به گزارش سراج24؛ تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین و راهبردی‌ترین نقاط جغرافیایی جهان است؛ گذرگاهی که بخش مهمی از شریان انرژی اقتصاد جهانی از آن عبور می‌کند و هرگونه تحول امنیتی در آن، آثار مستقیمی بر بازارهای بین‌المللی، تجارت دریایی و معادلات سیاسی قدرت‌های بزرگ دارد. همین موقعیت ژئوپلیتیکی موجب شده است که این آبراه همواره در کانون توجه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشته باشد.
هرمز؛ ویترین اقتدار نظامی ایران
تردیدی نیست، اهمیت تنگه هرمز برای جمهوری اسلامی ایران صرفاً به موقعیت جغرافیایی و ظرفیت اقتصادی آن محدود نمی‌شود، بلکه این منطقه یکی از مهم‌ترین عرصه‌های نمایش اقتدار ملی و توان دفاعی کشور به شمار می‌رود. حضور مقتدرانه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در آب‌های منطقه، برخورداری از ظرفیت‌های دفاعی و آمادگی مستمر برای مواجهه با تهدیدها، نشان‌دهنده اهمیت راهبردی این منطقه در دکترین امنیت ملی ایران است.
آنچه مسلم است، تنگه هرمز برای ایران تنها یک محدوده آبی نیست، بلکه بخشی از عمق راهبردی کشور و یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت بازدارندگی آن محسوب می‌شود. هرگونه محاسبه نظامی و امنیتی درباره خلیج فارس و دریای عمان، بدون در نظر گرفتن توانمندی‌ها و اراده دفاعی ایران، محاسبه‌ای ناقص و دور از واقعیت خواهد بود.
اشراف اطلاعاتی؛ هیچ تحرکی دور از چشم ایران نیست
پر واضح است، یکی از مؤلفه‌های تعیین‌کننده در حفظ امنیت و اقتدار تنگه هرمز، اشراف اطلاعاتی و رصد مستمر تحولات منطقه‌ای است. در محیط پیچیده امنیتی امروز، قدرت نظامی صرفاً به تجهیزات و توان آتش محدود نمی‌شود، بلکه توانایی شناسایی تهدید، تحلیل رفتار بازیگران و پیش‌بینی تحولات، نقشی تعیین‌کننده در مدیریت میدان دارد.
نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با پایش مستمر تحولات پیرامونی و تحرکات نظامی در منطقه، تلاش می‌کنند تصویری دقیق از شرایط عملیاتی و امنیتی تنگه هرمز در اختیار داشته باشند. هوشیاری رزمندگان و آمادگی برای واکنش متناسب به تهدیدها، بخشی از الزامات دفاع از منافع ملی در یکی از حساس‌ترین مناطق جهان است.
روشن است در چنین شرایطی، هرگونه تحرک مشکوک یا اقدام تهدیدآمیز علیه امنیت آبراه و منافع جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب محاسبات دفاعی کشور قرار می‌گیرد. اهمیت این مسئله زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم قدرت‌های فرامنطقه‌ای همواره تلاش کرده‌اند با حضور نظامی و نمایش قدرت، بر معادلات امنیتی منطقه اثر بگذارند. با این وجود، حضور آنها به معنای برخورداری از اختیار مطلق برای تعیین سرنوشت تنگه هرمز نیست.
ادعای کنترل آمریکا؛ واقعیت میدان چیز دیگری است
در روزهای اخیر، اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره کنترل تنگه هرمز و توانایی مدیریت تردد دریایی، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا واشنگتن واقعاً قادر است اراده خود را بر این آبراه تحمیل کند؟ پاسخ به این پرسش را باید در شرایط واقعی منطقه، تحولات میدانی و جایگاه جمهوری اسلامی ایران جست‌وجو کرد، نه در فضاسازی‌های تبلیغاتی و اظهارات سیاسی مقامات آمریکایی.
واقعیت این است که تنگه هرمز منطقه‌ای نیست که بتوان با صدور بیانیه یا ادعای رسانه‌ای، معادلات آن را تغییر داد. هرگونه تصمیم درباره امنیت و تردد دریایی در این منطقه، با مجموعه‌ای از ملاحظات جغرافیایی، نظامی، حقوقی و امنیتی گره خورده است و ایران به‌عنوان یکی از کشورهای ساحلی و مهم‌ترین بازیگران امنیتی منطقه، جایگاهی تعیین‌کننده در این معادلات دارد.
کاهش شدید تردد کشتی‌ها در مقایسه با شرایط عادی پیش از بحران نیز نشان می‌دهد که شرایط دریانوردی در این آبراه با محدودیت‌ها و مخاطرات جدی روبه‌روست. گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع دریایی و رسانه‌های بین‌المللی، از افت چشمگیر عبور و مرور تجاری و تداوم نگرانی شرکت‌های کشتیرانی حکایت دارد. بنابراین، ادعای کنترل کامل و بی‌چون‌وچرای آمریکا بر تنگه، دست‌کم با واقعیت پیچیده و متغیر میدان فاصله دارد.
تردد تحت نظارت؛ اقتدار ایران فراتر از ادعاها
در شرایط کنونی، موضوع مدیریت و نظارت بر تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تقابل راهبردی تبدیل شده است. بر اساس مواضع اعلام‌شده از سوی مسئولان ایرانی، عبور شناورها تابع ضوابط و ملاحظات امنیتی است و شناورهایی که برخلاف مقررات اعلام‌شده اقدام کنند، با واکنش نیروهای مسئول مواجه خواهند شد. گزارش‌هایی نیز درباره برخورد با شناورهای متخلف و انجام عملیات شبانه منتشر شده است؛ هرچند جزئیات و دامنه این اقدامات باید با اطلاعات مستقل و معتبر سنجیده شود.
نکته اساسی آن است که اقتدار ایران در تنگه هرمز صرفاً با تعداد شناورهای عبوری یا ادعاهای رسانه‌ای سنجیده نمی‌شود، بلکه در توانایی حفظ آمادگی دفاعی، اشراف بر تحولات و صیانت از منافع ملی معنا پیدا می‌کند. ایران نشان داده است که امنیت این منطقه برایش موضوعی حاشیه‌ای و قابل چشم‌پوشی نیست و هرگونه تهدید علیه منافع کشور، در محاسبات دفاعی و امنیتی آن جایگاهی جدی دارد.
تنگه هرمز شاهرگ حیاتی اقتصاد جهان است و همین ویژگی، مسئولیت و اهمیت راهبردی ایران را دوچندان می‌کند. پیام روشن این واقعیت برای قدرت‌های فرامنطقه‌ای آن است که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز با نادیده گرفتن نقش کشورهای ساحلی و اراده ملت‌های منطقه تأمین نخواهد شد. اقتدار ملی ایران نیز نه با تبلیغات سیاسی، بلکه با آمادگی، هوشیاری و توان دفاع از منافع کشور معنا پیدا می‌کند. هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین عرصه‌های سنجش اراده قدرت‌هاست و ایران اجازه نخواهد داد جایگاه راهبردی این آبراه در محاسبات امنیتی جهان نادیده گرفته شود.
0نظر