به گزارش «سراج24»، یکی از مسائلی که در همه ماهها و به خصوص در ماه مبارک رمضان اهمیت ویژهای دارد مساله اخلاق، خودسازی و تهذیب نفس است. به همین منظور، بر آن شدیم تا در ایام ماه مبارک رمضان که بهار اخلاق و تهذیب است، خلاصه بیانات اخلاقی حضرت آیتالله ناصر مکارم شیرازی را به صورت موضوعی (مانند: تقوا، فقر و غنا، دروغ و خیانت، غیبت، زهد، صله رحم، حیا، عفت، گوشه گیری، عفو و گذشت و ...) تقدیم مخاطبان گرامی کنیم.
بسم الله الرحمن الرحیم
قال رسولُ اللهِ صلى الله علیه و آله: «مَن أرْضى سُلْطاناً بما یُسْخِطُ اللهَ خَرَجَ مِنْ دِینِ اللهِ».
پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مىفرماید: «کسى که پادشاهى را در چیزى خوشحال کند در حالى که آن چیز سبب خشم خداوند باشد از دین خدا خارج شده است».
کسى که براى خشنود کردن بندهاى خدا را ناخشنود کند به این معناست که آن بنده را در سرنوشت خود مؤثّرتر مىداند و اهمّیتى که به این مخلوق مىدهد بیش از اهمیّتى است که به خالق خود مىدهد.
و در جاى دیگر آن حضرت مىفرماید: «مَنْ طَلبَ رِضَى مَخْلوقٍ بِسَخَطِ الخَالِقِ سَلَّط اللَّهُ عزَّوجَلّ علیهِ ذلِکَ المَخْلوق»
هر که خشنودى مخلوق را بر خشم خالق محترمتر شمرد خداوند عزّوجلّ آن مخلوق را بر وى مسلّط گرداند.
باید بدانیم این حالت، یک نوع شرک است.
قرآن کریم مىفرماید: «وَمَا یُؤْمِنُ أَکْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُّشْرِکُونَ» یعنی بیشتر آنها که مدّعى ایمان به خدا هستند؛ مشرکند. چرا که براى مخلوق عبادت مىکنند و جلب توجّه مخلوق را بر خدا مقدّم مىدارند.
در ذیل این آیه حدیثى از رسول اکرم صلى الله علیه و آله آمده است که مىفرماید: «إنّ أخْوَفَ ما أخافُ عَلَیکُمُ الشِّرْکُ الْأصْغَرُ، قالوا: وَمَا الشِّرْکُ الْأصْغَرُ یا رَسُولَ اللَّهِ؟ قال: الرِّیاءُ یقول اللَّهُ تَعالى یَوْمَ الْقِیامَةِ إذا جاءَ النّاسُ بأعمالِهِم: اذهَبُوا إلَى الَّذِینَ کُنْتُمْ تُراؤونَ فى الدُّنْیا، فَانْظُروا هَلْ تَجِدُونَ عِنْدَهُم مِنْ جَزاءٍ؟»
خطرناکترین چیزى که از آن براى شما مىترسم، شرک اصغر است. اصحاب گفتند: شرک اصغر چیست؟
فرمود: ریاکارى، روز قیامت هنگامى که مردم با اعمال خود در پیشگاه خدا حاضر مىشوند، پروردگار به آنها که در دنیا ریا کردند مىفرماید: به سراغ کسانى که به خاطر آنها ریا کردید بروید، ببینید پاداشى نزد آنها مىیابید؟
شخصى که رزق خود را از طریق نامشروع مىطلبد، شرک خفى دارد؛ یعنى خدا را عادل نمىداند که از طریق حلال به او روزى بدهد.
خشنودی خلق خدا در سایه خشنودی خداست
مهم این است که قلب از این شرکها پاک بشود تا نور توحید در آن بتابد؛ براى انجام هر کارى باید ببینیم که خدا در این مسأله چه مىپسندد، نه اینکه دیگران چه مىپسندند، چرا که اگر خشنودى خدا را در نظر بگیریم، خشنودى خلق خدا در سایه آن بدست مىآید.
در بعضى از روایات که در تفسیر آیه 106 سوره یوسف آمده است، مىخوانیم: منظور، شرک در نعمت است به این معنا که موهبتى از خداوند به انسان برسد و بگوید این موهبت از ناحیه فلان کس به من رسیده و اگر او نبود من میمردم و یا زندگانیم بر باد مىرفت و بیچاره مىشدم.
چنین شخصى غیر خدا را شریک در بخشیدن روزى و مواهب شمرده است.
ارزش اعمال، بستگی به نیتهاست
ارزش هر عملى بستگى به نیت و انگیزه آن دارد، و به تعبیر دیگر از دیدگاه اسلام، اساس هر عملى را «نیّت» تشکیل مىدهد، آن هم نیّت خالص.
در حدیث معروفى از پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله آمده است که: «إنَّما الأعْمالُ بِالنِّیّاتِ، وَلِکُلِّ امْرِىءٍ مانَوى» هر عملى بستگى به نیّت فرد دارد، و بهره هر کس براساس نیّتى است که در عمل دارد.
در توضیح این حدیث آمده است؛ آن کس که براى خدا جهاد کند اجرش بر خداوند بزرگ است، و کسى که براى متاع دنیا حتّى نیّت به دست آوردن «عقال» (طناب کوچکى که پاى شتر را با آن مىبندند) پیکار کند، بهرهاش فقط همان است.
اینها همه به خاطر آن است که «نیّت» همیشه به عمل شکل مىدهد، آن کس که براى خدا کارى انجام مىدهد، تمام تلاشش این است که مردم از آن بهره بیشترى گیرند، ولى کسى که براى تظاهر و ریاکارى عملى انجام مىدهد، به بهرهگیرى نیازمندان اهمّیت نمىدهد.
جامعهاى که به ریاکارى عادت کند، نه فقط از خدا و اخلاق حسنه و ملکات فاضله دور مىشود، بلکه تمام برنامههاى اجتماعى او از محتوا تهى مىشود.
روایات درباره نکوهش ریا
روایات در نکوهش ریا بسیار زیاد است.
پیامبراکرم صلى الله علیه و آله مىفرماید: «سَیَأْتی عَلى النّاسِ زمانٌ تَخْبثُ فیهِ سَرائِرُهُمْ، وَتَحْسُنُ فِیهِ عَلانِیَتَهُم، طَمَعاً فی الدُّنْیا، لایُریدونَ بِهِ ما عِنْدَ رَبِّهِمْ، یَکُونُ دِینُهُمْ رِیاءاً، لایُخالِطُهُمْ خَوْفٌ، یَعُمُّهُمُ اللَّهُ بِعِقابٍ، فَیَدْعُونَهُ دُعاءَ الغَریقِ فَلایَستَجیبُ لَهُمْ»
زمانى بر مردم فرا مىرسد که به خاطر طمع در دنیا باطنهاى آنها زشت و آلوده و ظاهرشان زیبا مىشود، این در حالى است که علاقهاى به پاداشهاى پروردگارشان ندارند، دین آنها ریا مىشود، و ترس خدا، در دل آنها از بین مىرود، خداوند همه آنها را به عذاب سختى گرفتار مىکند، و هر قدر خدا را مانند شخص غریق بخوانند، هرگز دعایشان مستجاب نمىشود.
همچنین پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود: «إنَّ المُرائى یُدْعى یَوْمَ القِیَامَةِ بِأربعةِ أسْماء: یا کافِرُ! یا فاجِرُ! یا غادِرُ یا خاسِرُ! حَبِطُ عَمَلُکَ، وَبَطَلَ أجْرُکَ، فَلا خَلاصَ لَکَ الْیَوم، فَالْتَمِسْ أجْرَک مِمَّن کُنْتَ تَعْمَلُ لَهُ»
شخص ریا کار در روز قیامت با چهار نام صدا زده مىشود: اى کافر! اى فاجر! اى حیله گر! و اى زیانکار! عملت نابود شده و اجرت باطل گشت، امروز هیچ راه نجاتى ندارى، پاداش خود را از کسى بخواه که براى او عمل کردى.
0نظر