یکشنبه 28 آبان 1396

فارسی
logo
seraj24
کد خبر: 167667
بایدهای لایحه بودجه در ایران
بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم.

به گزارش سراج24 ، «مجید گودرزی» در یادداشت روزنامه «جوان» نوشت:

بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم در نتیجه اصلاحیه بودجه و متمم بودجه می‌تواند ابزارهای سودمندی برای به‌روزرسانی و مؤثرتر کردن بودجه باشد. اغتشاش امر مالیه هم باعث اختلال امور ملکی است. متأسفانه دولت ایران سال‌هاست گرفتار این اختلال و مرض مالی است.‌ ناصرالملک، وزیر مالیه دوره قاجار با چنین تعبیری، اولین لایحه بودجه ایران را در سال ۱۲۸۶ به اولین مجلس شورای ملی برد.

با گسترش علم، دانش بودجه‌ریزی هم رشد چشمگیری داشته است و در سالیان اخیر نرم‌افزارهای پیشرفته‌ای برای رصد بودجه به کارگیری شده است. بودجه‌ها در انواع مختلفی بسته به نوع فعالیت تنظیم می‌شوند، اما جای تأسف دارد با گذشت نزدیک به یک قرن از تنظیم اولین بودجه کشور در سال ۱۲۸۶ هنوز هم در کشور ما بخش عظیمی از بودجه به صورت سنواتی و تنها با افزودن مبلغی به بودجه سال قبل به اندازه نرخ تورم تنظیم می‌شود. این بودجه تناسب بسیار کمی با تحولات روز دارد و برخی اوقات ریشه برخی امور به سال‌ها قبل برمی‌گردد. از نظر کارشناسان بودجه‌ سنواتی چون ارتباط کمی با آینده و حتی حال حاضر دارد «بودجه مرده» محسوب می‌شود. مقتضیات کشور و برنامه‌های بلندمدت در بودجه‌ سنواتی بسیار محدود بوده و هزینه‌ها، برنامه‌ها را خیلی کم هدایت و حمایت می‌کند. 

در بودجه‌ها مهم‌ترین نقطه ضعف سهم‌خواهی‌هاست که متأسفانه نمایندگان ملت فارغ از اصل هزینه- فایده می‌خواهند سهم بیشتری از بودجه را به حوزه انتخابی خود اختصاص دهند. آمایش سرزمینی در بودجه‌ای که با سهم‌خواهی بسته شده است، نادیده گرفته می‌شود و گاهی هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل می‌کند. قدرت لابی نمایندگان هم وضع را بدتر می‌کند. نمونه‌ عینی و فاجعه‌بار این امر در احداث سدهای فراوان و غیرضرور در حوضه آبریز دریاچه ارومیه است‌. دسترسی نامحدود به اعتبارات سدسازی و بی‌توجهی به مسائل زیست‌محیطی واقعاً فاجعه‌بار است، اما این مهم کمتر در ملاحظات سیاسی نمایندگان گنجانده می‌شود. فاجعه را به نبود یا کاهش بودجه ترجیح می‌دهند. آنها باید بدانند فقط برخی طرح‌ها در حوزه انتخابی آنها دارای توجیه است. فشار برای جذب و اجرای برخی طرح‌ها باعث انحراف منابع از طرح‌های پربازده به سمت طرح‌های کم‌بازده یا حتی مضر می‌شود. 

از سوی دیگر وجود حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان طرح نیمه‌تمام نشان از آن دارد که کلنگ‌زنی از بهره‌برداری مهم‌تر است! بسیاری از این طرح‌ها نه در زمان گذشته و نه در زمان حال توجیه اقتصادی نداشته و سرمایه‌گذاری ناقص حجم بسیار بزرگی از نقدینگی کشور را به سمت طرح‌هایی برده است که بهره اقتصادی آنها در حالت نیمه‌تمام برای کشور و منطقه «صفر مطلق‌» است و باعث تاراج منابع ملی شده و زیان گسترده‌ای را بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است. 

نبود آموزش در بخش بودجه‌نویسی، تصویب و اجرای آن بسیار عیان است. برای بیان ضعف‌های آموزشی در بخش بودجه کل کشور همین قدر کافی است که گفته شود با وجود جهش‌های بی‌نظیر در آموزش عالی کشور در سال‌های اخیر که حتی ظرفیت‌ها از تعداد دانشجویان فراتر رفته است، ما هنوز هم رشته‌ای به نام بودجه در آموزش عالی نداریم. 

بودجه گسترده‌ترین، پیچیده‌ترین و مهم‌ترین لایحه دولت به مجلس است که تاکنون برای آن یک رشته دانشگاهی تدوین نشده است. ضعف شدید آموزش‌های آکادمیک مانع از آن شده است که بودجه‌ریزی وارد فاز علمی شود و هنوز هم به صورت سنتی تنظیم می‌شود. حتی اگر به فرض محال بودجه‌ای کارشناسی شده (‌در نبود رشته دانشگاهی وجود کارشناس بودجه محال است) تنظیم شود، باز هم ضعف آموزش مانع از اجرای بودجه متناسب با طرح‌های بالادستی و به صورت اقتصادی می‌شود. حسابداران در این سیستم معیوب وظیفه‌ حسابداری و هم بودجه را انجام می‌دهند، اما حسابداری ارتباط کمی با بودجه دارد. جسم بودجه در حسابداری بررسی می‌شود و روح بودجه که شامل اهداف، برنامه و مأموریت‌هاست کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. 

تفریق بودجه هم یکی از بحث‌هایی است که از ضعف‌های بنیادین رنج می‌برد و بدتر از آن اینکه با تسویه‌حساب‌های جناحی همراه شده است؛ به همین خاطر قابلیت اعتماد به آن به شدت کاهش یافته است. 

آنچه گریزناپذیر است، اینست که باید آموزش‌های بودجه‌ای پایه‌ریزی و در غالب رشته‌ بودجه هر چه زودتر برای آموزش اصولی و آکادمیک کارشناسان بودجه راه‌اندازی شود.  برای تقویت تأثیر بودجه در رشد و توسعه اول باید سهم‌خواهی‌ها برداشته شود و درثانی تفریق بودجه بدون نگاه سیاسی باشد تا از اعتبار کافی برخوردار شود.  آنچه مسلم است بودجه تمام طرح‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را پوشش می‌دهد و نمی‌توان به توسعه کشور بدون توسعه بودجه‌ریزی دست یافت.

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار

ماجرای شهادت امام رضا(ع) از زبان «اباصلت هروی»
محکومیت پزشک مرحوم کیارستمی به پرداخت دیه
"ایتالیا ایتالیا" ؛ نمایش غلوآمیز روابط عاشقانه
8 نفر برای ریاست فدراسیون چوگان نامزد شدند
زمان برکناری موگابه از ریاست‌جمهوری زیمبابوه
دربی سرد مادرید برنده نداشت
ظریف به ترکیه رفت
ناپولی با شکست میلان به صدرنشینی‌اش ادامه داد
قطع نوار پیروزی‌های اوستنده با رضاییان
تغییر زمان نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال
دانش‌آموزان زلزله‌زده به چه حمایت‌های روانی نیاز دارند؟
ممنوعیت حضور دو شغله‌ها و بازنشسته‌ها در 3 پست انتخابات کمیته ملی المپیک
آخرین وضعیت از حادثه آزمایشگاه مدرسه
تخلیه بار کمک‌های مردمی توسط روحانیون +عکس
مهاجم سابق پرسپولیس: گل بزنم خوشحالی نمی کنم
ظریف عازم ترکیه شد
رییسی: مردم کرمانشاه را تنها نمی‌گذاریم
کارکنان بیمه سلامت حقوق یک روز خود را به زلزله زدگان کرمانشاه اختصاص دادند
دشمن با کوچک‌ترین حرکت موجبات شکست سنگین خود را رقم می‌زند‌
برد پُر گل هیرنفین با بازی قوچان‌نژاد
ترکیب رسمی میلان و ناپولی معرفی شد
برگزاری مسابقات مشترک کشتی سنتی کره باIZSF
جشنواره گل یاران قوچان‌نژاد و پیروزی خانگی تیم انصاری‌فرد
چرا زلزله هم سیاسی می شود؟
رئیسی: دشمنان نمی‌خواهند جامعه ما پیشرفت کند
سویا در خانه به برتری رسید
پیروزی المپیاکوس با انصاری‌فرد
مدیرعامل باشگاه شهرداری ماهشهر انتخاب شد
ادعای پاریس مبنی بر دور نگه داشتن بیروت از منازعات منطقه ای
رکوردشکنی تاریخی خط دفاعی بارسلونا
حزب‌حاکم‌زیمبابوه: موگابه یکشنبه از ریاست‌جمهوری برکنار می‌شود
قوچان‌نژاد در ترکیب هیرنفین مقابل توئنته
حضور فرمانده سپاه کردستان در مناطق زلزله‌زده کرمانشاه
۱۱۶ برنامه هفته بسیج در عجبشیر اجرا می‌شود
تساوی ارزشمند اوراوا ردز ژاپن در زمین الهلال
برتری خانگی قاطعانه پاری‌سن‌ژرمن مقابل تیم رانیری
مردم ۷ روستایی زلزله زده کرمانشاه نیاز به اسکان دائم دارند
جک استراو: عربستان مستبدترین کشور دنیاست
رد ادعای دخالت ایران در حمله موشکی به فرودگاه ریاض
رئیسی: دشمنان نمی‌خواهند جامعه ما پیشرفت کند
اعلام زمان نشست خبری مرزبان و شفر
پیروزی قاطعانه بارسلونا مقابل لگانس
پیکر همرزم "سردار شهید املاکی" در دل خاک آرام گرفت + تصاویر
رد ادعای دخالت ایران در حمله موشکی به فرودگاه ریاض
طرح "همیار گردشگر" در مدارس آذربایجان شرقی اجرا می‌شود
نیروی انتظامی تا استقرار کامل نظم و امنیت در مناطق زلزله زده می‌ماند
هفته خوب برای مدعیان لیگ برتر انگلیس
تساوی روبین‌کازان با بازی ۱۹ دقیقه‌ای آزمون
پیکه فینال لالیگا را از دست داد
حمله توپخانه‌ای ارتش اسرائیل به پایگاه‌نظامی سوریه در جولان
اشتباه خنده دار مهاجم لگانس برابر بارسلونا!
۲۱ روستای شهرستان املش از پوشش آنتن‌دهی تلفن همراه محرومند
عربستان سفیر آلمان در ریاض را احضار کرد
برتری آسان بارسلونا در زمین لگانس
حضور انصاری‌فرد در ترکیب المپیاکوس
اعطای وام قرض الحسنه به 300 هزار نفر از بازنشستگان به دستور وزیر کار
فدرر از مسابقات فینال تنیسATP حذف شد
پیروزی الخور با گلزنی رفیعی برابر تیم طیبی
واکنش آلگری به شایعه تمایلش برای هدایت تیم ملی ایتالیا
ترامپ را مسئول مشکلات احتمالی اوباماکر