پرونده مک فارلین و دست‌های پنهان

پرونده مک فارلین و دست‌های پنهان

به گزارش سراج24، مهدی گیوه کی- جنگ ایران و عراق، حادثه تاریخی و سرنوشت سازی بود که در بستر مجموعه ای از عوامل و زمینه ‏های مختلف شکل گرفت و از تاریخ 31 شهریور سال 1359 با تجاوز عراق آغاز شد و در 29 مرداد ‏‏67پس از پذیرش قطعنامه از سوی ایران به پایان رسید. ‎
قضیه معروف مک فارلین در سال 1365 هم یکی از مواردی است که طی این هشت سال برای دستگاه ‏دیپلماسی ونظامی ایران بوجود آمد‏‎.‎
این جریان موضوعی است که هنوز همچنان دارای ابعاد ناشکافته و ناگفته ایست که شاید مسئولان روزی ‏درباره آن سخن بگویند. هم اکنون پس از 23 سال که از این واقعه می گذرد ، به نظر می رسد زمان ‏مناسبی برای بازگشایی وبازخوانی بخشی از این جریان باشد‏.زمان : 13 آبان 1365 سالگرد تسخیر سفارت آمریکا
مکان : تهران‎ ‎حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی رییس وقت مجلس شورای اسلامی در سخنرانی خود در سالگرد تسخیر ‏سفارت آمریکا توسط دانشجویان پیرو خط امام دست به یک افشاگری داغ زد. وی در این سخنرانی به ‏سفر" رابرت مک فارلین" مشاور امنیت ملی کاخ سفید با نام مستعار" شون دولین" همراه با پاسپورت ‏ایرلندی به تهران اشاره می کند.البته پیش از افشاگری 13 آبان هاشمی رفسنجانی مجله عربی الشراع ‏چاپ بیروت در شماره دوم نوامبر 1986 (11 آبان 1365) این خبر را فاش کرده بود .این که این خبر ‏چگونه سر از الشراع در آورد و ناگهان به خبر روز تبدیل شد و این که چه کسی این خبر را به الشراع ‏داده بود خود جای سوال دارد‏‎.به هر حال "مک فارلین " به همراه یک فروند هواپیمای حامل اسلحه های خریداری شده توسط جمهوری ‏اسلامی وارد ایران شد‏‎.‎
کلت ، کیک و انجیل امضاشده توسط رونالد ریگان (رییس جمهور وقت آمریکا) هدایای همراه مک ‏فارلین بود که به نشانه حسن نیت همراه خود آورده بود‏‎. ‎
علی اکبر هاشمی رفسنجانی در مورد ماجرای مک فارلین در سال 1366 به کیهان هوایی می گوید: « از ‏همان روزهای اولیه جنگ همه دنیا می دانستند که سیستم نظامی ما به دلیل برجای ماندن از زمان شاه ‏مخلوع ، آمریکایی و غربی است و همه می دانند که کشوری که از نظر سطح ترقی مثل ایران است ‏قدرت اینکه امکانات را خودش تهیه کند ندارد ، لذا برای ما کاملا طبیعی بود که سیستم نظامی موجود را ‏حفظ کرده و آن را تدارک کنیم».‎
هاشمی رفسنجانی انجیل اهدایی توسط ریگان را در مجلس به نمایش میگذارد
همین امر سبب شد که ایران برای تداوم جنگ با عراق و دفاع از کشور درصدد تامین تسلیحات خود ‏برآید‎.‎
رفسنجانی در ادامه مصاحبه خود با کیهان هوایی با اشاره به نقش دلالان اسلحه در این قضیه می گوید:« ‏شاید ده یا بیست بار از مسئولان کشور شنیدید که مابه هر حال از جیب همین غربی ها ، دلال ها و یا ‏کمپانی های غربی آنها را بیرون می آوردیم با واسطه ، بی واسطه ، گرانتر و گاهی ارزانتر‏».‎
طبق گفته های هاشمی رفسنجانی ایران با استفاده از دلال هایی چون منوچهر قربانیفر و یا عدنان ‏خاشقچی به خرید موشک های هاگ ، قطعات اف 14 و.... می پردازد. سوی دیگر این قضیه که ‏آمریکایی ها بودند خیال می کردند که می توانند از نفوذ معنوی جمهوری اسلامی بر مقاومت اسلامی ‏بویژه در لبنان برای آزادی گروگانهای امریکایی استفاده کند و به همین دلیل به ایران اسلحه می فروختند. ‏از سوی دیگر در این جریان رژیم صهیونیستی نیز یک پای ماجراست . حضرت امام خمینی (ره) وقتی ‏متوجه ورود اسراییل به بازار خرید اسلحه ایران می شوند می فرمایند: « اسراییل دست به دریا هم که ‏بزند دریا نجس می شود‏‎».اما اسراییل که دنبال مقاصد شوم خود بود دست از رفتار خود برنمی دارد و وارد گفتگو با آمریکا می ‏شود و در نهایت پیشنهاد فروش اسلحه به ایران از طریق آمریکا را می دهد. استدلال اسراییل این بود که ‏تا موقعی طرفین درگیر در جنگ به بن بست نرسیده اند باید از طولانی شدن جنگ دفاع کرد و پیشنهاد ‏فروش اسلحه به ایران هم روی همین استدلال استوار بود‏‎.‎
سرهنگ اولیور نورث در یکی از خیابانهای تهرانپس از افشای جریان ورود مک فارلین به تهران که به دستور حضرت امام خمینی (ره) صورت گرفت و ‏در حالی که رژیم صهیونیستی به نوعی در این قضیه زیر سوال رفته بود بیانیه ای ازسوی اسحاق ‏شامیرمنتشر شد که در آن تاکید شده بود که « دولت اسراییل تایید می کند که به درخواست آمریکا در ‏انتقال تسلیحات به تهران همکاری کرده است ووجه این تجهیزات توسط یک نماینده ایرانی به بانکی در ‏سوئیس واریز شده است‏‎.»‎نام فرد مورد ادعای اسرائیل هرگز افشانشد اما نام دو دلال دیگر که هاشمی رفسنجانی نیز به آنها اشاره ‏کرده بود پس از این افشاگریها برسر زبانها افتاد ، منوچهر قربانی فر و عدنان خاشقچی سرمایه دار اهل ‏عربستان سعودی‎ .‎ارتباط قربانیفر و خاشقچی چگونه شکل می گیرد؟
خود خاشقچی در مصاحبه ای با مجله آلمانی اشترن در 1985 که در کیهان نیز چاپ شد در این زمینه ‏می گوید‎:‎
‎» ‎من و قربانی فر در یک نمایشگاه فرش در آلمان با هم آشنا شدیم . قربانیفر در تحلیلی ادعا کرد که در ‏ایران سه خط سیاسی وجود دارد . خط اول از نظر سیاست داخلی و خارجی طرفدار غرب است ، خط ‏دوم در سیاست حالت رادیکال و بنیاد گرایی دارد وخواهان صدور انقلاب است و خط سوم از نظر ‏سیاست خارجی موضعی خصمانه نسبت به غرب دارد ولی از نظر خط سیاست اقتصادی لیبرال است . ‏وی (قربانیفر) به من (خاشقچی) پیشنهاد داد که به خط اول کمک کنیم تا رادیکال ها کنار گذاشته شوند‏‎ ».خاشقچی کیست؟
خاشقچی یک سرمایه دار عربستانی است که بنابر شواهد ارتباطات گسترده ای با رهبران منطقه ‏خاورمیانه داشته است. وی بنا بر تحلیل قربانی فر و برای عملی کردن این پیشنهاد به سراغ سعودیها می ‏روند اما آنها قبول نمی کنند که این نقش را بازی کنند. وی سراغ مصری ها هم میرود اما بنا بر دلایلی ‏آنها هم حاضر نمی شوند نقش این حلقه واسط را اجرا کنند. خاشقچی در نهایت ملاقاتی بین قربانیفر و ‏رییس سابق موساد در 15 جولای 1985 ترتیب می دهد و سپس نامه ای به مک فارلین مشاور امنیت ‏ملی کاخ سفید می نویسد‎.‎ در سپتامبر 1985 اولین محموله اسلحه خریداری شده توسط ایران ، شامل یک هواپیما پر از موشک ‏‏"تاو" و" هاوگ" از تل آویو به تبریز آمد. به نوشته روزنامه کیهان در سال 65 اسراییل انتظار داشت که ‏در پی این اقدام ، ویلیام باکلی مسئول دفتر سیا در بیروت آزاد شود غافل از اینکه وی مرده بود و سیا خبر ‏داشت ولی اسرائیل را در جریان قرار نداده بود‏.هاشمی رفسنجانی چه می گوید؟
هاشمی رفسنجانی در سال 82 به روزنامه همشهری در مورد مک فارلین می گوید: « مک فارلین که به ‏ایران آمد، بنا بود مقدار قابل توجهی سلاح هم بیاورد. اما چند کانتینر قطعات مورد نیاز ما را با هواپیما ‏آوردند. تعدادی موشک هاگ اسرائیلی هم آوردند که مدتها در فرودگاه ماند و آنها مجبور شدند پس ‏بگیرند‎».هاشمی رفسنجانی می افزاید: « آنها (آمریکایی ها) قطعات مورد نیاز ما را گران حساب کردند. 5 یا 6 ‏میلیون دلار اضافه می خواستند. مثلا از رقم 22 میلیون دلاری، ما فقط 14 میلیون دلار دادیم و بعد ‏متوجه شدیم می خواهند مبلغ اضافه را از ما بگیرند و به کنتراهای نیکاراگوا بدهند که ما ندادیم. برای این ‏موضوع مدتی کشمکش بود‏‎».برخی براین باورند که سفر مک فارلین به تهران برنامه ریزی کاخ سفید برای تحقق بخشیدن به تحلیلی ‏بود که قربانی فر دلال اسلحه به زبان رانده بود . جان کستر یکی از مقامات آمریکایی نیز در تایید این ‏مدعا می گوید: « مسئله سرنگونی دولت ایران مطرح نیست بلکه تغییر سیاست های آن مورد نظر است ‏‏.» این در حالی است که تحلیل قربانی فر کاملا اشتباه بود و به نظر می رسد آمریکایی ها در این مورد ‏اشتباه بزرگی مرتکب شدند‏.هاشمی رفسنجانی پس از ورود مک فارلین ودر مورد محموله مشکوک تبریز به کیهان در تاریخ ‏‏17/01/1366 می گوید‎:‎‎....» ‎اینها 4-5 سال است که زحمت می کشند تا بگویند ایران از اسراییل اسلحه خریده است . البته ما در ‏اینجا ضرر کردیم وقبول هم داریم ولی دنیا فهمید که ما نمی دانستیم ........ یک بار فهمیدیم که یک جریان ‏اسراییلی در این قضایا دخالت دارد جلوی تخلیه سلاحها را گرفتیم و دستور دادیم که ان را ‏برگردانند......» این سخن هاشمی رفسنجانی در آینده مورد تایید اعضای کمیسیون تاور نیز قرار می گیرد ‏و آنها نیز تایید می کنند ایران محموله موشکهایی که روی آن آرم اسراییل بود را برگشت داده است‏‎.‎رابرت مک فارلین که با نام شون دولین و با پوشش امنیتی وارد ایران شده بود پس از افشاگری امام ‏‏(ره) و فهمیدن اینکه ایران در این قضیه دست برتر را دارد در نهایت با خفت مجبور به ترک تهران شد‏‎. ‎مشاورمیرحسین موسوی عامل اصلی محسن رضایی سال 87 درباره ماجرای مک فارلین گفت : البته در رابطه با ماجرای مک فارلین ما بهتر ‏می توانستیم عمل کنیم و به جای افشاگری می توانستیم از آنها فیلمبرداری کنیم که اگر خواستند کاری ‏بکنند ما سند و مدرک داشته باشیم و می توانستیم از همان فیلم استفاده کنیم و پشت صحنه جنگ، ‏ارتباطات را ادامه دهیم و این ارتباطات هرگاه هم توسط خودمان افشا می شد زلزله یی در منطقه پشت ‏سر صدام به وجود می آورد و ما می توانستیم بهتر آن را ادامه دهیم که تاثیری در موضع گیری های ‏انقلابی ما نداشته باشد اما آن موقع سیستم دیپلماسی کشور آنقدر پیچیده نبوده که اکنون است. رضایی ‏افزود: مدتی بعد از تمام شدن ماجرا وقتی مجله «الشراع» در لبنان این خبر را فاش کرد، ایران احتمال ‏داد که نکند این جریان از کانال صهیونیست ها و امریکایی ها لو برود لذا به ابتکار عمل دست زد و ‏ماجرا را افشا کرد. وی گفت: اصل جریان از شخص محسن کنگرلو که مشاور آقای میر حسین موسوی ‏درنخست وزیری بود، شروع شده بود. این فرد کارهای خود را با آقای هاشمی پیش می برد و هنگامی که ‏ما متوجه شدیم در تهران اتفاقاتی در جریان است وارد ماجرا شدیم و محسن کنگرلو را به عنوان رابط ‏دوم قرار دادیم و آقای وردی نژاد را که معاون اطلاعات سپاه بود و بعداً مسوول خبرگزاری جمهوری ‏اسلامی شد به عنوان رابط اصلی قرار دادیم. در واقع ابتکار عمل را به دست گرفتیم تا ببینیم پشت صحنه ‏چه می گذرد. اما تشکیلات مهدی هاشمی در دفتر آقای منتظری بودند که آن را به مجله «الشراع» ‏کشاندند چراکه در آن موقع آقای منتظری قائم مقام رهبری بودند و نفوذ زیادی داشتند. در رابطه با این ‏مطلب هم حضرت امام اطلاع داشتند و خود ایشان به آقای هاشمی گفتند که آن را طرح کنند اما مثل ما آن ‏جزئیاتی را که آقای هاشمی در جریانش بودند حضرت امام مطلع نبودند.‏ در مذاکرات دو طرف چه گذشت؟
بر اساس گزارش نشریه داخلی اداره سیاسی سپاه، در اولین دوره مذاکرات که به مدت 2 ساعت برگزار ‏شد، مک ‏فارلین حضور خود در ایران را به منظور ایجاد پل ارتباطی بین دو کشور اعلام و آمادگی ‏دولت متبوعش برای ‏تامین برخی اقلام مورد نیاز ایران را بیان کرد‏‎.‎
بنابراین گزارش، در دور دوم مذاکرات که به مدت نیم ساعت برگزار شد، مک فارلین اعلام کرد که من ‏در سطح ‏وزیر هستم و انتظار دارم با مقامات تصمیم گیرنده ملاقات نمایم در غیر این صورت می توانید ‏با کارمندان من ‏صحبت کنید‎.‎
سومین دور مذاکرات که بدون حضور مک فارلین با دیپلمات های دون پایه ایرانی انجام شد و به 6 ‏ساعت به طول ‏انجامید نیز پس از بحث های سنگین و فراوان از سوی طرفین و بدون حصول توافق به ‏پایان رسید. در پایان این ‏دور مذاکرات "هوارد تیچر" برای جلب نظر طرف ایرانی، بخشی از تهدیدات ‏شوروی سابق علیه ایران نظیر ‏استقرار 26 لشکر در همجواری مرزهای ایران را یادآور شد و به نقل از ‏مک فارلین اعلام کرد‏‎:‎
‎»‎با رییس مجلس آقای رفسنجانی، آقای موسوی نخست وزیر و رئیس جمهور ملاقات خواهد کرد. آیا می ‏توانیم ‏ترتیب یک ملاقات سری میان مک فارلین و رهبران شما را بدهیم‎».سرانجام در خواست آمریکایی ها به امام و مسوولین بلند پایه جمهوری اسلامی منتقل و ادامه مذاکرات ‏تحت تاثیر ‏نظر امام (ره) قرار گرفت که پس از شنیدن گزارش فرموده بودند: «هیچ یک از مسوولان با ‏آنها مذاکره نکنند‏‎».
به عقیده کارشناسان، به نظر می رسد این حرکت آمریکایی ها در چارچوب ترسیم تصویری دوگانه از ‏سیاست ‏جمهوری اسلامی صورت می گرفت و امام (ره) با علم به این نکته مقامات جمهوری اسلامی را ‏از مذاکره با ‏هیات آمریکایی منع کردند‏‎. ‎
‎ ‎طی چهارمین و پنجمین دور گفتگوها پیرامون موضوعاتی همانند راهکارها و موانع آزادی گروگانهای ‏آمریکایی ‏در لبنان، فروش سلاح به ایران، تهدیدات احتمالی شوروی سابق علیه ایران و پشتیبانی آن از ‏عراق در جنگ و ‏نحوه خاتمه جنگ و ... تبادل نظر شد‎.‎
در دور ششم مذاکرات به علت عدم دستیابی به نتیجه دلخواه برای هیات آمریکایی و ابراز تمایل آنها برای ‏‏بازگشت، در حالی که هیات آمریکایی پیش نویس پیشنهاد خود برای تکامل تدریجی روابط را تسلیم کرده ‏بودند، ‏گذرنامه خود را دریافت نمودند‏‎.‎
در آخرین دور گفتگو که در روز هفتم خرداد 1365 برگزار شد، مک فارلین با اظهار تاسف به اینکه ‏فرصت ‏مهمی را از دست داده است، بر شکست تاکتیک فشار و دیپلماسی و حربه چماق و شیرینی ‏واشنگتن در قبال ایران ‏در این واقعه، مهر تایید زد‏‎.‎رسوایی "ایران گیت " برای ریگان
اما این قضیه پس از ورود مک فارلین به آمریکا ابعاد جدیدی پیدا می کند که رسوایی بیشتری برای ‏آمریکایی ها به بارمی آورد و به بحران " ایران گیت " معروف می شود. بحران آمریکا ایجاد ارتباط با ‏ایران نبود بلکه آنها با عواید مالی حاصل از فروش اسلحه به ایران به ضد انقلابیون نیکاراگوئه ، ‏کنتراها، کمک مالی می کردند‏‎.‎

روی جلد مجله تایمبه نوشته کیهان در آن زمان : « ایران پول اسلحه را به حساب بانک " لیکر سورس" ژنو ریخته بود و ‏الیور نورث که همراه مک فارلین به تهران نیز امده بود امکان برداشت از آن حساب را داشت و وی ‏مازاد این پول را به حساب دوستان خود در نیکاراگوئه واریز می کرده است‏‎».
پس از این رسوایی و افشاگری که آمریکا در عملیاتی دوجانبه در ایران و نیکاراگوئه علیه دولت اورتگا ‏رهبر "ساندنیست ها" انجام داده بود ریگان با ناراحتی از افشای این مسئله کمیته ای سه نفره که در راس ‏انها سناتور " جان تاور" قرار داشت تشکیل داد وبه آنها ماموریت داد تا این موضوع را بررسی کنند . ‏این کمیته سه نفره به کمیسیون تاور معروف شد‏‎.‎
این کمیسیون ماموریت میابد تا نقش شورای امنیت ملی آمریکا را در بحران معروف به ایران گیت ‏بررسی کند. رابرت مک فارلین افسر پیشین نیروی دریایی و مشاور امنیت ملی آمریکا متهم اصلی این ‏پرونده است . پس از وی جان پویند دیگر مشاور امنیت ملی کاخ سفید ، اولیور نورث افسری که حق ‏برداشت پول از حساب سوئیس را داشت و سپس ویلیام کیسی رئیس سیا و دونالد ریگان رییس جمهور ‏آمریکا قرار داشتند. اولیور نورث در عملیات سال 1980 آمریکا در طبس برای آزادی گروگانهای ‏سفارت آمریکا نیز شرکت داشت‏‎ .‎
در 15 نوامبر 1986 ریگان اعتراف کرد که" 18 ماه است ارتباط سیاسی محرمانه ای با ایران دارم". ‏در نهایت در 21 نوامبر 1987 کنگره امریکا ریگان را مسئول همه اشتباهات مک فارلین معرفی کرد . ‏کمیسیون تاور نیز ریگان را متهم کرد . پس از اصرار فراوان کنگره آمریکا مبنی بر کشف مقصرین ‏بحران ایران گیت که پس از مشخص شدن کمک آمریکا به کنتراها در نیکاراگوئه به ایران کنترا معروف ‏شد در 22 مارس 1987 پس از دوسال از گذشتن ماجرا ، مک فارلین با خوردن تعداد زیادی قرص ‏والیوم دست به خودکشی زد‏. ‎
به هرحال هشت سال جنگ ایران وعراق در مرداد1367 با پذیرش قطعنامه 598 از سوی جمهوری ‏اسلامی به پایان رسید، قطعنامه ای که امام خمینی (ره)، از آن به نوشیدن جام زهر تعبیر کردند، ایشان ‏در پیام معروف قطعنامه از واقعیتهایی در مورد جنگ سخن گفتند که در اینده آشکار خواهد شد. هنوز ‏معلوم نیست آیا هم اکنون پس از گذشت بیش از20 سال از پایان جنگ آیا وقت آن رسیده که این واقعیتهای ‏ناگفته که یکی از آنها همین قضیه مک فارلین است، آشکار شود یا خیر؟.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

فیلم| پیام مهمی که بعد از آشوب‌های ایران برای آمریکا و کشورهای منطقه ارسال شد

فیلم| تسویه حساب آمریکایی‌ها با ایران در عراق

پوستر| مذاکره: راه نفوذ

0 نظر

ارسال نظر

capcha