دوشنبه 01 مرداد 1397

فارسی
logo
seraj24
کد خبر: 167667
بایدهای لایحه بودجه در ایران
بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم.

به گزارش سراج24 ، «مجید گودرزی» در یادداشت روزنامه «جوان» نوشت:

بودجه سند دخل و خرج دولت در یک سال مالی است. حاوی پیش‌بینی درآمدها و هزینه‌ها و چون با پیش‌بینی سر و کار داریم در نتیجه اصلاحیه بودجه و متمم بودجه می‌تواند ابزارهای سودمندی برای به‌روزرسانی و مؤثرتر کردن بودجه باشد. اغتشاش امر مالیه هم باعث اختلال امور ملکی است. متأسفانه دولت ایران سال‌هاست گرفتار این اختلال و مرض مالی است.‌ ناصرالملک، وزیر مالیه دوره قاجار با چنین تعبیری، اولین لایحه بودجه ایران را در سال ۱۲۸۶ به اولین مجلس شورای ملی برد.

با گسترش علم، دانش بودجه‌ریزی هم رشد چشمگیری داشته است و در سالیان اخیر نرم‌افزارهای پیشرفته‌ای برای رصد بودجه به کارگیری شده است. بودجه‌ها در انواع مختلفی بسته به نوع فعالیت تنظیم می‌شوند، اما جای تأسف دارد با گذشت نزدیک به یک قرن از تنظیم اولین بودجه کشور در سال ۱۲۸۶ هنوز هم در کشور ما بخش عظیمی از بودجه به صورت سنواتی و تنها با افزودن مبلغی به بودجه سال قبل به اندازه نرخ تورم تنظیم می‌شود. این بودجه تناسب بسیار کمی با تحولات روز دارد و برخی اوقات ریشه برخی امور به سال‌ها قبل برمی‌گردد. از نظر کارشناسان بودجه‌ سنواتی چون ارتباط کمی با آینده و حتی حال حاضر دارد «بودجه مرده» محسوب می‌شود. مقتضیات کشور و برنامه‌های بلندمدت در بودجه‌ سنواتی بسیار محدود بوده و هزینه‌ها، برنامه‌ها را خیلی کم هدایت و حمایت می‌کند. 

در بودجه‌ها مهم‌ترین نقطه ضعف سهم‌خواهی‌هاست که متأسفانه نمایندگان ملت فارغ از اصل هزینه- فایده می‌خواهند سهم بیشتری از بودجه را به حوزه انتخابی خود اختصاص دهند. آمایش سرزمینی در بودجه‌ای که با سهم‌خواهی بسته شده است، نادیده گرفته می‌شود و گاهی هزینه‌های سنگینی بر کشور تحمیل می‌کند. قدرت لابی نمایندگان هم وضع را بدتر می‌کند. نمونه‌ عینی و فاجعه‌بار این امر در احداث سدهای فراوان و غیرضرور در حوضه آبریز دریاچه ارومیه است‌. دسترسی نامحدود به اعتبارات سدسازی و بی‌توجهی به مسائل زیست‌محیطی واقعاً فاجعه‌بار است، اما این مهم کمتر در ملاحظات سیاسی نمایندگان گنجانده می‌شود. فاجعه را به نبود یا کاهش بودجه ترجیح می‌دهند. آنها باید بدانند فقط برخی طرح‌ها در حوزه انتخابی آنها دارای توجیه است. فشار برای جذب و اجرای برخی طرح‌ها باعث انحراف منابع از طرح‌های پربازده به سمت طرح‌های کم‌بازده یا حتی مضر می‌شود. 

از سوی دیگر وجود حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان طرح نیمه‌تمام نشان از آن دارد که کلنگ‌زنی از بهره‌برداری مهم‌تر است! بسیاری از این طرح‌ها نه در زمان گذشته و نه در زمان حال توجیه اقتصادی نداشته و سرمایه‌گذاری ناقص حجم بسیار بزرگی از نقدینگی کشور را به سمت طرح‌هایی برده است که بهره اقتصادی آنها در حالت نیمه‌تمام برای کشور و منطقه «صفر مطلق‌» است و باعث تاراج منابع ملی شده و زیان گسترده‌ای را بر اقتصاد کشور تحمیل کرده است. 

نبود آموزش در بخش بودجه‌نویسی، تصویب و اجرای آن بسیار عیان است. برای بیان ضعف‌های آموزشی در بخش بودجه کل کشور همین قدر کافی است که گفته شود با وجود جهش‌های بی‌نظیر در آموزش عالی کشور در سال‌های اخیر که حتی ظرفیت‌ها از تعداد دانشجویان فراتر رفته است، ما هنوز هم رشته‌ای به نام بودجه در آموزش عالی نداریم. 

بودجه گسترده‌ترین، پیچیده‌ترین و مهم‌ترین لایحه دولت به مجلس است که تاکنون برای آن یک رشته دانشگاهی تدوین نشده است. ضعف شدید آموزش‌های آکادمیک مانع از آن شده است که بودجه‌ریزی وارد فاز علمی شود و هنوز هم به صورت سنتی تنظیم می‌شود. حتی اگر به فرض محال بودجه‌ای کارشناسی شده (‌در نبود رشته دانشگاهی وجود کارشناس بودجه محال است) تنظیم شود، باز هم ضعف آموزش مانع از اجرای بودجه متناسب با طرح‌های بالادستی و به صورت اقتصادی می‌شود. حسابداران در این سیستم معیوب وظیفه‌ حسابداری و هم بودجه را انجام می‌دهند، اما حسابداری ارتباط کمی با بودجه دارد. جسم بودجه در حسابداری بررسی می‌شود و روح بودجه که شامل اهداف، برنامه و مأموریت‌هاست کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. 

تفریق بودجه هم یکی از بحث‌هایی است که از ضعف‌های بنیادین رنج می‌برد و بدتر از آن اینکه با تسویه‌حساب‌های جناحی همراه شده است؛ به همین خاطر قابلیت اعتماد به آن به شدت کاهش یافته است. 

آنچه گریزناپذیر است، اینست که باید آموزش‌های بودجه‌ای پایه‌ریزی و در غالب رشته‌ بودجه هر چه زودتر برای آموزش اصولی و آکادمیک کارشناسان بودجه راه‌اندازی شود.  برای تقویت تأثیر بودجه در رشد و توسعه اول باید سهم‌خواهی‌ها برداشته شود و درثانی تفریق بودجه بدون نگاه سیاسی باشد تا از اعتبار کافی برخوردار شود.  آنچه مسلم است بودجه تمام طرح‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را پوشش می‌دهد و نمی‌توان به توسعه کشور بدون توسعه بودجه‌ریزی دست یافت.

مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آخرین اخبار

حرف‌های مهم مسئول کویتی درباره آمریکا و اسرائیل در تلویزیون ایران
چراغ سبز علنی قلعه‌نویی به سپاهان
ذوق زدگی استقلال از احتمال منتفی شدن قرارداد قلی‌زاده
بازیکنی که برای برانکو به تاریخ پیوست!
اخراج ناگهانی ۵۰۰ کارگر در سد هراز
عرضه زولبیا و بامیه به قیمت پارسال در بعضی مغازه‌ها
افزایش قیمت برنج و روغن با رشد ۱۰ تا ۲۰ درصدی
آئین‌نامه انتقال پایتخت از تهران تدوین شد
کره شمالی چرا مذاکرات را نیمه‌کاره رها کرد؟
بدشانس ترین تیم‌های لیگ اروپا
اوج‌گیری اجاره‌ها باب طبع مشاوران املاک؟
توافق سران اتحادیه اروپا به منظور نجات برجام
کلمه طلاق از شناسنامه زنان مطلقه حذف می‌شود
آخرین وضعیت آزادراه تهران - شمال
همه چیز درباره کابوس جدید پایتخت
پاداش قهرمانی استقلالی‌ها چقدر بود؟
مرگ مشکوک 1 نفر در اتفاقات دیشب کازرون
جدیدترین جزئیات ثبت نام آزمون استخدامی اعلام شد
تکرار «مردم نگران نباشند» توسط یک مسئول دیگر
شرح دعای روز اول ماه مبارک رمضان
چقدر پروتئین در روز مصرف کنیم؟
شرارت و حماقت ۳ گاو و انتفاضه چهارم
شب‌های رمضان سریال‌ها را کِی ببینیم؟
ضرب‌ الاجل بانکی به حجاج برای پرداخت قسط جدید
حدیث روز/ شش توصیه پیامبر(ص) درباره ماه رمضان
نظر جهرمی درباره فیلترینگ و ماهواره
روپایی زدن کی‌روش سوژه شد
اسطوره پرسپولیس داغدار شد
رئیس‌جمهور به ترکیه می‌رود
ماه رمضان چگونه انسان را به یقین می‌رساند؟
اعلام نتایج نهایی انتخابات عراق تا ۲ روز دیگر
افشاگری مامور موساد از طرح‌ ترور امام خمینی(ره)
سقف افزایش قیمت خودرو مشخص شد
تصویب اساسنامه جدید جامعه روحانیت
انتقاد یک حزب اصلاح طلب از عملکرد سازمان محیط زیست
تنها شرط قلعه‌نویی برای ماندن در ذوب آهن
دستگیری یکی از عناصر برجسته داعش در مرز با سوریه
جدیدترین نتایج انتخابات پارلمانی عراق
سرلشکر جعفری:مقایسه سپاه با ارتش‌های جهان اشتباه است
عکس/ دیوارنگاره جدید میدان ولیعصر (عج)
بیرانوند باشگاه نفت را به مزایده گذاشت!
روایت وزیر لبنانی از چهار هدف آمریکا علیه ایران
خوشحالی مسلمان درونی بود!
توجیه جدید عراقچی برای مذاکرات مجدد با غربی‌ها
با ۲۴ روز تاخیر نرخ «تورم» فرودین اعلام شد
آیا کرایه‌های تاکسی و اتوبوس در تهران گران می‌شود؟
یارانه اردیبهشت فردا واریز می‌شود
افزایش سهمیه طرح ترافیک خبرنگاران در خرداد
پرداخت مستمری ماهیانه به ملی پوشان ایران در جام جهانی
نامه 161 نماینده به سران قوا درباره ضرورت وحدت
اظهارات سخنگوی دولت درباره ادامه برجام
واکنش قلعه‌نویی به انتقاد کی‌روش
هافبک ایران در آستانه ثبت رکورد تاریخی
خداحافظی رسمی قلعه نویی از ذوب آهن؟
توزیع نخستین سبد غذایی ۹۷ در آستانه رمضان
لاریجانی: آمریکا قصد دارد سازمان ملل را نابود کند
دختر ترامپ در آغوش نتانیاهو!+عکس
خداحافظی بازیکن پرسپولیس با این تیم+عکس
کی‌روش چطور بیت آشور را به محرمی ترجیح داد؟
رمضان امسال ۲۹ روز است