تلاش دشمن برای متوقف‌کردن قدرت ایران در هوش‌مصنوعی

یک فعال حوزه هوش مصنوعی می‌گوید که بمباران مرکز محاسبات هوش مصنوعی دانشگاه شریف، حمله به آینده‌ای است که ساخته شده، نه ساختمانی که ویران شد.

به گزارش سراج24؛سیدمحمد محمدزاده ضیابری رئیس کمیسیون هوش مصنوعی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در ارتباط با حمله به مرکز فناوری اطلاعات دانشگاه شریف گفت:  این حمله را نباید صرفاً در سطح یک اقدام نظامی علیه یک ساختمان دید. آنچه هدف قرار گرفت، یکی از نمادهای زنده تلاش علمی کشور بود؛ جایی که نه فقط سرورها، بلکه سال‌ها سرمایه‌گذاری انسانی، دانش انباشته و امید یک نسل متمرکز شده بود.

ضیابری در ادامه گفت: برای برخی شاید این مرکز صرفاً مجموعه‌ای از  تجهیزات باشد اما در واقعیت، تبلور اراده نسلی است که می‌خواهد ایران را در لبه فناوری‌های پیشرفته نگه دارد. ارزش چنین مرکزی در تجهیزات آن خلاصه نمی‌شود، بلکه در پیوندی است که میان دانش، زیرساخت و اراده ملی ایجاد کرده است. دقیقاً همین پیوند هدف قرار گرفت. بمباران مرکز محاسبات هوش مصنوعی دانشگاه شریف، حمله به آینده‌ای است که ساخته شده، نه ساختمانی که ویران شد.

تعرض به زیرساخت‌های یک ملت
وی افزود: تلخ‌تر از خود حمله، سکوت یا حتی هم‌صدایی معدودی از کسانی است که سال‌ها از اعتبار علمی همین کشور و همین دانشگاه بهره برده‌اند اما امروز از آن‌سوی مرزها، در مسیری قرار گرفته‌اند که عملاً به عادی‌سازی یا حتی تحریک چنین حملاتی منجر می‌شود. مسئله فقط اختلاف نظر نیست؛ بحث بر سر درک حداقلی از منافع ملی و مرزهای اخلاقی است. وقتی هدف، مراکز علمی و حتی زیرساخت‌های عمومی غیرنظامی مانند تأسیسات انرژی قرار می‌گیرد، دیگر نمی‌توان این اقدامات را در قالب ادعاهای سیاسی یا حقوق بشری توجیه کرد. اینجا با تعرض به زیرساخت‌های یک ملت مواجهیم. کسانی که به هر دلیل، آگاهانه یا ناآگاهانه، در این مسیر قرار می‌گیرند، باید به این پرسش پاسخ دهند که در برابر چنین واقعیتی چه موضعی دارند.

هوش مصنوعی امروز دیگر یک فناوری حاشیه‌ای نیست
وی در ارتباط با جایگاه هوش مصنوعی و دلیل هدف قرار گرفتن چنین مرکزی عنوان کرد: هوش مصنوعی امروز دیگر یک فناوری حاشیه‌ای نیست. همان‌طور که برق در انقلاب صنعتی یا نفت در قرن بیستم پایه شکل‌گیری قدرت بودند، امروز هوش مصنوعی به یکی از زیرساخت‌های اصلی قدرت، ثروت و امنیت تبدیل شده است. این موضوع فقط در اقتصاد نیست؛ در میدان جنگ هم به‌وضوح دیده می‌شود. درگیری‌های اخیر نشان داد که دقت هدف‌گیری، سرعت تصمیم‌گیری، جنگ الکترونیک و حتی مدیریت افکار عمومی، همگی به شدت به الگوریتم‌ها و تحلیل داده وابسته‌اند. میدان نبرد عملاً به قلمرو داده و محاسبه منتقل شده است. در چنین شرایطی، حمله به یک مرکز محاسباتی، تلاشی برای کند کردن حرکت کشوری است که در حال نزدیک شدن به این لایه از قدرت است. این یعنی طرف مقابل، اهمیت موضوع را به‌خوبی درک کرده است.

نقش دانشگاه شریف در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی از جمله سکوی ملی

ضیابری در ارتباط با نقش دانشگاه شریف در توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، از جمله سکوی ملی، عنوان کرد: دانشگاه صنعتی شریف در سال‌های اخیر یکی از نقاط تمرکز تلاش‌ها برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در کشور بوده است. از جمله راه‌اندازی سکوی ملی هوش مصنوعی که با هدف ایجاد یک بستر مشترک برای توسعه، استقرار و بهره‌برداری از مدل‌ها و خدمات هوش مصنوعی شکل گرفت.

این کارشناس هوش مصنوعی در ادامه گفت: طبیعی است که درباره نحوه طراحی، اجرا و حکمرانی چنین سکوهایی نقدها و بحث‌های جدی وجود داشته و دارد؛ اما اصل ماجرا، یعنی تلاش برای ایجاد زیرساخت ملی در این حوزه، یک ضرورت انکارناپذیر است. حتی اگر در مسیر اجرا کاستی‌هایی وجود داشته باشد، نفس شکل‌گیری چنین ظرفیت‌هایی نشان می‌دهد که کشور در حال حرکت به سمت ایجاد لایه‌های زیرساختی هوش مصنوعی است؛ و همین موضوع است که آن را به هدفی معنادار برای دشمن تبدیل می‌کند.

ضیابری در توضیح پیام این اتفاق برای سیاست‌گذاران و مسئولان اظهار کرد: این اتفاق بیش از هر چیز یک هشدار جدی است. سال‌هاست گفته می‌شود که توسعه هوش مصنوعی، صرفاً با خرید تجهیزات گران‌قیمت و متمرکز کردن آن‌ها در چند نقطه محقق نمی‌شود. زیرساخت این حوزه باید توزیع‌شده، تاب‌آور، متنوع و مبتنی بر معماری درست باشد.

وی در ادامه گفت: وابستگی شدید به تجهیزات خاص و خارجی، آن هم در شرایط تحریمی، و تمرکز آن‌ها در نقاط محدود، عملاً این زیرساخت‌ها را به اهدافی آسیب‌پذیر تبدیل می‌کند. اینکه همه سرمایه‌گذاری‌ها را بر روی سخت‌افزارهای خاص و گران‌قیمت متمرکز کنیم، بدون توجه به بهره‌وری، امنیت، معماری کلان و استفاده از ظرفیت‌های داخلی، خطایی است که هزینه‌های آن فقط اقتصادی نیست و می‌تواند به یک آسیب راهبردی تبدیل شود. زیرساخت واقعی، صرفاً با خرید ساخته نمی‌شود؛ با طراحی درست، تنوع‌بخشی، و اتکا به دانش و توان داخلی شکل می‌گیرد.

ضیابری همچنین عنوان کرد: نکته‌ای که به نظر می‌رسد در محاسبات طرف مقابل نادیده گرفته شده، ماهیت واقعی قدرت است. ساختمان‌ها را می‌توان ویران کرد، تجهیزات را می‌توان از کار انداخت، اما دانشی که در ذهن‌ها شکل گرفته، قابل بمباران نیست. آنچه در شریف و ده‌ها مرکز علمی دیگر ایجاد شده، صرفاً مجموعه‌ای از ماشین‌ها نیست؛ یک زیست‌بوم دانشی است که قابلیت بازسازی و تکثیر دارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تجربه هم نشان داده که هر زمان فشار بیرونی افزایش یافته، ظرفیت‌های درونی فعال‌تر شده‌اند. از این منظر، این حمله بیش از آنکه یک موفقیت باشد، یک خطای محاسباتی است. خطایی در درک اینکه قدرت یک کشور، صرفاً در زیرساخت‌های فیزیکی خلاصه نمی‌شود، بلکه در نیروی انسانی، دانش انباشته و اراده برای پیشرفت ریشه دارد. و دقیقاً به همین دلیل است که این مسیر، با هیچ بمبارانی متوقف نخواهد شد.

اخبار مرتبط