نباید از ولع مذاکره در تله جنگ افتاد

دولت ترامپ تلاش می کند نسبت به درخواست های طرف ایرانی استراتژی بی تفاوتی را در پیش گرفته و در مرحله بعد برای آغاز مذاکرات احتمالی در آینده پیش شرط تعیین نمایند. میل طرف ایرانی باعث خواهد شد که پیش شرط های حداکثری طرف مقابل پذیرفته شود چرا که به زعم آنها امروز مذاکره با غرب و حل مناقشات تنها خواسته یک جریان خاص در داخل ایران نیست و یک باور اجتماعی است.

به گزارش سراج24؛ بر اساس آنچه مقامات آمریکایی رسماً اعلام کردند و بعد از آن منابع داخلی بر روی آن صِحه گذاشتند، تیم ایرانی در حاشیه نشست هشتادو یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد با هیات آمریکایی دیدار کرده داشته اند؛ اتفاقی که فارغ از نتایج قابل پیش بینی، «ماهیت» آن می تواند تهدید مستمر برای نظام حکمرانی کشور به شمار آید. اینکه جماعتی مستمراً اصل دیدار و گفتگوی مستقیم میان هیات های ایرانی و آمریکایی را حلال مشکلات با قابلیت پایان دهنده جنگ می دانند، کمافی سابق خطراتی را متوجه حاکمیت سیاسی و جامعه ایرانی خواهد نمود. به طوریکه از هفته ها قبل، برخی از شخصیت های سیاسی کشور در کنار انبوهی از رسانه های داخلی گفتگوی مستقیم تیم ایرانی با طرف آمریکایی را یک ضرورت حیاتی برای کشور القاء می کردند!


گروهی از این جریان رسماً نسبت به ضرورت آغاز دوباره مذاکرات مشابه برجام سخن به میان آورده و با اشتیاق فراوان احیای توافقنامه اسلام آباد را مقدمه ای بر مذاکرات حول سایر موضوعات مورد مناقشه غرب با ایران عنوان کرده اند.


تکرار چندین باره چنین گزاره ای از سوی مقامات مختلف بویژه دولتردان، نمایانگر اشتیاق زائدالوصفی است که می تواند پیامدهای غیرقابل جبرانی را کشور در عرصه بین المللی با خود به همراه بیاورد. این نوع نگرش، دستگاه محاسباتی غرب را به این باور می رساند که ایران فراتر از آنچه تصور می شود، بدلیل محاصره دریایی و اخیراً هوایی در شرایط بغرنج اقتصادی، تجاری، سیاسی و حتی نظامی به سر می برد؛ پافشاری روی گزاره مذاکره به هر قیمتی می تواند عواقب غیرقابل جبرانی را برای کشور به همراه بیاورد.


نخست آنکه دولت ترامپ تلاش می کند نسبت به درخواست های طرف ایرانی استراتژی بی تفاوتی را در پیش گرفته و در مرحله بعد برای آغاز مذاکرات احتمالی در آینده پیش شرط تعیین نمایند. میل طرف ایرانی باعث خواهد شد که پیش شرط های حداکثری طرف مقابل پذیرفته شود چرا که به زعم آنها امروز مذاکره با غرب و حل مناقشات تنها خواسته یک جریان خاص در داخل ایران نیست و یک باور اجتماعی است. مذاکرات با چنین مقدمه ای نقطه مطلوب طرف مقابل است چرا که ولع نسبت به اصل و نفس مذاکره، طبیعتاً با موضع ضعف را با خود به همراه دارد چرا که اصولاً در چنین شرایطی «توافق به هر قیمتی» هدف است. موضع ضعف می تواند منجر به کسب امتیازات فراتر از حد تصور از مذاکره کنندگان ایرانی شود و تعهدات مالایطاق را به همراه داشته باشد با این رویکرد حقوقی که «تعهدات کلی و مبهم (ذهنی)» به طرف ایرانی داده شود و «تعهدات عینی و منجز» اخذ شود. 


به زعم طرف مقابل پذیرش مذاکرات با چنین مقیاس و کیفیتی می تواند مقدمه تحدید قدرت موشکی و منطقه ای نیز باشد، البته متفاوت تر از گذشته. در شرایطی که امریکا- اسرائیل اصول حقوق بین الملل نظیر احترام به تمامیت ارضی کشورها و منع توسل به زور را با حمله به ایران زیر پا گذاشته اند، اشتیاق برای مذاکرات مجدد با تجربیات رقت بار قبلی یک نوع ساده لوحی است. اظهار نیاز فراوان نسبت به احیای فرایند مذاکره بویژه بر پایه توافقنامه اسلام آباد این تلقی را در دستگاه محاسباتی غرب ایجاد می کند که ایران در موضع ضعف بوده و می توان بار دیگر با اهرم فشار نظامی و تهدیدات برآمده از آن ایران را وادار به تسلیم حتی در حوزه های موشکی و منطقه ای کرد.


«عدم نشان دادن اشتیاق به مذاکره» از اصول اولیه و بدیهی مذاکره آنهم در سطح بین المللی است که نقطه مقابل آن می تواند پی بردن طرف مورد مناقشه به ضعف و ناتوانی های احتمالی و تنگ تر کردن حلقه های فشارهای اقتصادی و سیاسی باشد. کمااینکه هر زمانی طرف ایرانی، خود را مشتاق به مذاکره نشان داده است، طرف آمریکایی روی تشدید تحریم ها و امروز روی تنگ تر کردن حلقه محاصره دریایی و هوایی مصرتر شده است. شکل گیری مذاکره و یا توافق با چنین رویکردی قدرت چانه زنی را به حداقل ممکن کاهش، سایه جنگی دوباره را ایجاد، تحریم های بین المللی را توسعه و موجب از کف رفتن کارت ها بازی می شود که هر کدام آنها به تنهایی می تواند سرنوشت یک مقاوله نامه یا توافق بین المللی را تغییر دهد. در مذاکرات گذشته نیز طرف مقابل در مقابل شور و شعف فراگیر طرف ایرانی، به جای مذاکرات متوازن و اجرای تعهدات متناظر، «نیاز» های را به عنوان «امتیاز» جاگذاری کرد. 

اخبار مرتبط

منطق ایستادگی | روش‌شناسی پایان دائمی جنگ

دشواری دیپلماسی در سایه تنش‌های جهانی