به گزارش سراج24؛ تاریخ سیاست خارجی آمریکا، بهویژه در چند دهه اخیر، نمونههای متعددی از تبدیل ادعاهای امنیتی به ابزار توجیه جنگ را در خود جای داده است. برجستهترین نمونه، حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ بود؛ جنگی که با ادعای وجود سلاحهای کشتار جمعی آغاز شد، اما پس از اشغال این کشور، شواهد معتبری از وجود زرادخانه ادعایی به دست نیامد.
از بغداد تا طرابلس؛ حافظه تاریخی جهان
نتیجه این ماجراجویی نظامی، ویرانی زیرساختها، قربانیشدن هزاران انسان، گسترش ناامنی و تروریسم و بیثباتی طولانیمدت منطقه بود. در لیبی نیز مداخله نظامی سال ۲۰۱۱ با شعار حفاظت از غیرنظامیان آغاز شد، اما به فروپاشی ساختار سیاسی و سالها بحران و ناامنی انجامید.
افغانستان نیز پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، به صحنه جنگی بیستساله تبدیل شد؛ جنگی که با هزینههای هنگفت انسانی و اقتصادی، سرانجام با خروج نیروهای آمریکایی و بازگشت طالبان پایان یافت.
این تجربهها، با وجود تفاوت در زمینه و توجیهات حقوقی، یک واقعیت مشترک را آشکار میکنند: قدرتهای بزرگ میتوانند با روایتسازی سیاسی، افکار عمومی را برای جنگ آماده کنند، اما هزینه واقعی این تصمیمها را ملتهای قربانی میپردازند.
وقتی دروغ، جای سند را میگیرد
یکی از خطرناکترین ابزارهای جنگافروزی، تکرار مستمر یک اتهام تا مرز تبدیلشدن آن به واقعیتی پذیرفتهشده در افکار عمومی است. در چنین فضایی، رسانههای همسو با سیاستهای مداخلهجویانه، به جای مطالبه مستندات، به بازتاب پیدرپی ادعاها میپردازند و با بزرگنمایی تهدیدها، زمینه روانی اقدامات خصمانه را فراهم میکنند.
تجربه عراق هشدار روشنی در این زمینه است؛ کشوری که با ادعاهای قاطع درباره سلاحهای کشتار جمعی هدف حمله قرار گرفت، اما بعدها بیپشتوانهبودن بخش اصلی این ادعاها آشکار شد.
بنابراین، هیچ اتهامی صرفاً به دلیل تکرار از سوی مقامات یک قدرت بزرگ، نباید حقیقت مسلم تلقی شود. وقتی ادعا جایگزین سند و تهدید جایگزین دیپلماسی میشود، افکار عمومی باید با حساسیت بیشتری تحولات را دنبال کند.
پرونده ایران؛ تکرار سناریویی آشنا
ایران سالهاست با فشارهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و تبلیغاتی مواجه است. برنامه هستهای کشورمان نیز همواره یکی از محورهای اصلی این فشارها بوده است. در حالی که ایران بر حقوق هستهای خود در چارچوب معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای تأکید دارد، برخی جریانهای سیاسی در آمریکا و رژیم صهیونیستی تلاش کردهاند با طرح مکرر ادعاهای تهدیدآمیز، این پرونده را به مسئلهای امنیتی و نظامی تبدیل کنند.
توافق هستهای سال ۲۰۱۵ نشان داد که امکان حل اختلافات از مسیر مذاکره و سازوکارهای نظارتی وجود دارد؛ اما خروج یکجانبه دولت ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸ ثابت کرد که محاسبات سیاسی واشنگتن میتواند حتی توافقهای دیپلماتیک را نیز قربانی کند.
اکنون پرسش اساسی این است که چرا به جای پایبندی به تعهدات و تقویت مسیر دیپلماسی، همچنان ادبیات تهدید و فشار نظامی دنبال میشود؟ آیا قرار است تجربه پرهزینه عراق و لیبی، این بار با ادبیاتی تازه علیه ایران تکرار شود؟
نقش صهیونیستها در امنیتیسازی ایران
در کنار سیاستهای آمریکا، نقش رژیم صهیونیستی در تشدید فضای تقابل با ایران قابل چشمپوشی نیست. مقامات این رژیم طی سالهای گذشته بارها با طرح ادعاهای تهدیدآمیز درباره برنامه هستهای کشورمان، کوشیدهاند پرونده ایران را به مسئلهای فوری در سطح بینالمللی تبدیل کنند.
این در حالی است که امنیت منطقه با تهدید نظامی، نادیدهگرفتن حقوق ملتها و برخوردهای دوگانه تأمین نمیشود. چگونه میتوان از یکسو برای ایران محدودیت و فشار مطالبه کرد و از سوی دیگر، اقدامات و توانمندیهای نظامی رژیم صهیونیستی را از نظارت و پاسخگویی مؤثر مصون دانست؟
مطالبه جدی از سازمان ملل و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حفظ استقلال و پرهیز از تأثیرپذیری از فشارهای سیاسی است. سازوکارهای بینالمللی نباید به ابزار پیشبرد اهداف سیاسی و نظامی قدرتها تبدیل شوند.
قدرت بازدارندگی؛ مانع محاسبات غلط
ایران از ظرفیتهای دفاعی، موقعیت ژئوپلیتیکی، سرمایه انسانی و مؤلفههای مهم قدرت ملی برخوردار است؛ مؤلفههایی که محاسبه هزینه هرگونه تعرض به کشور را برای طراحان احتمالی آن پیچیده میکند.
قدرت بازدارندگی تنها به تجهیزات نظامی محدود نیست؛ انسجام اجتماعی، آمادگی نیروهای مسلح، توان علمی و فناوری و پشتیبانی مردم از استقلال و تمامیت ارضی کشور نیز از ارکان آن محسوب میشوند.
تأکید بر توان دفاعی به معنای استقبال از جنگ نیست؛ بلکه هدف، جلوگیری از جنگ از طریق افزایش هزینه هرگونه ماجراجویی و تقویت ظرفیت دفاع مشروع است. هرگونه خطای محاسباتی درباره ایران میتواند پیامدهایی فراتر از تصورات طراحان آن داشته باشد.
هوشیاری، ولایتمحوری و مطالبه اقدام
در چنین شرایطی، مهمترین سرمایه ایران، هوشیاری مردم و حفظ انسجام ملی است. دشمنان تنها با ابزار نظامی به دنبال تضعیف کشورها نیستند؛ ایجاد اختلاف داخلی، ترویج ناامیدی، تخریب اعتماد عمومی و تشدید شکافهای اجتماعی نیز از ابزارهای جنگ روانی است.
ازاینرو، بصیرت سیاسی، شناخت اهداف عملیات رسانهای و پرهیز از بازنشر اخبار تأییدنشده، مسئولیتی همگانی است. رسانهها نیز باید با روشنگری و اطلاعرسانی مستند، مانع تبدیل شایعات به مرجع افکار عمومی شوند.
در این میان، تبعیت از رهبری و حرکت در چارچوب رهنمودهای امامین انقلاب، بهعنوان محور حفظ وحدت و انسجام ملی، اهمیتی راهبردی دارد. اختلاف سلیقهها نباید به شکاف در جبهه دفاع از استقلال و امنیت کشور تبدیل شود.
همزمان، مطالبه از مسئولان نیز روشن است: تقویت آمادگی دفاعی، دفاع مستند از حقوق هستهای ملت، دیپلماسی هوشمندانه، تبیین واقعیتها در عرصه بینالمللی و صیانت از اعتماد عمومی. مقابله با تهدید خارجی بدون توجه به مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم نیز نمیتواند به انسجام پایدار منجر شود.
تجربه عراق، لیبی و افغانستان باید چراغ راه ملتها و نهادهای بینالمللی باشد. جهان نباید اجازه دهد قدرتهای مداخلهجو با تکرار اتهامات اثباتنشده، جنگ را به ملتها تحمیل کنند.
ایران خواهان جنگ نیست، اما در برابر تهدید و تعرض به استقلال و تمامیت ارضی خود نیز بیتفاوت نخواهد ماند. پیام روشن ملت ایران باید این باشد: امنیت و حاکمیت ملی موضوع معامله نیست و هیچ قدرتی حق ندارد با دروغ و تهدید، اراده خود را بر یک ملت تحمیل کند.
امروز آگاهی، وحدت، بصیرت و ولایتمحوری نخستین سنگر دفاع از کشور است؛ چراکه جنگی که با دروغ و تحریف آغاز میشود، پیش از هر چیز باید در میدان افکار عمومی و با سلاح آگاهی خنثی شود.
ح ش 955
0نظر