخواهند مثل کردهای عراق یک منطقه فدرال و جغرافیا داشته باشند موافقت نخواهند کرد، چرا که در این اپوزیسیون جریانهای اخوانی، سلفی و لائیکهای ملیگرا حضور خواهند داشت و نمیتوانند به کردها امتیاز قومی بدهند، چرا که بعدا علویها، مسیحیها هم جغرافیا خواهند خواست.
جلالی با تاکید بر اینکه دولت بعدی در سوریه دائما با مطالبات کردی چالش خواهد داشت عنوان کرد: مسئله مهم این است که پس از مدتی در سوریه کردها خود تلاش خواهند کرد برای کسب هویت تبدیل به چهرههای ملی شوند. در حال حاضر ارتش آزاد سوریه رفتند و با کردها کار کردهاند و گردانهای کردی درست کردند تا علیه کردهای PYD مبارزه کنند.
وی گفت: به نظرم چالش دمشق- قامیشلی زیاد خواهد بود. از طرفی کردهای سوریه بین فشار بالایی ترکیه و فشار پایین اعراب دمشق قرار میگیرند و دچار چالش مستمر خواهند شد.
