شنبه 28 مهر 1397

فارسی
logo
seraj24
کد خبر: 167667
بایدهای لایحه بودجه در ایران
بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم.

به گزارش سراج24 ، «مجید گودرزی» در یادداشت روزنامه «جوان» نوشت:

بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم در نتیجه اصلاحیه بودجه و متمم بودجه می‌تواند ابزارهای سودمندی برای به‌روزرسانی و مؤثرتر کردن بودجه باشد. اغتشاش امر مالیه هم باعث اختلال امور ملکی است. متأسفانه دولت ایران سال‌هاست گرفتار این اختلال و مرض مالی است.‌ ناصرالملک، وزیر مالیه دوره قاجار با چنین تعبیری، اولین لایحه بودجه ایران را در سال ۱۲۸۶ به اولین مجلس شورای ملی برد.

با گسترش علم، دانش بودجه‌ریزی هم رشد چشمگیری داشته است و در سالیان اخیر نرم‌افزارهای پیشرفته‌ای برای رصد بودجه به کارگیری شده است. بودجه‌ها در انواع مختلفی بسته به نوع فعالیت تنظیم می‌شوند، اما جای تأسف دارد با گذشت نزدیک به یک قرن از تنظیم اولین بودجه کشور در سال ۱۲۸۶ هنوز هم در کشور ما بخش عظیمی از بودجه به صورت سنواتی و تنها با افزودن مبلغی به بودجه سال قبل به اندازه نرخ تورم تنظیم می‌شود. این بودجه تناسب بسیار کمی با تحولات روز دارد و برخی اوقات ریشه برخی امور به سال‌ها قبل برمی‌گردد. از نظر کارشناسان بودجه‌ سنواتی چون ارتباط کمی با آینده و حتی حال حاضر دارد «بودجه مرده» محسوب می‌شود. مقتضیات کشور و برنامه‌های بلندمدت در بودجه‌ سنواتی بسیار محدود بوده و هزینه‌ها، برنامه‌ها را خیلی کم هدایت و حمایت می‌کند. 

در بودجه‌ها مهم‌ترین نقطه ضعف سهم‌خواهی‌هاست که متأسفانه نمایندگان ملت فارغ از اصل هزینه- فایده می‌خواهند سهم بیشتری از بودجه را به حوزه انتخابی خود اختصاص دهند. آمایش سرزمینی در بودجه‌ای که با سهم‌خواهی بسته شده است، نادیده گرفته می‌شود و گاهی هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل می‌کند. قدرت لابی نمایندگان هم وضع را بدتر می‌کند. نمونه‌ عینی و فاجعه‌بار این امر در احداث سدهای فراوان و غیرضرور در حوضه آبریز دریاچه ارومیه است‌. دسترسی نامحدود به اعتبارات سدسازی و بی‌توجهی به مسائل زیست‌محیطی واقعاً فاجعه‌بار است، اما این مهم کمتر در ملاحظات سیاسی نمایندگان گنجانده می‌شود. فاجعه را به نبود یا کاهش بودجه ترجیح می‌دهند. آنها باید بدانند فقط برخی طرح‌ها در حوزه انتخابی آنها دارای توجیه است. فشار برای جذب و اجرای برخی طرح‌ها باعث انحراف منابع از طرح‌های پربازده به سمت طرح‌های کم‌بازده یا حتی مضر می‌شود. 

از سوی دیگر وجود حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان طرح نیمه‌تمام نشان از آن دارد که کلنگ‌زنی از بهره‌برداری مهم‌تر است! بسیاری از این طرح‌ها نه در زمان گذشته و نه در زمان حال توجیه اقتصادی نداشته و سرمایه‌گذاری ناقص حجم بسیار بزرگی از نقدینگی کشور را به سمت طرح‌هایی برده است که بهره اقتصادی آنها در حالت نیمه‌تمام برای کشور و منطقه «صفر مطلق‌» است و باعث تاراج منابع ملی شده و زیان گسترده‌ای را بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است. 

نبود آموزش در بخش بودجه‌نویسی، تصویب و اجرای آن بسیار عیان است. برای بیان ضعف‌های آموزشی در بخش بودجه کل کشور همین قدر کافی است که گفته شود با وجود جهش‌های بی‌نظیر در آموزش عالی کشور در سال‌های اخیر که حتی ظرفیت‌ها از تعداد دانشجویان فراتر رفته است، ما هنوز هم رشته‌ای به نام بودجه در آموزش عالی نداریم. 

بودجه گسترده‌ترین، پیچیده‌ترین و مهم‌ترین لایحه دولت به مجلس است که تاکنون برای آن یک رشته دانشگاهی تدوین نشده است. ضعف شدید آموزش‌های آکادمیک مانع از آن شده است که بودجه‌ریزی وارد فاز علمی شود و هنوز هم به صورت سنتی تنظیم می‌شود. حتی اگر به فرض محال بودجه‌ای کارشناسی شده (‌در نبود رشته دانشگاهی وجود کارشناس بودجه محال است) تنظیم شود، باز هم ضعف آموزش مانع از اجرای بودجه متناسب با طرح‌های بالادستی و به صورت اقتصادی می‌شود. حسابداران در این سیستم معیوب وظیفه‌ حسابداری و هم بودجه را انجام می‌دهند، اما حسابداری ارتباط کمی با بودجه دارد. جسم بودجه در حسابداری بررسی می‌شود و روح بودجه که شامل اهداف، برنامه و مأموریت‌هاست کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. 

تفریق بودجه هم یکی از بحث‌هایی است که از ضعف‌های بنیادین رنج می‌برد و بدتر از آن اینکه با تسویه‌حساب‌های جناحی همراه شده است؛ به همین خاطر قابلیت اعتماد به آن به شدت کاهش یافته است. 

آنچه گریزناپذیر است، اینست که باید آموزش‌های بودجه‌ای پایه‌ریزی و در غالب رشته‌ بودجه هر چه زودتر برای آموزش اصولی و آکادمیک کارشناسان بودجه راه‌اندازی شود.  برای تقویت تأثیر بودجه در رشد و توسعه اول باید سهم‌خواهی‌ها برداشته شود و درثانی تفریق بودجه بدون نگاه سیاسی باشد تا از اعتبار کافی برخوردار شود.  آنچه مسلم است بودجه تمام طرح‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را پوشش می‌دهد و نمی‌توان به توسعه کشور بدون توسعه بودجه‌ریزی دست یافت.

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار

خودکشی مرگبار در مترو
معمای گنج همدان!
خودرو بازهم گران می‌شود!
کدام پزشکی جمال خاشقچی را مثله کرده است؟
شور و شوق زوار پاکستانی در مرز میرجاوه
مشکل زبان دامن گیر بازیکن ایرانی تیم شارلروا
زیباترین صحنه های اربعین حسینی
سربازی 24 ماه می‌شود؟
دولت سرمنشاء آشفتگی ارزی است
تحقیر، تفرقه و باج خواهی؛ اضلاع شراکت عربی ترامپ
قهرمان قهرمانان رقابتهای جهانی بوداپست در مجارستان به یک ایرانی رسید
بنزین با فعال شدن کارت سوخت "دو نرخی" می‌شود
چه کسی شهردار بعدی تهران است؟
از داماش تا برایتون با علیرضا جهانبخش
کاهش قیمت دلار به 13400
پاسخ کوبنده بشار جعفری به نماینده سعودی
جایگزین احتمالی بن سلمان کیست؟
چرا شهروند درجه یک و دو ایجاد می‌کنیم؟
درخواست از کاخ سفید برای تحریم شدید عربستان سعودی
اسید پاشی روی یک پزشک
چگونگی انجام پروژه در ازای کل سربازی
بانک‌ها دلار را چند می‌خرند؟
اعتیاد آمریکا به تحریم از کنترل خارج شده است
موافقت رئیس جمهور با پیشنهاد افزایش حقوق کارمندان
حضور زنان در ورزشگاه آزادی هیچ توجیه شرعی ندارد، اگر بخواهد ادامه پیدا کند برخورد می کنیم
سفیر سعودی فرار کرد
یادداشت| آقای آخوندی! اگر به حسن عباسی رحم نمی‌کنید، لااقل به مارکس رحم کنید!
برانکو درباره جدایی مسلمان از پرسپولیس گفت
مرزبانان ربوده شده در شرایط بی‌هوشی بودند، دشمن ضربه سختی می‌خورد
سکون قیمت دلار روی 14300
معاینه فنی خودرو از اول آبان برای همه نقاط پایتخت الزامی است
جدال با واخئف چچنی جنگ جبهه مقاومت با تکفیر در قفس است
دیپورت مهدی طارمی از الغرافه!
پرداخت ۱۰۰میلیون دلار به آمریکا با ورود پمپئو به عربستان
نوجوان مشهدی حساب بانکی مرد کانادایی را خالی کرد
۹میلیون تن کالای اساسی وارد کشور شد
شکنجه و قتل دختر چهار ساله به دست ناپدری
تیراندازی مرگبار در پارک قمیشلو +15
تصویرسازی غلط از اوضاع ایران مهمترین دستور کار امروز دشمن است
صادرات عراق به ایران ممنوع شد
زن خیانتکار صحنه قتل شوهرش را بازسازی کرد
جزئیات ورود آب به متروی تجریش اعلام شد
کارمند کلمبیایی سیرک برج میلاد پس از خوردن مشروب الکلی تقلبی جان باخت.
اروپا بالاترین میزان خودکشی را دارد
ریاض و و واشنگتن به دنبال قربانی برای پرونده خاشقچی
«بدون تاریخ بدون امضا» انتخاب درستی است؟
بالستیک های دریایی سپاه به ۷۰۰ کیلومتری دشمن در فراسوی آبها رسیدند
نمودار رشد امید به زندگی در کشورمان
بعد از قتل در کنسولگری عربستان تغییرات فیزیکی زیادی صورت گرفته
آیا ورود بانوان به استادیوم آزادی قانونی می شود؟
گرانی لبنیات تقصیر دولت نیست
ماستمالی کردن جنایت سعودی توسط امریکایی ها
بنزین گران نخواهد شد
پسته در تهران کیلویی 10 دلار!
سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران دستگیری سه کارمند شهرداری تهران را تایید کرد.
پاکستان نسبت به آزادی مرزبانان اقدام کند
گروهک تروریستی جیش الشیطان صبح امروز 14 مرزبان کشورمان را ربود
برنده همه چیز را می‌خواهد
سکه و ارز از ابتدای هفته ثبات نسبی به خود گرفت و روند کاهشی داشته
بامداد سه شنبه 14 نفر از مرزبانان توسط گروهک های تروریستی ربوده شدند